Samenvatting Bouwtechnologie 3
Bouwtechnologie 3 Renovatie
Inhoud: 11 Contect van renovatie
12 Renovatie en verwarming
13 Interventietechnieken
14 Intelligente gebouwen
15 Specifieke interieurafwerking
Hoofdstuk 11: Context van renovatie
11.1 Begrippen
Onder renovatie vallen tal van begrippen, elk met zijn eigen nuance.
Onderhoud Herstellen Bestemmingswijze Herbestemmen Conversie
Benoveren Transformatie Vernieuwbouw Restauratie
Facelift Verbouwen Façadisme Bouwschilrenovatie Renovatie premies
Energetische renovatie
Renovatie <-> Onderhoud
= (gedeeltelijk) vernieuwen van de woning herstel of vervanging van delen
= woningverbetering – verandert of vergroot waarbij wooncomfort gelijk blijft
Bv. Van enkel naar dubbel glas of sloop met nieuw
Verschil tussen verbouwen, renovatie en restauratie
Verbouwen: plaatsen en/of uitbreken van muren, het uitbreiden van de woonruimte
of een aanbouw plaatsen. Er worden zichtbare veranderingen aangebracht in o.a. vierkante
meters, muuropeningen. Er is sprake van veranderen en uitbreiden.
Renovatie: aanpassen van een gebouw om het weer
te laten voldoen aan de eisen van vandaag op gebied van
duurzaamheid, comfort, veiligheid, etc.
à Dak en gevelrenovatie hebben grootste impact op
uitstraling. Als we de renovatie enkel beperken tot dak en
gevel, spreken we van een bouwschilrenovatie.
Zowel oude als nieuwe materialen en technieken worden
toegepast bij het isoleren van het dak en de gevels alsook
het plaatsen van isolatieglas om het comfort en de
duurzaamheid te verhogen.
àAanpassen en herstellen aan de eisen van de huidige
tijd staat centraal
Restauratie: verschilt met renovatie op vlak van gebruik van materialen en
technieken. Hier worden er enkel traditionele materialen en technieken gebruikt.
Monumentale gebouwen behouden zo hun karakteristieke uitstraling. Duurzame en
comfortverbeteringen is een moeilijker verhaal.
,Renovatie <-> Vernieuwbouw
Onderscheid in fiscaaltechnische context
Het deels aanpassen van het bestaan De sloop van het grootste deel van
met duurzaamheids-, veiligheid- en bestaande woning en heropbouw,
comfortverbeteringen. Ev. Beperkte al dan niet op bestaande structuren
uitbreiding in nieuwbouw
à Premies en verlaagde btw à Premies en aangepaste fiscaliteit zijn
beperkt
Ingrijpende energetische renovatie (IER)
= renovatie waarbij minstens de opwekker voor de verwarming of koeling volledig
vervangen wordt en minstens 75% van de buitenschil wordt (na)geïsoleerd
Benoveren
= Beter renoveren
Sensibiliseringsproject van de vlaamse overheid om een IER concreet te maken bij het brede
publiek. Doel: elke bestaande woning tegen 2050 minstens even energiezuinig te maken als
performante nieuwbouwwoning
à Na benovatie heeft de woning een E-peil van max. E60 of energiescore van 100
kWh/m2
Renovatie gestuurd op basis van premies
Agentschap Wonen-Vlaanderen had eerst 2 subsidies: de verbetering- en aanpassingspremie
en de renovatiepremie. Dit was echter niet makkelijk om de juiste keuze te maken
à 21 december 2018: integratie van beide subsidies in één: de renovatiepremie
Ook de aanpassingspremie (woningaanpassingen voor 65-plussers) blijft bestaan
De renovatiepremie:
- Vervangen ramen (glas en schrijnwerk), hoogrendementsglas
- Aanpassen elektriciteit
- Aanpassen sanitair wanneer woning > 30 jaar
- Plaatsen zonneboiler, plaatsen warmtepomp
- Na-isoleren van buitenmuren en vloeren
- Isoleren van daken
- Aanpassingen met verhoogd comfort voor 65+
Herbestemmen (transformatie, conversie)
= het hergebruiken van een gebouw door er een nieuwe functie aan te geven.
Vaak zijn dit monumenten die in een stad of dorp beeldbepalend zijn. Om een pand geschikt
te maken voor een nieuwe bestemming moet deze geheel of gedeeltelijk gerenoveerd
worden.
Herbestemming = (gedeeltelijk) behoud + functieverandering + eventueel (gedeeltelijke)
sloop + eventueel (gedeeltelijke) nieuwbouw
Monumentstatus bij het herbestemmen zorgt vaak voor stagnatie (zeer traag verloop) en
regelzucht.
Casco renovatie: pand wordt wind- en waterdicht opgeleverd. Rekening gehouden met
opdeelbaarheid. Gemeenschappelijke bouwdelen worden voorzien en eventueel afgewerkt
,zoals liften, schachten en traphallen. Het gebouw wordt dus helemaal ingericht om achteraf
te gaan bepalen wat er mee gedaan wordt.
Façadisme
= term voor behoud van de gevel terwijl
achterliggende gedeelte volledig wordt vervangen door
nieuwbouw. Specifieke vorm van vernieuwbouw.
Compromis tussen monumentenzorg en de sloopwensen
van de projectontwikkelaars.
Het spanningsveld tussen tradionele historische
architectuur en hedendaagse architectuur mag alvast
verder reiken dan de recuperatie van een voorgevel.
Overheidsregulering maakt een renovatieproject complexer t.o.v. een nieuwbouwproject
Door:
- Scala van premies die heel wat interpretaties open laten.
- Strikte administratieve uitrol (bouwaanvraag) en de bewaking waarbij uiteenlopende
experten partijen hun zeg hebben
à Renovaties = niet goedkoper dan nieuwbouw
Hoofdstuk 12: Renovatie en verwarming
12.1 Renovatie
2 terugkerende parameters:
- Omvang en aard van de ingrepen
- Omvang van het bouwwerk
Omvang en aard van de ingreep
a. Heropbouwen van oude bouwconcepten volgens methodes van tradionele
nieuwbouw
b. Restoreren in de optiek van het finaliseren van onvoltooid bestaan bouwweefsel
c. Afbraak bestaand stadsweefsel met de bedoeling om nieuwe structuren en
gebouwen op te richten
d. Onderhoud/aanpassen waarbij niets nieuws wordt toegevoegd of oude structuren
vervangen worden door nieuwe. Bestaande waarden en functies worden op-to-date
gehouden. Defecte bouwcomponenten worden eventueel vervangen.
e. Renovatie zonder grote aanpassingen op de bestaande draagstructuren en het
interieurplan = verbouwen
f. Renovatie met aanpassingen op de bestaande draagstructuren en wijziging van het
interieur layout = vernieuwbouw
g. Beperkt bijhouden van bestaande structuren in combinatie met nieuwbouw
h. Renovatie door aanpassen aan nieuwe eisen, moderniseren door upgraden van
isolatie eigenschappen, vervangen van ramen, beperkt aanpassingen aan bestaande
bouwdelen, nieuwe toiletten, aanpassingen aan technische installaties, plaatsen van
lift in bestaand gebouw
i. Decontamineren, het ontdoen van een gebouw van gevaarlijke materialen
j. Nieuwbouw uitbreiding toevoegen in direct contact met een bestaand gebouw
k. Bestemmingswijziging
, Omvang van het bouwwerk
a. XXL: een stadswijk, een industrie site
b. XL: gebouwencomplex
c. M: gebouw
d. S: deel van een gebouw, een verdieping
e. XS: eengezinswoning, klein gebouw, zolder,
kelder, (bad)kamer
12.2 Energetische renovatie
- Beperking energieverlies door de verliesoppervlakte:
o Isolatie daken/gevels en vloeren à kan 50% energieverbruik besparen
o Bestaande raam verbeteren, raam bijplaatsen of vervanging ramen
o Buitendeurenn en poorten
o Gordijnen of zonnewering
o Ventilatie (warmtewisselaar) en luchtdichtheid, verwarming
- Minimaal gebruik van water, hergebruik van water
- Minimaal gebruik van elektriciteit
- Gebruik duurzame energie
o PV-panelen, zonnecollector, warmtepomp
Isolatie daken/ gevels en vloeren
Umax voor na-isoleren ligt lager dan de Umax van nieuwbouwschillen (0,24) en is 0,55
- Na-isolatie van bestaande daken en plafonds tussen of aan de buitenzijde van de
draagconstructie.
naar binnen toe isoleren: dakbekleding laten liggen en daaronder gaan
isoleren en dampscherm plaatsen.
Buiten de draagstructuur gaan isoleren: dakbekleding eraf halen, terug bij op
bouwen, isoleren en nieuwe dakbekleding erop leggen.
- Na-isolatie van muren aan de buitenzijde à geniet absolute voorkeur
van toepassing bij massieve muren
regelwerk nodig om vochtscherm en gevelbekleding te bevestigen
- Navulling van bestaande spouwmuren
Enkel toepasbaar bij een ademende muur en minimaal 5cm spouw
- Na-isolatie van muren aan de binnenzijde
Metal studs bevestigen tegen de muur. Isolatie tussen de metal studs, dan
dampscherm plaatsen en daartegen gipsplaten
- Na-isoleren van vloeren aan de buitenzijde
Aan de onderzijde via de kruipruimte of de kelder
Vloer uitbreken en dieper uitbreken
Aan de bovenzijde indien vloer op volle grond ligt
Bouwtechnologie 3 Renovatie
Inhoud: 11 Contect van renovatie
12 Renovatie en verwarming
13 Interventietechnieken
14 Intelligente gebouwen
15 Specifieke interieurafwerking
Hoofdstuk 11: Context van renovatie
11.1 Begrippen
Onder renovatie vallen tal van begrippen, elk met zijn eigen nuance.
Onderhoud Herstellen Bestemmingswijze Herbestemmen Conversie
Benoveren Transformatie Vernieuwbouw Restauratie
Facelift Verbouwen Façadisme Bouwschilrenovatie Renovatie premies
Energetische renovatie
Renovatie <-> Onderhoud
= (gedeeltelijk) vernieuwen van de woning herstel of vervanging van delen
= woningverbetering – verandert of vergroot waarbij wooncomfort gelijk blijft
Bv. Van enkel naar dubbel glas of sloop met nieuw
Verschil tussen verbouwen, renovatie en restauratie
Verbouwen: plaatsen en/of uitbreken van muren, het uitbreiden van de woonruimte
of een aanbouw plaatsen. Er worden zichtbare veranderingen aangebracht in o.a. vierkante
meters, muuropeningen. Er is sprake van veranderen en uitbreiden.
Renovatie: aanpassen van een gebouw om het weer
te laten voldoen aan de eisen van vandaag op gebied van
duurzaamheid, comfort, veiligheid, etc.
à Dak en gevelrenovatie hebben grootste impact op
uitstraling. Als we de renovatie enkel beperken tot dak en
gevel, spreken we van een bouwschilrenovatie.
Zowel oude als nieuwe materialen en technieken worden
toegepast bij het isoleren van het dak en de gevels alsook
het plaatsen van isolatieglas om het comfort en de
duurzaamheid te verhogen.
àAanpassen en herstellen aan de eisen van de huidige
tijd staat centraal
Restauratie: verschilt met renovatie op vlak van gebruik van materialen en
technieken. Hier worden er enkel traditionele materialen en technieken gebruikt.
Monumentale gebouwen behouden zo hun karakteristieke uitstraling. Duurzame en
comfortverbeteringen is een moeilijker verhaal.
,Renovatie <-> Vernieuwbouw
Onderscheid in fiscaaltechnische context
Het deels aanpassen van het bestaan De sloop van het grootste deel van
met duurzaamheids-, veiligheid- en bestaande woning en heropbouw,
comfortverbeteringen. Ev. Beperkte al dan niet op bestaande structuren
uitbreiding in nieuwbouw
à Premies en verlaagde btw à Premies en aangepaste fiscaliteit zijn
beperkt
Ingrijpende energetische renovatie (IER)
= renovatie waarbij minstens de opwekker voor de verwarming of koeling volledig
vervangen wordt en minstens 75% van de buitenschil wordt (na)geïsoleerd
Benoveren
= Beter renoveren
Sensibiliseringsproject van de vlaamse overheid om een IER concreet te maken bij het brede
publiek. Doel: elke bestaande woning tegen 2050 minstens even energiezuinig te maken als
performante nieuwbouwwoning
à Na benovatie heeft de woning een E-peil van max. E60 of energiescore van 100
kWh/m2
Renovatie gestuurd op basis van premies
Agentschap Wonen-Vlaanderen had eerst 2 subsidies: de verbetering- en aanpassingspremie
en de renovatiepremie. Dit was echter niet makkelijk om de juiste keuze te maken
à 21 december 2018: integratie van beide subsidies in één: de renovatiepremie
Ook de aanpassingspremie (woningaanpassingen voor 65-plussers) blijft bestaan
De renovatiepremie:
- Vervangen ramen (glas en schrijnwerk), hoogrendementsglas
- Aanpassen elektriciteit
- Aanpassen sanitair wanneer woning > 30 jaar
- Plaatsen zonneboiler, plaatsen warmtepomp
- Na-isoleren van buitenmuren en vloeren
- Isoleren van daken
- Aanpassingen met verhoogd comfort voor 65+
Herbestemmen (transformatie, conversie)
= het hergebruiken van een gebouw door er een nieuwe functie aan te geven.
Vaak zijn dit monumenten die in een stad of dorp beeldbepalend zijn. Om een pand geschikt
te maken voor een nieuwe bestemming moet deze geheel of gedeeltelijk gerenoveerd
worden.
Herbestemming = (gedeeltelijk) behoud + functieverandering + eventueel (gedeeltelijke)
sloop + eventueel (gedeeltelijke) nieuwbouw
Monumentstatus bij het herbestemmen zorgt vaak voor stagnatie (zeer traag verloop) en
regelzucht.
Casco renovatie: pand wordt wind- en waterdicht opgeleverd. Rekening gehouden met
opdeelbaarheid. Gemeenschappelijke bouwdelen worden voorzien en eventueel afgewerkt
,zoals liften, schachten en traphallen. Het gebouw wordt dus helemaal ingericht om achteraf
te gaan bepalen wat er mee gedaan wordt.
Façadisme
= term voor behoud van de gevel terwijl
achterliggende gedeelte volledig wordt vervangen door
nieuwbouw. Specifieke vorm van vernieuwbouw.
Compromis tussen monumentenzorg en de sloopwensen
van de projectontwikkelaars.
Het spanningsveld tussen tradionele historische
architectuur en hedendaagse architectuur mag alvast
verder reiken dan de recuperatie van een voorgevel.
Overheidsregulering maakt een renovatieproject complexer t.o.v. een nieuwbouwproject
Door:
- Scala van premies die heel wat interpretaties open laten.
- Strikte administratieve uitrol (bouwaanvraag) en de bewaking waarbij uiteenlopende
experten partijen hun zeg hebben
à Renovaties = niet goedkoper dan nieuwbouw
Hoofdstuk 12: Renovatie en verwarming
12.1 Renovatie
2 terugkerende parameters:
- Omvang en aard van de ingrepen
- Omvang van het bouwwerk
Omvang en aard van de ingreep
a. Heropbouwen van oude bouwconcepten volgens methodes van tradionele
nieuwbouw
b. Restoreren in de optiek van het finaliseren van onvoltooid bestaan bouwweefsel
c. Afbraak bestaand stadsweefsel met de bedoeling om nieuwe structuren en
gebouwen op te richten
d. Onderhoud/aanpassen waarbij niets nieuws wordt toegevoegd of oude structuren
vervangen worden door nieuwe. Bestaande waarden en functies worden op-to-date
gehouden. Defecte bouwcomponenten worden eventueel vervangen.
e. Renovatie zonder grote aanpassingen op de bestaande draagstructuren en het
interieurplan = verbouwen
f. Renovatie met aanpassingen op de bestaande draagstructuren en wijziging van het
interieur layout = vernieuwbouw
g. Beperkt bijhouden van bestaande structuren in combinatie met nieuwbouw
h. Renovatie door aanpassen aan nieuwe eisen, moderniseren door upgraden van
isolatie eigenschappen, vervangen van ramen, beperkt aanpassingen aan bestaande
bouwdelen, nieuwe toiletten, aanpassingen aan technische installaties, plaatsen van
lift in bestaand gebouw
i. Decontamineren, het ontdoen van een gebouw van gevaarlijke materialen
j. Nieuwbouw uitbreiding toevoegen in direct contact met een bestaand gebouw
k. Bestemmingswijziging
, Omvang van het bouwwerk
a. XXL: een stadswijk, een industrie site
b. XL: gebouwencomplex
c. M: gebouw
d. S: deel van een gebouw, een verdieping
e. XS: eengezinswoning, klein gebouw, zolder,
kelder, (bad)kamer
12.2 Energetische renovatie
- Beperking energieverlies door de verliesoppervlakte:
o Isolatie daken/gevels en vloeren à kan 50% energieverbruik besparen
o Bestaande raam verbeteren, raam bijplaatsen of vervanging ramen
o Buitendeurenn en poorten
o Gordijnen of zonnewering
o Ventilatie (warmtewisselaar) en luchtdichtheid, verwarming
- Minimaal gebruik van water, hergebruik van water
- Minimaal gebruik van elektriciteit
- Gebruik duurzame energie
o PV-panelen, zonnecollector, warmtepomp
Isolatie daken/ gevels en vloeren
Umax voor na-isoleren ligt lager dan de Umax van nieuwbouwschillen (0,24) en is 0,55
- Na-isolatie van bestaande daken en plafonds tussen of aan de buitenzijde van de
draagconstructie.
naar binnen toe isoleren: dakbekleding laten liggen en daaronder gaan
isoleren en dampscherm plaatsen.
Buiten de draagstructuur gaan isoleren: dakbekleding eraf halen, terug bij op
bouwen, isoleren en nieuwe dakbekleding erop leggen.
- Na-isolatie van muren aan de buitenzijde à geniet absolute voorkeur
van toepassing bij massieve muren
regelwerk nodig om vochtscherm en gevelbekleding te bevestigen
- Navulling van bestaande spouwmuren
Enkel toepasbaar bij een ademende muur en minimaal 5cm spouw
- Na-isolatie van muren aan de binnenzijde
Metal studs bevestigen tegen de muur. Isolatie tussen de metal studs, dan
dampscherm plaatsen en daartegen gipsplaten
- Na-isoleren van vloeren aan de buitenzijde
Aan de onderzijde via de kruipruimte of de kelder
Vloer uitbreken en dieper uitbreken
Aan de bovenzijde indien vloer op volle grond ligt
