Immersieve-VR therapie bij
motorische revalidatie na een
CVA
Opleiding: Bachelor Ergotherapie
Academiejaar: 2020-2021
Geoffrey Hofmans
Interne- / externe promotor:
Katrien Maes / Kelly Peersmans
,Samenvatting
Inleiding: CVA is een veel voorkomende aandoening bij volwassenen en ouderen
(meest voorkomend vanaf ca. 50 jaar) waarmee zorgverleners in het ziekenhuis vaak
geconfronteerd worden. Binnen de ergotherapie wordt ingezet op het verbeteren en
het herstellen van verschillende motorische vaardigheden met gebruik van de
apparaten die nu op de markt zijn. Virtual reality (VR) ontstond door een
voortdurende ontwikkeling van nieuwe computertechnologieën en kan een
meerwaarde bieden binnen het motorische revalidatieproces van een CVA-patiënt.
Binnen dit onderzoek wordt beschreven welke immersieve VR-tools werden
onderzocht en uitgetest gedurende de motorische revalidatie bij CVA-patiënten en
welke voor- en nadelen gekoppeld zijn aan deze tools.
Methode: De artikels die gebruikt werden voor dit literatuuronderzoek werden
verzameld via verschillende databanken. Deze werden kritisch beoordeeld op basis
van de beschreven inclusie- en exclusiecriteria. De geïncludeerde artikels werden
beoordeeld op hun methodologische kwaliteit en op de betrouwbaarheid van de
bevindingen. Deze beoordeling gebeurde aan de hand van de PEDro-schaal
(Sherrington et al., 1999) en met de best-evidence synthese criteria volgens Van
Tulder et al. (2003). De methodologische kwaliteit van de artikels werd beoordeeld
volgens de indeling van het CBO (Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg, 2007).
Alle artikels werden vervolgens opgenomen in een dataextractieformulier. De
volledige tabel is terug te vinden in Bijlage 1.
Resultaten: Uit de beschikbare literatuur blijkt dat er drie verschillende immersieve
VR-tools werden onderzocht en uitgetest gedurende de motorische revalidatie bij
CVA-patiënten. De tools beschikken over verschillende technische onderdelen,
waarmee een verbetering van de bewegingen van de onderste en/of de bovenste
ledematen, een verbetering van het gangpatroon en/of de stabiliteit kan verkregen
worden. De tools bieden verschillende voordelen, waardoor het gebruik ervan zinvol
kan zijn binnen de klinische praktijk. Er zijn echter ook verschillende nadelen,
waarmee rekening gehouden moet worden en een afweging moet gemaakt worden
tegenover de voordelen ervan om een beslissing te nemen tot het al dan niet
integreren van deze technologie binnen de motorische revalidatie van een CVA-
patiënt.
Discussie: Om deze technologie definitief en volwaardig in te zetten binnen de
motorische revalidatie van CVA-patiënten dienen er verschillende
vervolgonderzoeken uitgevoerd te worden. Dit onderzoek was een aanzet tot het
verkrijgen van een gedetailleerd beeld wat VR betekent en welke voor- en nadelen
hieraan gekoppeld zijn. Er dient echter verder onderzoek te gebeuren naar andere
vormen van VR, naast de immersieve VR, alvorens een beslissing kan verkregen
worden tot het al dan niet integreren van deze technologie in de klinische praktijk.
,Abstract
Introduction: CVA is a common condition in adults and the elderly (most common
from about 50 years of age) that caregivers in the hospital are often confronted with.
Within occupational therapy, the focus is on improving and restoring various motor
skills using the devices now on the market. Virtual reality (VR) emerged through a
continuous development of new computer technologies and can add value within the
motor rehabilitation process of a CVA patient. Within this study, it is described which
immersive VR tools were investigated and tested during the motor rehabilitation in
CVA patients and which advantages and disadvantages are linked to these tools.
Methods: The articles used for this literature review were collected through various
databases. These were critically reviewed based on the described inclusion and
exclusion criteria. The included articles were assessed for their methodological
quality and for the reliability of the findings. This assessment was done using the
PEDro scale (Sherrington et al., 1999) and with the best-evidence synthesis criteria
according to Van Tulder et al. (2003). The methodological quality of the articles was
assessed according to the CBO (Quality Institute for Healthcare, 2007) classification.
All articles were then included in a data extraction form. The full table can be found in
Appendix 1.
Results: From the available literature, three different immersive VR tools were
investigated and tested during motor rehabilitation in CVA patients. The tools have
different technical components, with which an improvement of lower and/or upper
limb movements, an improvement of gait pattern and/or stability can be obtained.
The tools offer several advantages, which can make their use meaningful within
clinical practice. However, there are also several disadvantages, which should be
taken into account and weighed against their advantages in order to make a decision
to integrate or not this technology within the motor rehabilitation of a CVA patient.
Discussion: In order to definitively and fully utilize this technology within the motor
rehabilitation of CVA patients, several follow-up studies need to be conducted. This
study was a start to get a detailed picture of what VR means and what advantages
and disadvantages are associated with it. However, further research needs to be
done on other forms of VR, besides immersive VR, before a decision can be
obtained on whether or not to integrate this technology into clinical practice.
, Inhoud
1. Inleiding
2. Methode
3. Resultaten
4. Discussie
4.1 Antwoord op onderzoeksvragen
4.2 Beperkingen van eigen onderzoek
4.3 Integratie van VR in de maatschappij
4.4 Conclusie
5. Referenties
6. Bijlagen
6.1 Overzicht van alle gebruikte artikels voor de resultaten
6.2 PEDro-schaal
6.3 Beoordeling van de gebruikte RCT’s in de literatuurstudie met de PEDro-
schaal
motorische revalidatie na een
CVA
Opleiding: Bachelor Ergotherapie
Academiejaar: 2020-2021
Geoffrey Hofmans
Interne- / externe promotor:
Katrien Maes / Kelly Peersmans
,Samenvatting
Inleiding: CVA is een veel voorkomende aandoening bij volwassenen en ouderen
(meest voorkomend vanaf ca. 50 jaar) waarmee zorgverleners in het ziekenhuis vaak
geconfronteerd worden. Binnen de ergotherapie wordt ingezet op het verbeteren en
het herstellen van verschillende motorische vaardigheden met gebruik van de
apparaten die nu op de markt zijn. Virtual reality (VR) ontstond door een
voortdurende ontwikkeling van nieuwe computertechnologieën en kan een
meerwaarde bieden binnen het motorische revalidatieproces van een CVA-patiënt.
Binnen dit onderzoek wordt beschreven welke immersieve VR-tools werden
onderzocht en uitgetest gedurende de motorische revalidatie bij CVA-patiënten en
welke voor- en nadelen gekoppeld zijn aan deze tools.
Methode: De artikels die gebruikt werden voor dit literatuuronderzoek werden
verzameld via verschillende databanken. Deze werden kritisch beoordeeld op basis
van de beschreven inclusie- en exclusiecriteria. De geïncludeerde artikels werden
beoordeeld op hun methodologische kwaliteit en op de betrouwbaarheid van de
bevindingen. Deze beoordeling gebeurde aan de hand van de PEDro-schaal
(Sherrington et al., 1999) en met de best-evidence synthese criteria volgens Van
Tulder et al. (2003). De methodologische kwaliteit van de artikels werd beoordeeld
volgens de indeling van het CBO (Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg, 2007).
Alle artikels werden vervolgens opgenomen in een dataextractieformulier. De
volledige tabel is terug te vinden in Bijlage 1.
Resultaten: Uit de beschikbare literatuur blijkt dat er drie verschillende immersieve
VR-tools werden onderzocht en uitgetest gedurende de motorische revalidatie bij
CVA-patiënten. De tools beschikken over verschillende technische onderdelen,
waarmee een verbetering van de bewegingen van de onderste en/of de bovenste
ledematen, een verbetering van het gangpatroon en/of de stabiliteit kan verkregen
worden. De tools bieden verschillende voordelen, waardoor het gebruik ervan zinvol
kan zijn binnen de klinische praktijk. Er zijn echter ook verschillende nadelen,
waarmee rekening gehouden moet worden en een afweging moet gemaakt worden
tegenover de voordelen ervan om een beslissing te nemen tot het al dan niet
integreren van deze technologie binnen de motorische revalidatie van een CVA-
patiënt.
Discussie: Om deze technologie definitief en volwaardig in te zetten binnen de
motorische revalidatie van CVA-patiënten dienen er verschillende
vervolgonderzoeken uitgevoerd te worden. Dit onderzoek was een aanzet tot het
verkrijgen van een gedetailleerd beeld wat VR betekent en welke voor- en nadelen
hieraan gekoppeld zijn. Er dient echter verder onderzoek te gebeuren naar andere
vormen van VR, naast de immersieve VR, alvorens een beslissing kan verkregen
worden tot het al dan niet integreren van deze technologie in de klinische praktijk.
,Abstract
Introduction: CVA is a common condition in adults and the elderly (most common
from about 50 years of age) that caregivers in the hospital are often confronted with.
Within occupational therapy, the focus is on improving and restoring various motor
skills using the devices now on the market. Virtual reality (VR) emerged through a
continuous development of new computer technologies and can add value within the
motor rehabilitation process of a CVA patient. Within this study, it is described which
immersive VR tools were investigated and tested during the motor rehabilitation in
CVA patients and which advantages and disadvantages are linked to these tools.
Methods: The articles used for this literature review were collected through various
databases. These were critically reviewed based on the described inclusion and
exclusion criteria. The included articles were assessed for their methodological
quality and for the reliability of the findings. This assessment was done using the
PEDro scale (Sherrington et al., 1999) and with the best-evidence synthesis criteria
according to Van Tulder et al. (2003). The methodological quality of the articles was
assessed according to the CBO (Quality Institute for Healthcare, 2007) classification.
All articles were then included in a data extraction form. The full table can be found in
Appendix 1.
Results: From the available literature, three different immersive VR tools were
investigated and tested during motor rehabilitation in CVA patients. The tools have
different technical components, with which an improvement of lower and/or upper
limb movements, an improvement of gait pattern and/or stability can be obtained.
The tools offer several advantages, which can make their use meaningful within
clinical practice. However, there are also several disadvantages, which should be
taken into account and weighed against their advantages in order to make a decision
to integrate or not this technology within the motor rehabilitation of a CVA patient.
Discussion: In order to definitively and fully utilize this technology within the motor
rehabilitation of CVA patients, several follow-up studies need to be conducted. This
study was a start to get a detailed picture of what VR means and what advantages
and disadvantages are associated with it. However, further research needs to be
done on other forms of VR, besides immersive VR, before a decision can be
obtained on whether or not to integrate this technology into clinical practice.
, Inhoud
1. Inleiding
2. Methode
3. Resultaten
4. Discussie
4.1 Antwoord op onderzoeksvragen
4.2 Beperkingen van eigen onderzoek
4.3 Integratie van VR in de maatschappij
4.4 Conclusie
5. Referenties
6. Bijlagen
6.1 Overzicht van alle gebruikte artikels voor de resultaten
6.2 PEDro-schaal
6.3 Beoordeling van de gebruikte RCT’s in de literatuurstudie met de PEDro-
schaal
