Recht Geheel van gedragsregels die afdwingbaar gesteld zijn door
de overheid
! recht indien de naleving van de gedragsregels
afgedwongen wordt door de overheid (het staatapparaat) !
Gedragsregel Voorschriften die worden opgelegd om ons gerag in een
bepaalde richting te sturen
Persoonlijke vrijheid
“wat anders kan, maar niet anders mag”
<-> indicatieve regels (“Wat is”)
! alle rechtsregels zijn gedragsregels, maar niet alle
gedragsregels zijn rechtsregels !
! sommige gedragsregels zijn zowel morele als rechtsregels
dubbel afdwingbaar: via geweten en via overheid !
Afdwingbaar(heid) Aanwezigheid van technieken, sancties, waarmee de
naleving van de gedragsregels wordt gewaarborgd
Zorgt ervoor dat men regels niet zomaar ongestoord
naast zich neerlegt
! alle rechtsregels zijn afdwingbare gedragsregels, maar niet
alle afdwingbare gedragsregels zijn rechtsregels !
Uitvaardigen Gemaakt, tot stand brengen
! Afdwingen van rechtsregels via staatsapparaat !
! Het is niet omdat rechtsregels afgedwongen worden door
de overheid dat ze per se uitgevaardigd moeten worden
door de overheid !
Sanctie Strafsancties worden enkel opgelegd bij misdrijven
Straf Wie andere dan strafrechtelijke regels overtreedt zal geen
straf opgelegd krijgen, maar zal te maken hebben met
andere afdwingingsmiddelen (meestal schadevergoeding)
[soms bestaat de sanctionering in het recht uit het opleggen
van een straf (boete, gevangenisstraf, …) , maar niet altijd]
Misdrijf Schendingen van welbepaalde rechtsregels, nl
strafrechtsregels
Orde Chaos vermijden
Rechtszekerheid Mensen weten beter waar ze aan toe zijn, wat hen te
wachten staat als ze zich op een welbepaalde manier
gedragen, en hebben minder het
Rechtsbron Verschillende vormen waarin rechtsregels kunnen worden
, uitgedrukt
Soorten:
- Wetgeving
- Gewoonte
- Algemene rechtsbeginselen
- Rechtspraak
- Rechtsleer
- Private regelgeving
Wet in ruime zin - Federale wetten:
Wetgeving gestemd door het federale parlement
- Decreten en ordonnanties:
Wetgeving gestemd door de deelstaatparlementen
in ons land
- Beslissingen van de uitvoerende macht:
Koninklijke Besluiten, Ministeriële Besluiten,
gemeentelijke en provinciale besluiten
Wet in enge zin Federale wetten
Herkennen “wet” in de titel
(Rechts)gewoonte Gevestigde, ongeschreven gebruiken die door de
gemeenschap als bindende rechtsregels worden beschouwd
Algemene rechtsbeginselen Ongeschreven gedragsregels die op een bepaald ogenblik
essentieel worden geacht voor de samenleving
Rechtspraak Geheel van rechterlijk uitspraken over de geschillen die hen
worden voorgelegd
Rechterlijke uitspraken:
- Vonnissen van rechtbanken
- Arresten van hoven
- Uitspraken van andere rechtscolleges
Rechtsleer Geheel van publicaties waarin rechtsgeleerden, hun
opvattingen over het recht meedelen
! Slechts een gezaghebbende rechtsbron niet algemeen
bindend, maar kan wel een grote invloed uitoefenen op
wetgeving en rechters !
de overheid
! recht indien de naleving van de gedragsregels
afgedwongen wordt door de overheid (het staatapparaat) !
Gedragsregel Voorschriften die worden opgelegd om ons gerag in een
bepaalde richting te sturen
Persoonlijke vrijheid
“wat anders kan, maar niet anders mag”
<-> indicatieve regels (“Wat is”)
! alle rechtsregels zijn gedragsregels, maar niet alle
gedragsregels zijn rechtsregels !
! sommige gedragsregels zijn zowel morele als rechtsregels
dubbel afdwingbaar: via geweten en via overheid !
Afdwingbaar(heid) Aanwezigheid van technieken, sancties, waarmee de
naleving van de gedragsregels wordt gewaarborgd
Zorgt ervoor dat men regels niet zomaar ongestoord
naast zich neerlegt
! alle rechtsregels zijn afdwingbare gedragsregels, maar niet
alle afdwingbare gedragsregels zijn rechtsregels !
Uitvaardigen Gemaakt, tot stand brengen
! Afdwingen van rechtsregels via staatsapparaat !
! Het is niet omdat rechtsregels afgedwongen worden door
de overheid dat ze per se uitgevaardigd moeten worden
door de overheid !
Sanctie Strafsancties worden enkel opgelegd bij misdrijven
Straf Wie andere dan strafrechtelijke regels overtreedt zal geen
straf opgelegd krijgen, maar zal te maken hebben met
andere afdwingingsmiddelen (meestal schadevergoeding)
[soms bestaat de sanctionering in het recht uit het opleggen
van een straf (boete, gevangenisstraf, …) , maar niet altijd]
Misdrijf Schendingen van welbepaalde rechtsregels, nl
strafrechtsregels
Orde Chaos vermijden
Rechtszekerheid Mensen weten beter waar ze aan toe zijn, wat hen te
wachten staat als ze zich op een welbepaalde manier
gedragen, en hebben minder het
Rechtsbron Verschillende vormen waarin rechtsregels kunnen worden
, uitgedrukt
Soorten:
- Wetgeving
- Gewoonte
- Algemene rechtsbeginselen
- Rechtspraak
- Rechtsleer
- Private regelgeving
Wet in ruime zin - Federale wetten:
Wetgeving gestemd door het federale parlement
- Decreten en ordonnanties:
Wetgeving gestemd door de deelstaatparlementen
in ons land
- Beslissingen van de uitvoerende macht:
Koninklijke Besluiten, Ministeriële Besluiten,
gemeentelijke en provinciale besluiten
Wet in enge zin Federale wetten
Herkennen “wet” in de titel
(Rechts)gewoonte Gevestigde, ongeschreven gebruiken die door de
gemeenschap als bindende rechtsregels worden beschouwd
Algemene rechtsbeginselen Ongeschreven gedragsregels die op een bepaald ogenblik
essentieel worden geacht voor de samenleving
Rechtspraak Geheel van rechterlijk uitspraken over de geschillen die hen
worden voorgelegd
Rechterlijke uitspraken:
- Vonnissen van rechtbanken
- Arresten van hoven
- Uitspraken van andere rechtscolleges
Rechtsleer Geheel van publicaties waarin rechtsgeleerden, hun
opvattingen over het recht meedelen
! Slechts een gezaghebbende rechtsbron niet algemeen
bindend, maar kan wel een grote invloed uitoefenen op
wetgeving en rechters !
