Psychologie: Leerprocessen
5.1 soorten leerprocessen
Leren: het inoefenen en zich eigen maken van allerlei nuttige kennisinhouden en
vaardigheden twee manieren om te leren:
Intentioneel leren Spontaan leren
- Heel bewust proberen om iets te - Leerprocessen waarbij je niet
leren bewust probeert om bepaalde
dingen te leren of te verwerven
- Bv. Een vreemde taal leren, een
les vanbuiten leren - Bv. Voorzichtig zijn met warm
water na eens verbrand te zijn
geweest
Leren en geheugen:
Automatisch leerprocessen: rechtstreekse invloed op de wijze waarop je je gedraagt.
- Habituatie
- Klassiek conditionering
- Operante conditionering
- Modeling
- Priming
Habituatie:
- Meest elementaire vorm van leren
- Geleidelijk wennen aan een prikkel die met een zekere regelmaat opnieuw
wordt aangeboden
- Bv. Het niet meer horen van een tikkende klok, zeeduizendpoot
5.2 klassieke conditionering
Ivan Pavlov:
- Fysioloog
- Onderzoek naar de fysiologische werking van de spijsvertering
- Nobelprijs voor geneeskunde in 1904
Het basisexperiment van Pavlov:
- Hond in neutrale ruimte zonder afleiding
- Voedsel hond werd aangekondigd door een signaal
, - Na een tijdje begon de hond speeksel af te scheiden bij het horen van de bel
- Het samen voorkomen van de bel en het voedsel leidde tot een permanente
verandering in het gedrag (=geconditioneerde reflex)
Onvoorwaardelijke prikkel
- Prikkel die wordt aangeboden
- Voedsel voor de hond
Onvoorwaardelijke reactie:
- Reactie die wordt uitgelokt door de onvoorwaardelijke prikkel
- Reflex die hoe dan ook optreed, ongeconditioneerd
Neutrale prikkel:
- Prikkel die uit zichzelf geen reactie uitlokt
- Bv. Bel bij het eten van de hond
Neutrale reactie:
- Verandering in het gedrag van de hond
- Na het toedienen van de neutrale prikkel is er een reactie
- Neutrale prikkel is veranderd
Voorwaardelijke prikkel:
- De neutrale prikkel is veranderd
- Ze is in staat om een reactie uit te lokken
Voorwaardelijke reactie:
- Reactie op de voorwaardelijke prikkel
Voor de conditionering Onvoorwaardelijke Onvoorwaardelijke
prikkel: reactie:
- Voedsel in de mond - Speekselafscheiding
Tijdens de Neutrale prikkel: Neutrale reactie
conditionering - Bel gevolgd door - Speekselafscheiding
voedsel
Na de conditionering Voorwaardelijke prikkel: Voorwaardelijke reactie
- Belgeluid - Speekselafscheiding
, Verklaringen volgens Pavlov:
- Honden weten niet dat er voedsel aankomt
- Geen inzicht en geen denken
Tegen de mentalistische verklaringswijze
- Contiguïteit zorgt voor nieuwe verbindingen in de hersenen
- Contiguïteit is de voorwaarde voor de conditionering
Contiguïteit het rechtstreeks samengaan in tijd en ruimte van de twee
prikkels, het samen optreden van de voorwaardelijk- en de
onvoorwaardelijke prikkel
Bijkomende processen:
Assersieve conditionering: Bechterev
- Gebruik van een onaangename prikkel
- Elektroden vastmaken aan voorpoot van een hond
- Belgeluid direct gevolgd door een elektrische schok
- Na enkele keren was de buigreflex er al na het belgeluid
- Sprake van een conditionering
Behaviorisme omarmt Pavlovs bevindingen: John Watson
- Experiment op kleine Albert
- Rat en hard geluid
Onvoorwaardelijke prikkel onvoorwaardelijke reactie:
- Het hard geluid - Schrikken van kleine Albert
Neutrale prikkel: Neutrale reactie:
- Rat en hard geluid - angst
Voorwaardelijke prikkel: Voorwaardelijke reactie:
- De rat - Schrikken bij het zien van de rat
Mapletoff toepassing Bernstein: (namen niet kennen)
Onvoorwaardelijke prikkel: Onvoorwaardelijke reactie:
- Misselijkheid - Afkeer
Neurale prikkel: Neutrale reactie:
- bloemkool - misselijkheid
Voorwaardelijke prikkel: Voorwaardelijke reactie:
- bloemkool - afkeer
5.1 soorten leerprocessen
Leren: het inoefenen en zich eigen maken van allerlei nuttige kennisinhouden en
vaardigheden twee manieren om te leren:
Intentioneel leren Spontaan leren
- Heel bewust proberen om iets te - Leerprocessen waarbij je niet
leren bewust probeert om bepaalde
dingen te leren of te verwerven
- Bv. Een vreemde taal leren, een
les vanbuiten leren - Bv. Voorzichtig zijn met warm
water na eens verbrand te zijn
geweest
Leren en geheugen:
Automatisch leerprocessen: rechtstreekse invloed op de wijze waarop je je gedraagt.
- Habituatie
- Klassiek conditionering
- Operante conditionering
- Modeling
- Priming
Habituatie:
- Meest elementaire vorm van leren
- Geleidelijk wennen aan een prikkel die met een zekere regelmaat opnieuw
wordt aangeboden
- Bv. Het niet meer horen van een tikkende klok, zeeduizendpoot
5.2 klassieke conditionering
Ivan Pavlov:
- Fysioloog
- Onderzoek naar de fysiologische werking van de spijsvertering
- Nobelprijs voor geneeskunde in 1904
Het basisexperiment van Pavlov:
- Hond in neutrale ruimte zonder afleiding
- Voedsel hond werd aangekondigd door een signaal
, - Na een tijdje begon de hond speeksel af te scheiden bij het horen van de bel
- Het samen voorkomen van de bel en het voedsel leidde tot een permanente
verandering in het gedrag (=geconditioneerde reflex)
Onvoorwaardelijke prikkel
- Prikkel die wordt aangeboden
- Voedsel voor de hond
Onvoorwaardelijke reactie:
- Reactie die wordt uitgelokt door de onvoorwaardelijke prikkel
- Reflex die hoe dan ook optreed, ongeconditioneerd
Neutrale prikkel:
- Prikkel die uit zichzelf geen reactie uitlokt
- Bv. Bel bij het eten van de hond
Neutrale reactie:
- Verandering in het gedrag van de hond
- Na het toedienen van de neutrale prikkel is er een reactie
- Neutrale prikkel is veranderd
Voorwaardelijke prikkel:
- De neutrale prikkel is veranderd
- Ze is in staat om een reactie uit te lokken
Voorwaardelijke reactie:
- Reactie op de voorwaardelijke prikkel
Voor de conditionering Onvoorwaardelijke Onvoorwaardelijke
prikkel: reactie:
- Voedsel in de mond - Speekselafscheiding
Tijdens de Neutrale prikkel: Neutrale reactie
conditionering - Bel gevolgd door - Speekselafscheiding
voedsel
Na de conditionering Voorwaardelijke prikkel: Voorwaardelijke reactie
- Belgeluid - Speekselafscheiding
, Verklaringen volgens Pavlov:
- Honden weten niet dat er voedsel aankomt
- Geen inzicht en geen denken
Tegen de mentalistische verklaringswijze
- Contiguïteit zorgt voor nieuwe verbindingen in de hersenen
- Contiguïteit is de voorwaarde voor de conditionering
Contiguïteit het rechtstreeks samengaan in tijd en ruimte van de twee
prikkels, het samen optreden van de voorwaardelijk- en de
onvoorwaardelijke prikkel
Bijkomende processen:
Assersieve conditionering: Bechterev
- Gebruik van een onaangename prikkel
- Elektroden vastmaken aan voorpoot van een hond
- Belgeluid direct gevolgd door een elektrische schok
- Na enkele keren was de buigreflex er al na het belgeluid
- Sprake van een conditionering
Behaviorisme omarmt Pavlovs bevindingen: John Watson
- Experiment op kleine Albert
- Rat en hard geluid
Onvoorwaardelijke prikkel onvoorwaardelijke reactie:
- Het hard geluid - Schrikken van kleine Albert
Neutrale prikkel: Neutrale reactie:
- Rat en hard geluid - angst
Voorwaardelijke prikkel: Voorwaardelijke reactie:
- De rat - Schrikken bij het zien van de rat
Mapletoff toepassing Bernstein: (namen niet kennen)
Onvoorwaardelijke prikkel: Onvoorwaardelijke reactie:
- Misselijkheid - Afkeer
Neurale prikkel: Neutrale reactie:
- bloemkool - misselijkheid
Voorwaardelijke prikkel: Voorwaardelijke reactie:
- bloemkool - afkeer