EXAMENVRAGEN SOCIAAL BELEID
1. Leg uit de metafoor met de lekkende emmer van Bea Cantillon
De overheid heft belastingen bij de geschoolde werknemers waardoor de belastingdruk
hoger ligt en de kans bestaat dat de hooggeschoolden migreren naar andere landen.
Hierdoor verminderen de inkomsten en komen de lasten nog zwaarder te liggen op de
laaggeschoolden.
Mensen moeten meer bijdragen dan ze zelf ontvangen.
2. Wat is individualisering, uit welke 3 tegenstrijdige ontwikkelingen (Beck) is dit
ontstaan. Illustreer tevens met zorgvoorbeelden
Individualisering is het verzwakken van de traditionele waarden en normen en op de
overtuiging dat er vele mogelijkheden zijn en dat men daarbij zelf kan kiezen
Beck Het individualiseringsproces als eindpunt waarin drie tegenstrijdige
ontwikkelingen samenvloeien
- Vrijheid = Het individu bevrijdt zich van de voorgeschreven rollen en daarbij horende
waarden- en normenpatronen. Er is een grote verscheidenheid van
keuzemogelijkheden. Het individu moet meer verantwoordelijkheid dragen voor de
gemaakte keuzes. De individualisering werkt door in het publieke leven, privé leven
en sociale voorzieningen
- Stabiliteitsverlies = Traditionele vanzelfsprekendheden en zekerheden worden
uitgehold. Individuen zijn meer op zichzelf teruggeworpen
Zelfreflexieve bibliografieën = Individuen moeten zelf hun leven helemaal uitstippelen
De klassieke vertrouwde sociaal-politieke referentiekaders verdwijnen en maken
plaats voor nieuwe, kleine en tijdelijke referentiekaders
- (Her)integratie van het individu in nieuwe sociale verbanden = Er komen nieuwe
controle- en beheersingsmechanismen in de plaats van de oude. Individuen worden
voor meer levensfacetten afhankelijk van arbeidsmarkt, juridische voorzieningen en
georganiseerde professionele hulp
3. Leg uit kaasstolp of theemutscultuur. Leg tevens het verband met walkman-ego en leg
de bijhorende paradox uit
Kaasstolp of theemutscultuur verwijst naar de verzuiling, het gemeenschapsgevoel.
Voorbeeld: Iedereen is bij de socialisten
1
, Walkman-ego verwijst naar de individualisering. Voorbeeld: Iedereen luistert naar zijn
eigen muziekgenre
De welvaartsstaat is zeer sterk verzuild, iedereen heeft er zijn individuele mening over
en mensen veranderen gemakkelijk van zuil
4. Wat zijn de essentiële bestanddelen van het begrip welvaartsstaat (Deleeck) en
verduidelijk
Hoog welvaartspeil
- Economische groei is centraal thema en politieke norm
- Streven naar volledige werkgelegenheid
Optreden overheid met een instrumentarium van maatregelen
- Uitgebreid stelsel van sociale uitkeringen, sociale goederen en diensten
- Verandering van het inkomensbegrip en ander type van welvaartsverdeling
Effectieve verwezenlijking van wettelijk gewaarborgde grondrechten
- Minimale deelname aan de welvaart en behoeftedekking op vlak van inkomen,
onderwijs, gezondheid, huisvesting en cultuur
- Preventief georganiseerde solidariteit
- Rechten en plichten wettelijk omschreven en afdwingbaar
Behoud vrije markt en medewerking vrije organisaties
Drie instanties die beslissingen nemen over welvaarsverschaffing en verdeling
- Vrije ondernemingen Markteconomisch systeem van productie
- Vrije sociale organisaties Belangen van leden verdedigen
- Overheid Verstrekker sociale uitkeringen, goederen en diensten
Democratisch corporatisme = Geïnstitutionaliseerd netwerk van overleg, advies en
beheersinstellingen
Parlementaire democratie
Westerse welvaartsstaat is niet autoritair Sociale wetgeving, algemeen stemrecht,
actieve inbreng sociale organisaties
- Voorkeuren van bevolking Door volksvertegenwoordiging op basis van stemrecht
- Volksvertegenwoordiging Politieke behoedster van sociale organisaties
- Uitvoerende macht Kan niet eigenmachtig optreden
2
1. Leg uit de metafoor met de lekkende emmer van Bea Cantillon
De overheid heft belastingen bij de geschoolde werknemers waardoor de belastingdruk
hoger ligt en de kans bestaat dat de hooggeschoolden migreren naar andere landen.
Hierdoor verminderen de inkomsten en komen de lasten nog zwaarder te liggen op de
laaggeschoolden.
Mensen moeten meer bijdragen dan ze zelf ontvangen.
2. Wat is individualisering, uit welke 3 tegenstrijdige ontwikkelingen (Beck) is dit
ontstaan. Illustreer tevens met zorgvoorbeelden
Individualisering is het verzwakken van de traditionele waarden en normen en op de
overtuiging dat er vele mogelijkheden zijn en dat men daarbij zelf kan kiezen
Beck Het individualiseringsproces als eindpunt waarin drie tegenstrijdige
ontwikkelingen samenvloeien
- Vrijheid = Het individu bevrijdt zich van de voorgeschreven rollen en daarbij horende
waarden- en normenpatronen. Er is een grote verscheidenheid van
keuzemogelijkheden. Het individu moet meer verantwoordelijkheid dragen voor de
gemaakte keuzes. De individualisering werkt door in het publieke leven, privé leven
en sociale voorzieningen
- Stabiliteitsverlies = Traditionele vanzelfsprekendheden en zekerheden worden
uitgehold. Individuen zijn meer op zichzelf teruggeworpen
Zelfreflexieve bibliografieën = Individuen moeten zelf hun leven helemaal uitstippelen
De klassieke vertrouwde sociaal-politieke referentiekaders verdwijnen en maken
plaats voor nieuwe, kleine en tijdelijke referentiekaders
- (Her)integratie van het individu in nieuwe sociale verbanden = Er komen nieuwe
controle- en beheersingsmechanismen in de plaats van de oude. Individuen worden
voor meer levensfacetten afhankelijk van arbeidsmarkt, juridische voorzieningen en
georganiseerde professionele hulp
3. Leg uit kaasstolp of theemutscultuur. Leg tevens het verband met walkman-ego en leg
de bijhorende paradox uit
Kaasstolp of theemutscultuur verwijst naar de verzuiling, het gemeenschapsgevoel.
Voorbeeld: Iedereen is bij de socialisten
1
, Walkman-ego verwijst naar de individualisering. Voorbeeld: Iedereen luistert naar zijn
eigen muziekgenre
De welvaartsstaat is zeer sterk verzuild, iedereen heeft er zijn individuele mening over
en mensen veranderen gemakkelijk van zuil
4. Wat zijn de essentiële bestanddelen van het begrip welvaartsstaat (Deleeck) en
verduidelijk
Hoog welvaartspeil
- Economische groei is centraal thema en politieke norm
- Streven naar volledige werkgelegenheid
Optreden overheid met een instrumentarium van maatregelen
- Uitgebreid stelsel van sociale uitkeringen, sociale goederen en diensten
- Verandering van het inkomensbegrip en ander type van welvaartsverdeling
Effectieve verwezenlijking van wettelijk gewaarborgde grondrechten
- Minimale deelname aan de welvaart en behoeftedekking op vlak van inkomen,
onderwijs, gezondheid, huisvesting en cultuur
- Preventief georganiseerde solidariteit
- Rechten en plichten wettelijk omschreven en afdwingbaar
Behoud vrije markt en medewerking vrije organisaties
Drie instanties die beslissingen nemen over welvaarsverschaffing en verdeling
- Vrije ondernemingen Markteconomisch systeem van productie
- Vrije sociale organisaties Belangen van leden verdedigen
- Overheid Verstrekker sociale uitkeringen, goederen en diensten
Democratisch corporatisme = Geïnstitutionaliseerd netwerk van overleg, advies en
beheersinstellingen
Parlementaire democratie
Westerse welvaartsstaat is niet autoritair Sociale wetgeving, algemeen stemrecht,
actieve inbreng sociale organisaties
- Voorkeuren van bevolking Door volksvertegenwoordiging op basis van stemrecht
- Volksvertegenwoordiging Politieke behoedster van sociale organisaties
- Uitvoerende macht Kan niet eigenmachtig optreden
2
