Samenvatting gedragswetenschappen
H2: Wetenschappelijk onderzoek in de moderne psychologie
Kritische denkvaardigheden:
1) Waar komt de informatie vandaan? (BRON)
- expert of getuige?
- academische achtergrond?
- objectieve vakkennis vs subjectieve opiniëring
2) Gaat het om een redelijke of om een extreme bewering? (STELLING)
- overdreven in de media?
- opletten voor te eenvoudige oplossingen van de media
3) Is de bewering bewezen? (BEWIJS)
- is de theorie bewezen?
- meta-analyse (= vergelijkend onderzoek van een verzameling resultaten of gegevens (data) van
. verschillende studies, om tot een nauwkeurige conclusie te komen)
4) Kun je mogelijke denkfouten ontmaskeren? (REFLECTIE)
- verwarring tussen correlatie (= samenhang of verband tussen twee factoren) en causaliteit (=
verband . tussen oorzaak en gevolg van een factor)
- intuïtie
5) Worden er verschillende standpunten betrokken? (PERSPECTIEVEN)
- meerdere verwijzingen, verschillende bronnen?
- ‘hoor en wederhoor’
- diverse deskundigen
6) Kan het onderzoek subjectief beïnvloed zijn? (BIAS)
- vooringenomenheid, vooroordelen (=bias)?
- Personal bias: neiging om oordelen te vellen gebaseerd op de eigen persoonlijke attitudes en gevoelens, in plaats
van rationele analyse van het bewijsmateriaal
- Expectancy bias: neiging om alleen de informatie te selecteren/beoordelen die in overeenstemming is met de
verwachte resultaten (‘Wat je verwacht te zien, zul je ook zien.’)
- Observer bias: neiging om informatie te beoordelen op basis van de subjectieve condities van de observator (bv.:
slecht geslapen, ziek, ochtendhumeur, …)
- Confirmation bias: neiging om storende, afwijkende informatie te negeren of te bekritiseren, om bevestiging te
zoek of informatie te vinden die met de heersende mening overeenstemt
- Selectie bias: slecht geselecteerde informatie
- Interviewer bias: een persoon antwoord sociaal wenselijk bij een gesprek in de plaats van een eigen mening te
geven
- Respons bias: je gaat sneller sociaal wenselijk reageren op een persoonlijke vraag
- Non-respons bias: heel veel mensen reageren niet dus je krijgt een verkeerd beeld
- Extreme data bias: werken met te veel vragen/data
Dubbelblindmethode:
(= onderzoek waarbij zowel de proefpersonen als de proefleider geen idee heeft wie tot de experimentele groep
en wie tot de controlegroep behoort)
Recente maatregelen om een psychologisch onderzoek op te krikken:
- onderzoeksmateriaal en -gegevens online zetten
- een copiloot dezelfde gegevens opnieuw laten waarnemen
- grotere groepen proefpersonen inschakelen voor meer statistieke betrouwbaarheid
H2: Wetenschappelijk onderzoek in de moderne psychologie
Kritische denkvaardigheden:
1) Waar komt de informatie vandaan? (BRON)
- expert of getuige?
- academische achtergrond?
- objectieve vakkennis vs subjectieve opiniëring
2) Gaat het om een redelijke of om een extreme bewering? (STELLING)
- overdreven in de media?
- opletten voor te eenvoudige oplossingen van de media
3) Is de bewering bewezen? (BEWIJS)
- is de theorie bewezen?
- meta-analyse (= vergelijkend onderzoek van een verzameling resultaten of gegevens (data) van
. verschillende studies, om tot een nauwkeurige conclusie te komen)
4) Kun je mogelijke denkfouten ontmaskeren? (REFLECTIE)
- verwarring tussen correlatie (= samenhang of verband tussen twee factoren) en causaliteit (=
verband . tussen oorzaak en gevolg van een factor)
- intuïtie
5) Worden er verschillende standpunten betrokken? (PERSPECTIEVEN)
- meerdere verwijzingen, verschillende bronnen?
- ‘hoor en wederhoor’
- diverse deskundigen
6) Kan het onderzoek subjectief beïnvloed zijn? (BIAS)
- vooringenomenheid, vooroordelen (=bias)?
- Personal bias: neiging om oordelen te vellen gebaseerd op de eigen persoonlijke attitudes en gevoelens, in plaats
van rationele analyse van het bewijsmateriaal
- Expectancy bias: neiging om alleen de informatie te selecteren/beoordelen die in overeenstemming is met de
verwachte resultaten (‘Wat je verwacht te zien, zul je ook zien.’)
- Observer bias: neiging om informatie te beoordelen op basis van de subjectieve condities van de observator (bv.:
slecht geslapen, ziek, ochtendhumeur, …)
- Confirmation bias: neiging om storende, afwijkende informatie te negeren of te bekritiseren, om bevestiging te
zoek of informatie te vinden die met de heersende mening overeenstemt
- Selectie bias: slecht geselecteerde informatie
- Interviewer bias: een persoon antwoord sociaal wenselijk bij een gesprek in de plaats van een eigen mening te
geven
- Respons bias: je gaat sneller sociaal wenselijk reageren op een persoonlijke vraag
- Non-respons bias: heel veel mensen reageren niet dus je krijgt een verkeerd beeld
- Extreme data bias: werken met te veel vragen/data
Dubbelblindmethode:
(= onderzoek waarbij zowel de proefpersonen als de proefleider geen idee heeft wie tot de experimentele groep
en wie tot de controlegroep behoort)
Recente maatregelen om een psychologisch onderzoek op te krikken:
- onderzoeksmateriaal en -gegevens online zetten
- een copiloot dezelfde gegevens opnieuw laten waarnemen
- grotere groepen proefpersonen inschakelen voor meer statistieke betrouwbaarheid
