2: De leraar doet ertoe
p 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11
3: De onderwijsbehoeften van de leerling staan centraal
Deel 1: Doelgericht werken
1: Het didactisch model
→ het didactisch model bevat noodzakelijke componenten om leerprocessen te
realiseren en geeft de relaties weer = je brengt hiermee het leerproces op gang
1. via doelstellingen drukken we de verwachte leerresultaten uit
2. de keuze van de na te streven doelstellingen is afhankelijk van de beginsituatie
3. de na te streven doelstellingen vereisen een bepaalde beginsituatie
4. we moeten een onderwijsleersituatie creëren om leerprocessen op gang te brengen
en zodoende om leerresultaten te realiseren
5. je selecteert de leerinhoud die je opneemt in je doelstellingen
6. je kiest geschikte leerstof om de leerinhouden aan te brengen
, 7. je kiest passende didactische werkvormen en leermiddelen om de doelstellingen op
een efficiënte manier te bereiken, je houdt rekening met de didactische principes
8. om na te gaan of en in welke mate de leerlingen de doelstellingen effectief bereikt
hebben, ga je doelgericht evalueren
2: doelstellingen: leren, geen vrijblijvende aangelegenheid
2.1 Begripsomschrijving
→ taxonomie = wetmatige ordening/structurering gebaseerd op een theoretische basis
- methode om te classificeren
- je kan hierdoor observeren, analyseren en discussiëren
→ er zijn veel verschillende taxonomieën
2.2 Taxonomie van Bloom: algemeen
→ ontwikkelt in 1956 en herwerkt in 2001
→ deelt doelen in van minder complex naar complexer(cognitieve processen)
- als leerkracht moet je veel doelen vooropstellen, hierdoor kan je ze indelen en is er
variatie
Eigenlijk zijn er 3 taxonomies van bloom: wij gebruiken enkel die voor cognitieve doelen
Een doel kunnen we indelen op 2 dingen:
1. gedragsniveau
→ wat doet de leerling met de inhoud
2. inhoudsniveau
2.3 Inhoudsniveaus in de Taxonomie van Bloom
→ 4 soorten inhoudelijke kennis
1. feitelijke kennis
- basiselementen die gekend moeten zijn om problemen op te lossen
- basiselementen die gekend moeten zijn om kennis te maken met bepaalde
discipline
2. conceptuele kennis
- relaties tussen basiselementen om samenhang en verbanden te zien binnen
groter geheel
3. procedurele kennis
- hoe je iets doet, manieren van onderzoeken, criteria voor vaardigheden,
algoritmes, technieken en methoden
4. metacognitieve kennis
- kennis over kennis/leren in het algemeen
- zelfkennis en zelfbewustzijn over eigen kennis
, - kennis van strategieën om met kennis aan de slag te gaan(schematiseren)
2.4 Gedragsniveaus binnen de taxonomie van Bloom
de 6 cognitieve processen/denkniveaus:
→ beschrijven wat een leerling doet met de inhoud
- herinneren, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creëren
- staan op continuüm(complexiteit neemt toe)
oranje: lage denkvaardigheden
paars: hoge denkvaardigheden
MAAR!! er is geen hiërarchie
- je hoeft niet te beginnen bij het laagste niveau of bij specifiek een andere
Herinneren: mogelijks waarneembaar gedrag
→ het kunnen ophalen van adequate informatie uit het lange termijn geheugen of het
kunnen herkennen van informatie
herkennen/identificeren ophalen/oproepen
markeren aangeven beschrijven observeren
matchen aankruisen citeren oplijsten
onderscheiden benoemen definiëren opschrijven
onderstrepen kiezen herhalen opsommen
opzoeken kopiëren memoriseren opzeggen
ordenen labelen navertellen reproduceren
selecteren … noemen …
Begrijpen: mogelijks waarneembaar gedrag
→ houdt in dat je eerder verworven kennis uit je langetermijngeheugen ophaalt en er
betekenis aan geeft. Dit cognitief proces volgt op herinneren: om de te onthouden kennis te
begrijpen, moeten we een brug slaan tussen voorkennis en nieuwe kennis
vormen van begrijpen: handelingswerkwoorden
7 denkvaardigheden
interpreteren verhelderen
parafraseren
representeren
vertalen
uitleggen oorzaak-gevolgmodel construeren
samenvatten abstraheren
generaliseren
classificeren categoriseren
onderverdelen
toelichten illustreren
, voorbeeld geven
vergelijken contrasteren
mapping (in kaart brengen)
bij elkaar passen
afleiden concluderen
extrapoleren
interpoleren
voorspellen
Toepassen: mogelijks waarneembaar gedrag
→ de vaardigheid om kennis en inzichten in nieuwe situaties te gebruiken om zo een
probleem op te lossen, taak of oefeningen aan te pakken:
- de leerling past een bepaalde procedure toe op een bekende taak(uitvoeren)
- de leerling leert een procedure selecteren om een nieuwe taak uit te
voeren(implementeren)
uitvoeren implementeren
= gebruikmaken van vaardigheden en algoritmes = gebruikmaken van technieken en methodes
aftoetsen van in praktijk brengen aanpakken manipuleren
beheersen inoefenen aanpassen notitie nemen
berekenen laten zien hoe aantonen omgaan met
bijdragen nadoen aanvullen ontwikkelen
deelnemen oplossen aanwenden organiseren
doorlopen opstellen bewerken overbrengen
handelen trainen demonstreren participeren
herhalen uitproberen experimenteren plannen
uitwerken verwerken gebruik maken van produceren
gebruiken simuleren
hanteren voorstellen
hypothese opstellen voortbouwen
lokaliseren vormen
Analyseren: mogelijks waarneembaar gedrag
→ de vaardigheid om informatie op te delen in onderdelen zodat je onderliggende relaties,
verbanden en patronen kan zien
denkvaardigheden handelingswerkwoorden andere mogelijke werkwoorden
differentiëren onderscheiden onderscheid maken en uit elkaar
houden van:
- relevantie
- belangrijkheid
- verschillen
selecteren besluiten
uitkiezen
uitlichten
uitzoeken
p 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11
3: De onderwijsbehoeften van de leerling staan centraal
Deel 1: Doelgericht werken
1: Het didactisch model
→ het didactisch model bevat noodzakelijke componenten om leerprocessen te
realiseren en geeft de relaties weer = je brengt hiermee het leerproces op gang
1. via doelstellingen drukken we de verwachte leerresultaten uit
2. de keuze van de na te streven doelstellingen is afhankelijk van de beginsituatie
3. de na te streven doelstellingen vereisen een bepaalde beginsituatie
4. we moeten een onderwijsleersituatie creëren om leerprocessen op gang te brengen
en zodoende om leerresultaten te realiseren
5. je selecteert de leerinhoud die je opneemt in je doelstellingen
6. je kiest geschikte leerstof om de leerinhouden aan te brengen
, 7. je kiest passende didactische werkvormen en leermiddelen om de doelstellingen op
een efficiënte manier te bereiken, je houdt rekening met de didactische principes
8. om na te gaan of en in welke mate de leerlingen de doelstellingen effectief bereikt
hebben, ga je doelgericht evalueren
2: doelstellingen: leren, geen vrijblijvende aangelegenheid
2.1 Begripsomschrijving
→ taxonomie = wetmatige ordening/structurering gebaseerd op een theoretische basis
- methode om te classificeren
- je kan hierdoor observeren, analyseren en discussiëren
→ er zijn veel verschillende taxonomieën
2.2 Taxonomie van Bloom: algemeen
→ ontwikkelt in 1956 en herwerkt in 2001
→ deelt doelen in van minder complex naar complexer(cognitieve processen)
- als leerkracht moet je veel doelen vooropstellen, hierdoor kan je ze indelen en is er
variatie
Eigenlijk zijn er 3 taxonomies van bloom: wij gebruiken enkel die voor cognitieve doelen
Een doel kunnen we indelen op 2 dingen:
1. gedragsniveau
→ wat doet de leerling met de inhoud
2. inhoudsniveau
2.3 Inhoudsniveaus in de Taxonomie van Bloom
→ 4 soorten inhoudelijke kennis
1. feitelijke kennis
- basiselementen die gekend moeten zijn om problemen op te lossen
- basiselementen die gekend moeten zijn om kennis te maken met bepaalde
discipline
2. conceptuele kennis
- relaties tussen basiselementen om samenhang en verbanden te zien binnen
groter geheel
3. procedurele kennis
- hoe je iets doet, manieren van onderzoeken, criteria voor vaardigheden,
algoritmes, technieken en methoden
4. metacognitieve kennis
- kennis over kennis/leren in het algemeen
- zelfkennis en zelfbewustzijn over eigen kennis
, - kennis van strategieën om met kennis aan de slag te gaan(schematiseren)
2.4 Gedragsniveaus binnen de taxonomie van Bloom
de 6 cognitieve processen/denkniveaus:
→ beschrijven wat een leerling doet met de inhoud
- herinneren, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creëren
- staan op continuüm(complexiteit neemt toe)
oranje: lage denkvaardigheden
paars: hoge denkvaardigheden
MAAR!! er is geen hiërarchie
- je hoeft niet te beginnen bij het laagste niveau of bij specifiek een andere
Herinneren: mogelijks waarneembaar gedrag
→ het kunnen ophalen van adequate informatie uit het lange termijn geheugen of het
kunnen herkennen van informatie
herkennen/identificeren ophalen/oproepen
markeren aangeven beschrijven observeren
matchen aankruisen citeren oplijsten
onderscheiden benoemen definiëren opschrijven
onderstrepen kiezen herhalen opsommen
opzoeken kopiëren memoriseren opzeggen
ordenen labelen navertellen reproduceren
selecteren … noemen …
Begrijpen: mogelijks waarneembaar gedrag
→ houdt in dat je eerder verworven kennis uit je langetermijngeheugen ophaalt en er
betekenis aan geeft. Dit cognitief proces volgt op herinneren: om de te onthouden kennis te
begrijpen, moeten we een brug slaan tussen voorkennis en nieuwe kennis
vormen van begrijpen: handelingswerkwoorden
7 denkvaardigheden
interpreteren verhelderen
parafraseren
representeren
vertalen
uitleggen oorzaak-gevolgmodel construeren
samenvatten abstraheren
generaliseren
classificeren categoriseren
onderverdelen
toelichten illustreren
, voorbeeld geven
vergelijken contrasteren
mapping (in kaart brengen)
bij elkaar passen
afleiden concluderen
extrapoleren
interpoleren
voorspellen
Toepassen: mogelijks waarneembaar gedrag
→ de vaardigheid om kennis en inzichten in nieuwe situaties te gebruiken om zo een
probleem op te lossen, taak of oefeningen aan te pakken:
- de leerling past een bepaalde procedure toe op een bekende taak(uitvoeren)
- de leerling leert een procedure selecteren om een nieuwe taak uit te
voeren(implementeren)
uitvoeren implementeren
= gebruikmaken van vaardigheden en algoritmes = gebruikmaken van technieken en methodes
aftoetsen van in praktijk brengen aanpakken manipuleren
beheersen inoefenen aanpassen notitie nemen
berekenen laten zien hoe aantonen omgaan met
bijdragen nadoen aanvullen ontwikkelen
deelnemen oplossen aanwenden organiseren
doorlopen opstellen bewerken overbrengen
handelen trainen demonstreren participeren
herhalen uitproberen experimenteren plannen
uitwerken verwerken gebruik maken van produceren
gebruiken simuleren
hanteren voorstellen
hypothese opstellen voortbouwen
lokaliseren vormen
Analyseren: mogelijks waarneembaar gedrag
→ de vaardigheid om informatie op te delen in onderdelen zodat je onderliggende relaties,
verbanden en patronen kan zien
denkvaardigheden handelingswerkwoorden andere mogelijke werkwoorden
differentiëren onderscheiden onderscheid maken en uit elkaar
houden van:
- relevantie
- belangrijkheid
- verschillen
selecteren besluiten
uitkiezen
uitlichten
uitzoeken
