Hoofdstuk 6: Acetyl-COa-productie en Krebscyclus
‘Vanuit welke moleculen kan acetyl-coA worden gemaakt?’
⇒ moleculen kunnen niet direct in Krebscyclus verwerkt worden, C-ketens moeten eerst
worden afgebroken tot de acetylgroep van acetyl-CoA (in deze vorm krijgt het de meeste
brandstofinput)
Via pyruvaat
- Uit glucose afgeleid in de glycolyse
● Via pyruvaatdehydrogenase (PDH)-complex
○ Cluster van 3 enzymen
■ Binnen mitochondria (EU)
■ Binnen cytosol (PRO)
Algemene reactie PDH
Een irreversibel oxidatieproces waarin een carboxylgroep wordt verwijderd van pyruvaat als
molecule CO2, de 2 overblijvende C-atomen vormen de acetylgroep van acetyl-CoA. NADH
die gevormd wordt, geeft hydride-ion aan elektronentransportketen.
1
, Nodige co-enzymen
● Thiaminepyrofosfaat (TPP)
○ Uit vitamine B1
■ Gebrek hieraan leidt tot ziekte beriberi: zwelling, pijn, verlamming en
uiteindelijk dood
○ Precursor thiamine nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
○ Speelt rol in splitsen van binding in buurt van carbonylgroep
■ Decarboxylering van alfa-ketozuren
○ Speelt rol in herschikken van aldehydegroep van C naar C
○ Functionele deel = thiazoliumring met zuur proton op C2
■ Verlies proton ⇒ actieve vorm, carbanion
● Hecht zich makkelijk aan carbonylgroepen
● Thiazoliumring = elektronenopvanger ⇒ vergemakkelijkt
decarboxylering
● Flavine-adeninedinucleotide
(FAD)
○ Precursor riboflavine nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
● Nicotinamide-adeninedinucleotide (NAD)
○ Precursor niacine nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
● Co-enzym A (CoA)
○ Precursor pantotheenzuur nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
○ Heeft reactieve thiolgroep ⇒ acylcarrier
■ Acylgroep covalent gebonden ⇒ vorming van thio-ester, bv.
Acetyl-CoA
■ Doneert acylgroep aan acceptormolecule
2
‘Vanuit welke moleculen kan acetyl-coA worden gemaakt?’
⇒ moleculen kunnen niet direct in Krebscyclus verwerkt worden, C-ketens moeten eerst
worden afgebroken tot de acetylgroep van acetyl-CoA (in deze vorm krijgt het de meeste
brandstofinput)
Via pyruvaat
- Uit glucose afgeleid in de glycolyse
● Via pyruvaatdehydrogenase (PDH)-complex
○ Cluster van 3 enzymen
■ Binnen mitochondria (EU)
■ Binnen cytosol (PRO)
Algemene reactie PDH
Een irreversibel oxidatieproces waarin een carboxylgroep wordt verwijderd van pyruvaat als
molecule CO2, de 2 overblijvende C-atomen vormen de acetylgroep van acetyl-CoA. NADH
die gevormd wordt, geeft hydride-ion aan elektronentransportketen.
1
, Nodige co-enzymen
● Thiaminepyrofosfaat (TPP)
○ Uit vitamine B1
■ Gebrek hieraan leidt tot ziekte beriberi: zwelling, pijn, verlamming en
uiteindelijk dood
○ Precursor thiamine nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
○ Speelt rol in splitsen van binding in buurt van carbonylgroep
■ Decarboxylering van alfa-ketozuren
○ Speelt rol in herschikken van aldehydegroep van C naar C
○ Functionele deel = thiazoliumring met zuur proton op C2
■ Verlies proton ⇒ actieve vorm, carbanion
● Hecht zich makkelijk aan carbonylgroepen
● Thiazoliumring = elektronenopvanger ⇒ vergemakkelijkt
decarboxylering
● Flavine-adeninedinucleotide
(FAD)
○ Precursor riboflavine nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
● Nicotinamide-adeninedinucleotide (NAD)
○ Precursor niacine nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
● Co-enzym A (CoA)
○ Precursor pantotheenzuur nodig voor optimale werking in complex
■ Vitamine uit voeding
○ Heeft reactieve thiolgroep ⇒ acylcarrier
■ Acylgroep covalent gebonden ⇒ vorming van thio-ester, bv.
Acetyl-CoA
■ Doneert acylgroep aan acceptormolecule
2
