AFP
Door
Naomi Laumen
Leerdoelen AFP
Periode 1
, LES 1: (BASIS) PARAMETERS
▪ Klinisch redeneren: het continue proces van gegevensverzameling en
analyse gericht op de vragen en problemen van de patiënt. In dit proces richt
de verpleegkundige zich op risico inschatting, vroeg signalering,
probleemherkenning, interventie en monitoring.
→ Eigen observaties worden gekoppeld aan de medische kennis.
▪ Methodisch handelen: het handelen volgens een vaste, weldoordachte
manier om zo efficiënt en effectief mogelijk te werken. = Evidance based
▪ Verpleegkundig redeneren: het denkproces
De relatie tussen klinisch redeneren en methodisch handelen: voor het
methodisch handelen vindt een denkproces plaatst, dit is het klinisch
redeneren.
▪ Biomedisch domein : kennis over de zieke en gezonde mens.
De relatie tussen het biomedisch domein en het klinische
besluitvormingsproces:
Er is voldoende kennis nodig (biomedisch domein) om een inschatting te
maken welke zorg nodig is, welk beleid bepaald gaat worden tijdens het
klinisch besluitvormingsproces.
▪ Het verpleegkundig proces →
Gebruik je zintuigen.
Jullie zijn de oren, ogen, neus,
mond en handen voor de artsen.
Signaleren is van uiterst belang.
1
, ▪ Homeostase = Het in evenwicht zijn van alle functies in het lichaam (zoals
temperatuur, zuurtegraad, bloeddruk en ademhaling) en het vermogen van
het lichaam dit evenwicht te behouden, ondanks omgevingsinvloeden.
→ evenwicht, balans in het lichaam.
Parameters:
Parameter Normaalwaarde
Reactiepatroon AVPU / EMV A: alert
V: verbaal: op aanspreken
p: pijnprikkel: op aanschudden
U: reageert niet, bewusteloos
E: eyes
M: movement
V: verbal
Oriëntatievermogen Tijd, plaats en persoon
Wie ben je? Waar ben je? Wat is het
voor een dag/ jaar?
Pupil reactie Pupil veranderd bij lichtinval = kleiner
Pijnscore Geen – licht ( 0-4), matig ( 5-7),
hevig (8- 10)
Ademfrequentie 9 – 20 p. minuut bij > 12 jr
(hoe jonger, hoge hoger a.h.)
Dyspneu = kortademigheid
Tachypneu = te snelle ademhaling
Bradypneu = te langzame ademhaling
Apneu = geen ademhaling
Ademhalingspatroon Rustige ademhaling – versnelde
ademhaling – vertraagde ademhaling
Ademgeruis Crepiteren ; vocht in de longen
Bijgeluiden bij het ademhalen
Saturatie 95 – 100%
Kleur Normaal – bleek – grauw - blauw
NIBP; ( bloeddruk in slagaders ) RR: mmHg
Systolische druk : 110-140
Diastolische druk: 70 en 90
MAP: gemiddelde arteriële bloeddruk Tussen de 70 – 90 mm HG
( 2x diastole + 1x systole : 3 )
Hartfrequentie 60 – 100 bij volwassenen
Tachycardie = > 100 sl. Per minuut
Bradycardie = < 50 sl. Per minuut
Hartritme (sinusritme) Regelmatig of onregelmatig
Halsvenen / CVD ( druk in aders) Vlak, niet voelbaar – wel voelbaar of
gezwollen in de hals venen
Capillaire refilltijd Nagelbed terug kleuren 1.5 – 2 sec
Diurese 1.5 – 2 l per dag (hangt af van
vochtinname) : 1 ml/kg/uur
2
, Huidtregor Huid weer terug verstrijkt of blijft
staan (uitdroging) < 1 sec.
Slijmvliescontrole Nat wangslijmvlies – droog
wangslijmvlies
Acute gewichtsverandering 2% van het totale gewicht
Kerntempratuur 36-5- 37.5 graden
Ondertemperatuur altijd onder de 36
Peristaltiek – defecatiepatroon 1 -3 maal per dag
Hulpmiddelen bij het klinisch redeneren:
▪ ABCDE:
A: Airway ( ademweg)
- Kan de patiënt spreken → ademweg is vrij.
- Zijn er bijgeluiden hoorbaar? acute en niet acute stridor kan de
ademweg belemmerd zijn. Patiënt maakt dan bijgeluiden bij het
ademhalen.
Voorbeeld: graat ingeslikt, zwelling luchtwegen d.m.v. insectenbeet
B: Breathing (ademhaling)
- Is er sprake van een normale ademhaling (buikademhaling)?
- Gebruikt de patiënt hulpademhalingsspieren? ( Borst, intrekkingen,
schouder optrekken, neusvleugelen, rechtop zitten?)
- Ademhalingsfrequentie? ( 12-16 p. minuut is normaal, bij kinderen ligt
het hoger)
- Blauwverkleuring door zuurstoftekort?
C: Circulation (bloedsomloop)
- Is er voldoende bloedtoevoer door het lichaam?
- Kan een patiënt een bloeddruk maken? Kan hij recht op zijn benen
staan?
➔ Bloeddruk wordt gemeten bij de slagader (RR: systolische druk /
diastolische druk (120/80)
- Zijn er inwendige bloedingen?
- Vegetatieve verschijnselen? Misselijkheid, bleek, klam, braken? →
shock raken
- Hartslag? Indien de circulatie in gevaar is, gaat de pols omhoog en de
RR omlaag
D: Disability (bewustzijn)
- Is de patiënt bij bewustzijn?
- Alert – verbaal – pijnprikkel - bewusteloos
- Is de patiënt verward?
- Hoe reageren de pupillen?
- Glucose → een te lage glu kan voor bewusteloosheid zorgen
3
Door
Naomi Laumen
Leerdoelen AFP
Periode 1
, LES 1: (BASIS) PARAMETERS
▪ Klinisch redeneren: het continue proces van gegevensverzameling en
analyse gericht op de vragen en problemen van de patiënt. In dit proces richt
de verpleegkundige zich op risico inschatting, vroeg signalering,
probleemherkenning, interventie en monitoring.
→ Eigen observaties worden gekoppeld aan de medische kennis.
▪ Methodisch handelen: het handelen volgens een vaste, weldoordachte
manier om zo efficiënt en effectief mogelijk te werken. = Evidance based
▪ Verpleegkundig redeneren: het denkproces
De relatie tussen klinisch redeneren en methodisch handelen: voor het
methodisch handelen vindt een denkproces plaatst, dit is het klinisch
redeneren.
▪ Biomedisch domein : kennis over de zieke en gezonde mens.
De relatie tussen het biomedisch domein en het klinische
besluitvormingsproces:
Er is voldoende kennis nodig (biomedisch domein) om een inschatting te
maken welke zorg nodig is, welk beleid bepaald gaat worden tijdens het
klinisch besluitvormingsproces.
▪ Het verpleegkundig proces →
Gebruik je zintuigen.
Jullie zijn de oren, ogen, neus,
mond en handen voor de artsen.
Signaleren is van uiterst belang.
1
, ▪ Homeostase = Het in evenwicht zijn van alle functies in het lichaam (zoals
temperatuur, zuurtegraad, bloeddruk en ademhaling) en het vermogen van
het lichaam dit evenwicht te behouden, ondanks omgevingsinvloeden.
→ evenwicht, balans in het lichaam.
Parameters:
Parameter Normaalwaarde
Reactiepatroon AVPU / EMV A: alert
V: verbaal: op aanspreken
p: pijnprikkel: op aanschudden
U: reageert niet, bewusteloos
E: eyes
M: movement
V: verbal
Oriëntatievermogen Tijd, plaats en persoon
Wie ben je? Waar ben je? Wat is het
voor een dag/ jaar?
Pupil reactie Pupil veranderd bij lichtinval = kleiner
Pijnscore Geen – licht ( 0-4), matig ( 5-7),
hevig (8- 10)
Ademfrequentie 9 – 20 p. minuut bij > 12 jr
(hoe jonger, hoge hoger a.h.)
Dyspneu = kortademigheid
Tachypneu = te snelle ademhaling
Bradypneu = te langzame ademhaling
Apneu = geen ademhaling
Ademhalingspatroon Rustige ademhaling – versnelde
ademhaling – vertraagde ademhaling
Ademgeruis Crepiteren ; vocht in de longen
Bijgeluiden bij het ademhalen
Saturatie 95 – 100%
Kleur Normaal – bleek – grauw - blauw
NIBP; ( bloeddruk in slagaders ) RR: mmHg
Systolische druk : 110-140
Diastolische druk: 70 en 90
MAP: gemiddelde arteriële bloeddruk Tussen de 70 – 90 mm HG
( 2x diastole + 1x systole : 3 )
Hartfrequentie 60 – 100 bij volwassenen
Tachycardie = > 100 sl. Per minuut
Bradycardie = < 50 sl. Per minuut
Hartritme (sinusritme) Regelmatig of onregelmatig
Halsvenen / CVD ( druk in aders) Vlak, niet voelbaar – wel voelbaar of
gezwollen in de hals venen
Capillaire refilltijd Nagelbed terug kleuren 1.5 – 2 sec
Diurese 1.5 – 2 l per dag (hangt af van
vochtinname) : 1 ml/kg/uur
2
, Huidtregor Huid weer terug verstrijkt of blijft
staan (uitdroging) < 1 sec.
Slijmvliescontrole Nat wangslijmvlies – droog
wangslijmvlies
Acute gewichtsverandering 2% van het totale gewicht
Kerntempratuur 36-5- 37.5 graden
Ondertemperatuur altijd onder de 36
Peristaltiek – defecatiepatroon 1 -3 maal per dag
Hulpmiddelen bij het klinisch redeneren:
▪ ABCDE:
A: Airway ( ademweg)
- Kan de patiënt spreken → ademweg is vrij.
- Zijn er bijgeluiden hoorbaar? acute en niet acute stridor kan de
ademweg belemmerd zijn. Patiënt maakt dan bijgeluiden bij het
ademhalen.
Voorbeeld: graat ingeslikt, zwelling luchtwegen d.m.v. insectenbeet
B: Breathing (ademhaling)
- Is er sprake van een normale ademhaling (buikademhaling)?
- Gebruikt de patiënt hulpademhalingsspieren? ( Borst, intrekkingen,
schouder optrekken, neusvleugelen, rechtop zitten?)
- Ademhalingsfrequentie? ( 12-16 p. minuut is normaal, bij kinderen ligt
het hoger)
- Blauwverkleuring door zuurstoftekort?
C: Circulation (bloedsomloop)
- Is er voldoende bloedtoevoer door het lichaam?
- Kan een patiënt een bloeddruk maken? Kan hij recht op zijn benen
staan?
➔ Bloeddruk wordt gemeten bij de slagader (RR: systolische druk /
diastolische druk (120/80)
- Zijn er inwendige bloedingen?
- Vegetatieve verschijnselen? Misselijkheid, bleek, klam, braken? →
shock raken
- Hartslag? Indien de circulatie in gevaar is, gaat de pols omhoog en de
RR omlaag
D: Disability (bewustzijn)
- Is de patiënt bij bewustzijn?
- Alert – verbaal – pijnprikkel - bewusteloos
- Is de patiënt verward?
- Hoe reageren de pupillen?
- Glucose → een te lage glu kan voor bewusteloosheid zorgen
3
