Samenvatting Economie (2) met voldoende schema's ter illustratie. Natalie Voet (16/20)

ECONOMIE 2

5. Conjunctuur, groei en ontwikkeling
5.1 Conjunctuur
 Permanente economische groeitrend sinds industrialisering (eind 18e eeuw).
 Opeenvolging van snelle en tragere economische groei rond de trend.
 Conjunctuurpolitiek: schommelingen afvlakken.


Industriële revoluties: continue verbetering van productiviteit (volume-output van de
economie)


Conjunctuurbewegingen:
Waarom stijgende trend?
 (Vier) industriële revoluties
 Stijgende productiviteit
 Groeiende bevolking


 Twee kwartalen negatieve groei = technische recessie
 Langdurige recessie = depressie




Indicatoren van economische activiteit
 Economische activiteit: gemeten aan de hand van (reële) bbp.
 Bbp tegen lopende prijzen = nominale bbp: stijging van de omzetten dus prijs en
hoeveelheid.
 Bbp tegen vaste prijzen = reële bbp = bbp naar volume: enkel stijging van de
productiehoeveelheid
 Verschil tussen nominale en reële groei = inflatie.


Bbp naar volume: prijsbewegingen uitschakelen (= defleren)




1

,Andere conjunctuurindicatoren:
 Macro-economische cijfers worden met 8-12 maanden vertraging gepubliceerd
 niet handig voor conjunctuuranalyse.
 Verschillende indicatoren kunnen sneller of vroeger fluctueren dan het bbp:
 Vooroplopende (leading) indicatoren (bv. Interimarbeid, import van
goederen)
 Vertraagde (lagging) indicatoren (bv. Investeringen, werkzoekenden)
 Gelijklopende (coïncidente) indicatoren (bv. Elektriciteitsverbruik, uitvoer van
goederen)
 Beste combinatie van verschillende gegevens maken: synthetische indicatoren
(kwalitatieve of kwantitatieve)




Conjunctuurbarometer van de NBB: belangrijkste voorspellende kwalitatieve indicator.
(Meet ondernemersvertrouwen o.b.v. maandelijkse enquêtes.)




Consumenten vertrouwensindicator van de NBB: impact van pandemie duidelijk merkbaar.




2

,Werkloosheidscijfers als indicator
Analyse: de ene crisis is de andere niet:
 2007  banken- en schuldencrisis
 …
 2020  COVID-crisis
 …


Wat zijn de verschillen tussen beide scenario’s?
 Tijdens crisis: …
 Tijdens het herstel: …
 Mogelijke verklaringen: …




Verklaring economische bewegingen
 Exogeen  natuurrampen, oorlogen, geopolitieke conflicten, pandemie (lockdowns),
overheidsingrijpen, psychologische reacties (Pigou), onzekerheid, vertrouwen,
creatieve destructie (Schumpeter), …

 Endogeen  multiplicator-acceleratorprincipe: lonen, intrest en prijzen stijgen.




Wisselwering tussen multiplicator- en acceleratorprocess: verklaring voor de
conjunctuurbewegingen.




3

, Verklaring economische bewegingen:
 Kondratieff-cyclus (niet wetenschappelijk bewezen!)
 Opwaartse kentering: veelal exogene redenen (innovatie, nieuwe markten,
overheidsbeleid)
 Neerwaartse kentering: saturatieverschijnselen in de markt, en ook exogene
redenen
 Drijvende krachten: factoren die vraag/consumptie (inkomen, prijs) en aanbod/
productie (prijs, kost, arbeid/kapitaal, productiviteit) beïnvloeden.


Economische groei
 Traditionele maatstaf: evolutie van het reële bbp
 Korte termijn (kwartaal, jaarlijks) vs lange termijn (gem. groei over langere periode)
 Drijvende krachten achter bbp-evolutie
 Bevolkingsgroei (V)
 Kapitaalvorming (V, A)
 Technologische vooruitgang (A)
 Onderwijs (V, A)




Nieuwe noden vergen investeringen van kapitaal in nieuwe productiecapaciteit
 Meer woningen nodig (kleiner en energie-efficiënter)
 Betere gezondheidszorg en voorzorgen nodig
 Meer voedselproductie nodig (land- en energie-efficiënter)
 Meer producten/diensten voor ouderen
 Meer investering in onderwijs
 Intense vraagconcurrentie rond energie en grondstoffen
 Meer afhankelijkheid van export voor economische groei in EU


Economische groei vs welzijn en duurzame ontwikkeling als samenleving
 Duurzame ontwikkeling = ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige
generatie, zonder de kansen van de toekomstige generaties in gevaar te brengen
om in hun behoeften te kunnen voorzien
 Welzijn van de mensen vereist
 Goede kwaliteit van het leefmilieu vereist




4