Samenvatting lessenreeks evenwicht door Prof. Desloovere

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN HET EVENWICHT
ANATOMIE BINNENOOR




ANATOMIE EVENWICHTSORGAAN


- Er is een benig labyrint, dit is de holte in het rotsbeen waarin het
labyrint inzit
- Hierin is het vliezig labyrint opgehangen
* Dit is het belangrijkste deel doordat de vestibulaire
zintuigcellen hier liggen
* Verbonden met het middelste deel van het slakkenhuis
waar de trilhaartjes voor het gehoor liggen (ductus
cochlearis)
* Gevuld met endolymfe met daarrond perilymfe




Er zijn twee verbindingen naar het middenoor namelijk de
stijgbeugel (staples) en het ronde venster (RW) die vooral
belangrijk zijn voor het gehoor.

Verder in het evenwichtssysteem zit de utriculus (U). Dit is de
gemeenschappelijke ruimte waarop de 3 halfcirkelvormige
kanalen (C) ingeplant staan. Deze staan in 3 vlakken van de
ruimte omdat ze verantwoordelijk zijn voor de detectie van
draaibewegingen. De kanalen hebben aan hun basis een
verdikking, nl. de ampulla met daarin een cupula (CR). Dit is een
klep die de ampulla volledig afsluit.

In de utriculus en de sacculus (S) ligt een ander soort epitheel, nl. de macula (M) die instaan voor
de registratie van de zwaartekracht. Ze gaan liniaire versnellingen registreren. De U en S zijn met
elkaar verbonden via de ductus endolymfaticus (ED) en saccus endolymfaticus (ES). Hier gebeurt
de regeling van de samenstelling van de vloeistof.



1

,VESTIBULAIRE ZINTUIGCELLEN

stereocilia
kinociluim




- Vestibulaire zintuigcellen zijn altijd op eenzelfde manier georiënteerd
- Kinocilium: één heel groot, dik trilhaar
- Stereocilia: meerdere dunne, kleinere trilharen
- De trilharen zitten in een gelatineuze massa, dus wanneer de cupula gaat bewegen, gaan de
trilharen ook gestimuleerd worden in een bepaalde richting
- Macula: vlak zintuigepitheel met daarop calciumcarbonaat kristallen met een bepaald
gewicht om de zwaartekracht te registreren

HALFCIRKELVORMIGE KANALEN
Halfcirkelvormige kanalen gaan draaibewegingen
registreren:
- Horizontale kanaal (maakt een hoek van 30°
met het horizontale vlak)
- 2 verticale kanalen (maakt een hoek van 45°
met sagittale en frontale vlak)
* Zijn elkaars spiegelbeeld
* Achterste verticale kanaal aan de ene
kant en voorste verticale kanaal aan de
andere kant liggen in hetzelfde vlak

Doordat ze in een spiegelbeeld van elkaar staan kan door de vergelijking tussen links en rechts
informatie gehaald worden over naar welke richting de persoon aan het draaien is. Doordat het
kinocilium altijd naar het midden gericht is, gaan de zintuigcellen van de twee oren een tegengesteld
antwoord geven bij een beweging in dezelfde richting.

HORIZONTAAL HALFCIRKELVORMIG KANAAL



- De cupula sluit de ampulla volledig af
- Als er een beweging is gaat er door de vloeistof in het kanaal
een afbuiging van de trilharen geïnduceerd worden



2

,WERKING HALFCIRKELVORMIG KANAAL




tonus tonus
verlaging verhoging




- Werkt op basis van het principe van inertie
- Bij een draaiing naar, gaat het hoofd ook meteen mee draaien,
maar de vloeistof die zich in die kanalen bevindt is trager en
gaat relatief achterblijven
- Hierdoor gaat de cuplus afwijken à vestibulaire stimulus
- Als je uiteindelijk aan een constante snelheid gaat bewegen
gaat het systeem terug tot rust komen, er komt geen prikkel
meer
- Bij het vertragen of stoppen geldt hetzelfde fenomeen: je
lichaam stopt met bewegen maar de endolymfe gaat nog even
verder bewegen
- Hierdoor gaat de corpus een afbuiging geven in de andere
richting

Doordat de systemen in spiegelbeeld ten opzichte van elkaar
staan, gaan in het ene kanaal de stereocilia bewegen naar het
kinocilium toe, en in het ander kanaal gaan de stereocilia weg
bewegen van het kinocilium. Dit gaat een andere reactie geven.

Er is altijd een bepaalde rustpotentiaal aanwezig, dit wordt als
neutraal beschouwd. Als de stereocilia wegbuigen van het
kinocilium is er een vermindering van het aantal actiepotentialen.
Als de stereocilia naar het kinocilium toe buigen is er een toename
van het aantal actiepotentialen.

CODERING DRAAIVERSNELLING VASTIBULAIRE KERNEN
- In rust à symmetrische tonus
- Bij draaiversnelling à asymmetrie tonus
* Intensiteit stimulus ≈ grootte tonusverschil à hoe sneller je gaat draaien, hoe groter
het verschil tussen links en rechts
* Richting wordt bepaald door vergelijking rechter en linker zijde

3

, ENDOLYMFESTROMEN HALFCIRELVORMIGE KANALEN
MACULA IN UTICULUS EN SACCULUS




- Vlak zintuigepitheel in utriculus en sacculus
- Hexagonale calciumcarbonaat kristallen die mooi gestapeld liggen
- De macula in de utriculus staan horizontaal georiënteerd à versnelling in horizontaal vlak
vaststellen
- De macula in de sacculus staan verticaal georiënteerd à versnelling in verticaal valk
vaststellen

REGISTRATIE ZWAARTEKRACHT
Als je het hoofd achterover gaat
brengen, gaat de gelatineuze massa
met de kristallen mee naar achter
bewegen. De deviatie van het
epitheel naar achter gaat een signaal
doorgeven.

Omgekeerd signaal bij het naar voor
buigen.




REGISTRATIE LINEAIRE VERSNELLINGEN
Wanneer je een versnelling naar voor
maakt gaat het epitheel mee terwijl de
gelatineuze massa met de otolieten
achterblijven. Hierdoor gaat er weer
een deviatie optreden.

Wanneer je aan ene constante
snelheid gaat bewegen gaat er terug
een evenwicht bekomen worden.

Bij een vertraging gaat de gelatineuze
massa met de otolieten blijven verder
bewegen.
4