Hoofdstuk 2 Werkstromen en functieanalyse
§1 Werk: het organisatieperspectief
De bedrijfsstrategie van een organisatie bepaalt hoe zij haar werk structureert. Onder een
defensieve strategie kan het werk efficiënt worden ingedeeld in een functionele structuur op
basis van arbeidsdeling, waarbij functies hiërarchieën kennen en aan functionele eenheden
zijn toegewezen. Bij een verkennende strategie zijn decentralisatie en geringe arbeidsdeling
geschikter. De bureaucratische organisatiestructuur is waarschijnlijk het effectiefst als een
organisatie in een stabiele omgeving opereert. De platte en netwerkstructuur zijn meestal
effectiever wanneer organisaties in een onzekere omgeving opereren waarbij flexibiliteit een
vereist is.
Bij werkstroomanalyse kijk je hoe werk waarde schept of toevoegt aan een lopend
werkproces. Werkstroomanalyse helpt managers bepalen of het werk zo efficiënt mogelijk
wordt gedaan. Bij TQM-programma’s en business process reengineering kan
werkstroomanalyse erg nuttig zijn.
§2 Werk: het groepsperspectief
In platte en netwerkorganisaties zie je vaak zelfsturende teams, kleine werkteams (tussen
de 6 en 18 werknemers) die verantwoordelijk zijn voor de productie van een compleet
product, een onderdeel of service. Bedrijven gebruiken ook 2 andere typen teams.
Projectteams bestaan uit vrijwilligers uit een werkeenheid of afdeling die 1 of 2 uur per week
bij elkaar komen om kwaliteitsverbetering, kostenreductie of verbetering van de
werkomgeving te bespreken. Teams met een speciale opdracht bestaan uit werknemers die
functionele of organisatiegrenzen overstijgen en die ingewikkelde zaken moeten
onderzoeken. Door virtuele teams kun je geografisch verspreide werknemers laten
samenwerken aan projecten of speciale problemen door communicatie met de computer of
door andere technologie.
§3 Werk: het individuele perspectief
De motivatietheorie probeert te verklaren hoe verschillende functieontwerpen de motivatie
van werknemers kunnen beïnvloeden. 4 belangrijke theorieën over werkmotivatie zijn de
tweefactorentheorie, de work adjustment theory, de goal setting theory en de job
characteristics theory.
§4 Functies ontwerpen en een functieanalyse uitvoeren
Functieontwerp is het proces waarbij je werk in taken verdeelt die nodig zijn om een
bepaalde functie te vervullen. Verschillende methoden van functieontwerp zijn
werkvereenvoudiging, taakverbreding, taakroulatie, taakverrijking en op teams gebaseerd
functieontwerp.
Functieanalyse is het systematisch verzamelen en systematiseren van informatie over
taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden die bij een functie horen. Het is de
basisbouwsteen van veel belangrijke HR-activiteiten. Functieanalyse kan worden gebruikt
om juridische redenen, voor werving, selectie, (prestatie)beoordeling, beloning en opleiding
en loopbaanontwikkeling. Omdat geen enkele functieanalysetechniek er echt uitspringt,
moet de keuze voor een bepaalde techniek gebaseerd zijn op het doel van de analyse.
Functieomschrijving is een verzameling uitspraken over de essentiële taken,
verantwoordelijkheden, bevoegdheden, werkomstandigheden en specificaties van een
functie. Deze worden afgeleid van een functieanalyse. Functieomschrijvingen kunnen
§1 Werk: het organisatieperspectief
De bedrijfsstrategie van een organisatie bepaalt hoe zij haar werk structureert. Onder een
defensieve strategie kan het werk efficiënt worden ingedeeld in een functionele structuur op
basis van arbeidsdeling, waarbij functies hiërarchieën kennen en aan functionele eenheden
zijn toegewezen. Bij een verkennende strategie zijn decentralisatie en geringe arbeidsdeling
geschikter. De bureaucratische organisatiestructuur is waarschijnlijk het effectiefst als een
organisatie in een stabiele omgeving opereert. De platte en netwerkstructuur zijn meestal
effectiever wanneer organisaties in een onzekere omgeving opereren waarbij flexibiliteit een
vereist is.
Bij werkstroomanalyse kijk je hoe werk waarde schept of toevoegt aan een lopend
werkproces. Werkstroomanalyse helpt managers bepalen of het werk zo efficiënt mogelijk
wordt gedaan. Bij TQM-programma’s en business process reengineering kan
werkstroomanalyse erg nuttig zijn.
§2 Werk: het groepsperspectief
In platte en netwerkorganisaties zie je vaak zelfsturende teams, kleine werkteams (tussen
de 6 en 18 werknemers) die verantwoordelijk zijn voor de productie van een compleet
product, een onderdeel of service. Bedrijven gebruiken ook 2 andere typen teams.
Projectteams bestaan uit vrijwilligers uit een werkeenheid of afdeling die 1 of 2 uur per week
bij elkaar komen om kwaliteitsverbetering, kostenreductie of verbetering van de
werkomgeving te bespreken. Teams met een speciale opdracht bestaan uit werknemers die
functionele of organisatiegrenzen overstijgen en die ingewikkelde zaken moeten
onderzoeken. Door virtuele teams kun je geografisch verspreide werknemers laten
samenwerken aan projecten of speciale problemen door communicatie met de computer of
door andere technologie.
§3 Werk: het individuele perspectief
De motivatietheorie probeert te verklaren hoe verschillende functieontwerpen de motivatie
van werknemers kunnen beïnvloeden. 4 belangrijke theorieën over werkmotivatie zijn de
tweefactorentheorie, de work adjustment theory, de goal setting theory en de job
characteristics theory.
§4 Functies ontwerpen en een functieanalyse uitvoeren
Functieontwerp is het proces waarbij je werk in taken verdeelt die nodig zijn om een
bepaalde functie te vervullen. Verschillende methoden van functieontwerp zijn
werkvereenvoudiging, taakverbreding, taakroulatie, taakverrijking en op teams gebaseerd
functieontwerp.
Functieanalyse is het systematisch verzamelen en systematiseren van informatie over
taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden die bij een functie horen. Het is de
basisbouwsteen van veel belangrijke HR-activiteiten. Functieanalyse kan worden gebruikt
om juridische redenen, voor werving, selectie, (prestatie)beoordeling, beloning en opleiding
en loopbaanontwikkeling. Omdat geen enkele functieanalysetechniek er echt uitspringt,
moet de keuze voor een bepaalde techniek gebaseerd zijn op het doel van de analyse.
Functieomschrijving is een verzameling uitspraken over de essentiële taken,
verantwoordelijkheden, bevoegdheden, werkomstandigheden en specificaties van een
functie. Deze worden afgeleid van een functieanalyse. Functieomschrijvingen kunnen
