Samenvatting anatomie bovenste extremiteiten

Anatomie kennistoets module 1.2
Clavicula:
De articulatie van de extremitas sternalis (clavicula mediale deel) en het manibrum sterni
heet de facies articularis sternalis. Aan de onderzijde van de extremitas sternalis bevindt zich
de ovale impressio lig. costoclavicularis voor de aanhechting van het lig. costoclaviculare.
De articulatie van de extremitas acromialis (clavicula laterale deel) en het acromion heet de
facies articularis acromialis. Aan de onderzijde van de extremitas acromialis bevindt zich op
de achter rand een kleine verhevenheid, tuberculum conoideum, waaraan het lig. conoideum
is vastgehecht. Van hieruit strekt zich schuin naar lateraal en naar voren de linea
trapezoidea uit, die gekenmerkt is door zijn ruw oppervlak en dient voor de aanhechting van
het lig. trapezoideum.
Scapula:
Convex = bol
Concaaf = hol
De margo medialis is meestal convex, maar soms recht of zelfs een beetje concaaf. De
vlakke of licht concave margo superior is dun en scherp. De margo lateralis is ruwer dan de
andere twee randen en bezit bovenaan het tuberculum infraglenoidale, dat dient voor de
aanhechting van de lange kop van de m. triceps brachii.
Vlak voor de overgang in de processus coracoideus vertoont de margo superior een groeve,
de incisura scapulae. Deze incisuur, die kan variëren in diepte en breedte, wordt overbrugd
door het lig. transversum scapulae superius.
Op de overgang van de margo superior en de margo lateralis bevindt zich het gewrichtsvlak
voor de humerus, cavitas glenoidalis. De cavitas glenoidalis wordt van de rest van het
schouderblad gescheiden door het collum scapulae, dat samen met de laterale rand van de
spina scapulae een verbinding vormt tussen de fossa supraspinata en de fossa infraspinata
aan de dorsale zijde van de scapula.
Humerus:
De caput humeri wordt rondom begrensd door een smalle groeve, collum anatomicum,
waarin het kapsel van het schoudergewricht is aangehecht.
De condylus bezit twee gewrichtsvlakken: mediaal de trochlea humeri voor de articulatie met
de ulna en lateraal het capitulum humeri dat een gewricht vormt met de radius. Vlak boven
de trochlea humeri treft men aan de voorzijde de fossa coronoidea aan, en aan de
achterzijde de fossa olecrani. Boven het capitulum humeri bevindt zich de fossa radialis.

, De verbindingen van de clavicula:
Articulatio sternoclavicularis.
Het kapsel, dat rondom het gewrichtskraakbeen aanhecht, is vrij dik, maar laat door zijn
slapte voldoende ruimte tot bewegen toe. Het wordt rondom versterkt door ligamenten die de
bewegingsuitslagen in het gewricht beperken. Aan de voor- en achterzijde zijn dit de ligg.
sternoclavicularia anterius en posterius en aan de bovenzijde het lig. interclaviculare, dat
over de incisura jugularis van het sternum de clavicula van beide zijden met elkaar verbindt.
Verder sluit het lig. costoclaviculare, dat van de onderzijde van de clavicula schuin naar
mediaal-onder naar de bovenzijde van het kraakbeen van de eerste rib loopt, lateraal aan
het gewrichtskapsel aan. Tussen de voorste en achterste vezels van het ligament bevindt
zich een bursa synovialis.
Articulatio acromioclavicularis.
Het kapsel, dat vrij wijd is, wordt aan de bovenzijde versterkt door het lig. acromioclaviculare.
Dikwijls wordt het gewricht geheel of gedeeltelijk in tweeën verdeeld door een discus
articularis, zoals dat ook bij de articulatio sternoclavicularis het geval is. Geheel buiten het
kapsel ligt het lig. coracoclaviculare. Dit ontspringt van de bovenzijde van de basis van de
processus coracoideus en hecht vast aan de onderzijde van het acromiale einde van de
clavicula. Het bestaat uit twee delen die meestal door een bursa worden gescheiden. Het
kegelvormige lig. conoideum, dat het meest dorsaal ligt, loopt van de processus coracoideus
schuin omhoog naar het tuberculum conoideum van de clavicula. Het meer naar lateraal en
ventraal gelegen lig. trapezoideum, waarvan de vezels bijna horizontaal verlopen, hecht vast
aan de linea trapezoidea. Wanneer de armen niet geheven zijn, staan de beide ligamenten
strak gespannen en helpen zij mee de last van de arm te dragen. Op deze wijze wordt de
articulatio acromioclavicularis ontlast.
Het schoudergewricht:
De volgende ligamenten versterken de membrana fibrosa. Aan de bovenzijde loopt het lig.
coracohumerale van de onderkant van de wortel van de processus coracoideus naar de
tubercula majus en minus. Aan de ventrale zijde bevinden zich van boven naar beneden de
ligg. glenohumeralia superius, medium en inferius. De vezels van het bovenste ligament
lopen horizontaal, die van het middelste en het onderste ligament lopen in schuine richting
van mediocraniaal naar laterocaudaal.
De pezen van de schouderbladspieren stralen in het kapsel uit. Deze kunnen worden
beschouwd als verstelbare ligamenten hiervan. Aan de dorsale zijde zijn dit de pezen van de
mm. teres minor en infraspinatus, aan de bovenzijde de pees van de m. supraspinatus en
aan de ventrale zijde de pees van de m. subscapularis. Deze vier spieren worden samen de
rotator cuff genoemd.
Het caput longum van de m. biceps brachii is binnen het gewrichtskapsel aangehecht aan
het tuberculum supraglenoidale en het labrum glenoidale. Bij zijn verloop door de
gewrichtsholte krijgt de pees een omhulling mee van de membrana synovialis. Deze zet zich
naar distaal nog voort in de sulcus intertubercularis en vormt hier de vagina synovialis
intertubercularis.