Scheikunde samenvattingen HAVO 4
Namen: Noa van der Weerd en Kirsten Antonisse
Klas: 4hc
Docent: mevrouw Hoppen
Vak: scheikunde
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1...................................................................................................................................................... 4
1.1 Atoommodel ................................................................................................................................................. 4
1.2 Periodiek systeem ......................................................................................................................................... 5
1.3 atoommassa en molecuulmassa .................................................................................................................. 5
1.4 significante cijfers ......................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2...................................................................................................................................................... 8
2.1 de hoeveelheid stof....................................................................................................................................... 8
2.2 molaire massa en dichtheid .......................................................................................................................... 9
2.3 gehaltes ...................................................................................................................................................... 10
2.4 rekenen aan reacties .................................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 3.................................................................................................................................................... 12
3.1 metaalbinding ............................................................................................................................................ 12
3.2 molecuul- en atoombinding........................................................................................................................ 13
3.3 waterstofbruggen ....................................................................................................................................... 14
3.4 ionbinding ................................................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4.................................................................................................................................................... 16
4.1 verhoudingformules van zouten ................................................................................................................. 16
4.2 oplosbaarheid van zouten .......................................................................................................................... 17
4.3 bijzondere zouten ....................................................................................................................................... 18
4.4 rekenen aan zoutoplossingen ..................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 5.................................................................................................................................................... 19
5.1 aardolie....................................................................................................................................................... 19
5.2 systematische naamgeving ........................................................................................................................ 20
5.3 karakteristieke groepen .............................................................................................................................. 21
5.4 additie en substitutie .................................................................................................................................. 21
Hoofdstuk 6.................................................................................................................................................... 22
6.1 reactiewarmte ............................................................................................................................................ 22
6.2 reactiesnelheid ........................................................................................................................................... 24
6.3 evenwichtreacties ....................................................................................................................................... 26
6.4 evenwichtsvoorwaarde .............................................................................................................................. 27
Opdrachten .................................................................................................................................................... 29
Hoofstuk 1 ........................................................................................................................................................ 29
Hoofdstuk 2 ...................................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 3 ...................................................................................................................................................... 29
Hoofstuk 4 ........................................................................................................................................................ 30
2
, Hoofdstuk 5 ...................................................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 6 ...................................................................................................................................................... 31
Antwoorden ................................................................................................................................................... 32
Hoofstuk 1 ........................................................................................................................................................ 32
Hoofdstuk 2 ...................................................................................................................................................... 32
Hoofdstuk 3 ...................................................................................................................................................... 32
Hoofdstuk 4 ...................................................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5 ...................................................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 6 ...................................................................................................................................................... 34
3
, Hoofdstuk 1
1.1 Atoommodel
Dit atoommodel wordt gebruikt in de chemie om de bouw van een atoom te beschrijven en
staat bekend als het atoommodel van Bohr. Volgends dit model is een atoom opgebouwd
uit een kern met daarin positief geladen protonen en ongeladen neutronen.
Vrijwel het grootste deel van de massa van het atoom wordt bepaald door de deeltjes in de
kern. Rondom de kern bewegen negatief geladen elektronen. Doordat elk atoom neutraal is,
is het aantal elektronen gelijk aan het aantal protonen. De elektronen bewegen in
verschillende schillen om de kern. Er zijn 7 schillen; K,L,M,N,O,P en Q. De verdeling van de
elektronen over de schillen noem je de elektronenconfiguratie. In de eerste 3 schillen is het
maximaal aantal elektronen; K = 2. L = 8, M = 18.
De elektronen in de buitenste schil, de valentie elektronen, zijn in de chemie het
belangrijkste, omdat deze elektronen betrokken zijn bij het vormen van bindingen tussen
atomen in een molecuul.
Voor de massa van een atoom is een massa-eenheid bedacht; de atomaire massa eenheid
u. 1.0 u komt overeen met 1,66 · 10-27 kg (binas tabel 7). Protonen en neutronen
hebben een massa van 1.0 u. Elektronen hebben een massa van 5,5 · 10-4 u. protonen
zijn positief geladen en elektronen negatief. Voor de lading van atomaire deeltjes
wordt gebruik gemaakt van een nieuwe eenheid: het elementaire ladingsquantum
e. 1.0 e is gelijk aan 1.6 · 10-19coulomb (C).
Elk atoomsoort heeft zijn eigen atoomnummer. Dit komt overeen met het aantal protonen
in de kern. Naast het atoomnummer heeft een atoom ook een massagetal.
Atoomnummer = aantal protonen = aantal elektronen
Massagetal = aantal protonen + aantal neutronen
Het massagetal van een atoom kan variëren. Atomen van hetzelfde element die een
verschillend aantal neutronen in de kern hebben noem je isotopen. In binas tabel 25 A staat
het overzicht van alle isotopen.
4
Namen: Noa van der Weerd en Kirsten Antonisse
Klas: 4hc
Docent: mevrouw Hoppen
Vak: scheikunde
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1...................................................................................................................................................... 4
1.1 Atoommodel ................................................................................................................................................. 4
1.2 Periodiek systeem ......................................................................................................................................... 5
1.3 atoommassa en molecuulmassa .................................................................................................................. 5
1.4 significante cijfers ......................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2...................................................................................................................................................... 8
2.1 de hoeveelheid stof....................................................................................................................................... 8
2.2 molaire massa en dichtheid .......................................................................................................................... 9
2.3 gehaltes ...................................................................................................................................................... 10
2.4 rekenen aan reacties .................................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 3.................................................................................................................................................... 12
3.1 metaalbinding ............................................................................................................................................ 12
3.2 molecuul- en atoombinding........................................................................................................................ 13
3.3 waterstofbruggen ....................................................................................................................................... 14
3.4 ionbinding ................................................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4.................................................................................................................................................... 16
4.1 verhoudingformules van zouten ................................................................................................................. 16
4.2 oplosbaarheid van zouten .......................................................................................................................... 17
4.3 bijzondere zouten ....................................................................................................................................... 18
4.4 rekenen aan zoutoplossingen ..................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 5.................................................................................................................................................... 19
5.1 aardolie....................................................................................................................................................... 19
5.2 systematische naamgeving ........................................................................................................................ 20
5.3 karakteristieke groepen .............................................................................................................................. 21
5.4 additie en substitutie .................................................................................................................................. 21
Hoofdstuk 6.................................................................................................................................................... 22
6.1 reactiewarmte ............................................................................................................................................ 22
6.2 reactiesnelheid ........................................................................................................................................... 24
6.3 evenwichtreacties ....................................................................................................................................... 26
6.4 evenwichtsvoorwaarde .............................................................................................................................. 27
Opdrachten .................................................................................................................................................... 29
Hoofstuk 1 ........................................................................................................................................................ 29
Hoofdstuk 2 ...................................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 3 ...................................................................................................................................................... 29
Hoofstuk 4 ........................................................................................................................................................ 30
2
, Hoofdstuk 5 ...................................................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 6 ...................................................................................................................................................... 31
Antwoorden ................................................................................................................................................... 32
Hoofstuk 1 ........................................................................................................................................................ 32
Hoofdstuk 2 ...................................................................................................................................................... 32
Hoofdstuk 3 ...................................................................................................................................................... 32
Hoofdstuk 4 ...................................................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5 ...................................................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 6 ...................................................................................................................................................... 34
3
, Hoofdstuk 1
1.1 Atoommodel
Dit atoommodel wordt gebruikt in de chemie om de bouw van een atoom te beschrijven en
staat bekend als het atoommodel van Bohr. Volgends dit model is een atoom opgebouwd
uit een kern met daarin positief geladen protonen en ongeladen neutronen.
Vrijwel het grootste deel van de massa van het atoom wordt bepaald door de deeltjes in de
kern. Rondom de kern bewegen negatief geladen elektronen. Doordat elk atoom neutraal is,
is het aantal elektronen gelijk aan het aantal protonen. De elektronen bewegen in
verschillende schillen om de kern. Er zijn 7 schillen; K,L,M,N,O,P en Q. De verdeling van de
elektronen over de schillen noem je de elektronenconfiguratie. In de eerste 3 schillen is het
maximaal aantal elektronen; K = 2. L = 8, M = 18.
De elektronen in de buitenste schil, de valentie elektronen, zijn in de chemie het
belangrijkste, omdat deze elektronen betrokken zijn bij het vormen van bindingen tussen
atomen in een molecuul.
Voor de massa van een atoom is een massa-eenheid bedacht; de atomaire massa eenheid
u. 1.0 u komt overeen met 1,66 · 10-27 kg (binas tabel 7). Protonen en neutronen
hebben een massa van 1.0 u. Elektronen hebben een massa van 5,5 · 10-4 u. protonen
zijn positief geladen en elektronen negatief. Voor de lading van atomaire deeltjes
wordt gebruik gemaakt van een nieuwe eenheid: het elementaire ladingsquantum
e. 1.0 e is gelijk aan 1.6 · 10-19coulomb (C).
Elk atoomsoort heeft zijn eigen atoomnummer. Dit komt overeen met het aantal protonen
in de kern. Naast het atoomnummer heeft een atoom ook een massagetal.
Atoomnummer = aantal protonen = aantal elektronen
Massagetal = aantal protonen + aantal neutronen
Het massagetal van een atoom kan variëren. Atomen van hetzelfde element die een
verschillend aantal neutronen in de kern hebben noem je isotopen. In binas tabel 25 A staat
het overzicht van alle isotopen.
4
