1. De lithosfeer bestaat uit verschillende platen die ten opzichte van elkaar kunnen bewegen
Oceanische plaat Dragen enkel oceanen
Vb. Pacifische plaat, Cocosplaat, Nazcaplaat,…
Continentale plaat Dragen continent en delen oceaan
Vb. Afrikaanse plaat, Euraziatische plaat,…
2. Gloeipunten doen continenten splitsen. Mechanisme van de horizontale verplaatsing.
Vloeistof warmt op en zet uit dichtheid neemt toe beweegt naar het
Convectiestromen oppervlak stroomt straalsgewijs open afgekoeld dichter neemt toe
langs de wanden naar beneden
Aarde: ook door temperatuurverschillen
↪ Plastisch materiaal van de asthenosfeer stroomt langs de onderkant van
de lithosfeer en op de koelere plaatsen zakt het terug naar beneden
↗Warme divergerende stijgstromen
↘Koude convergerende daalstromen
Mantelpluimen - Opwaartse en zuilvormig stromingen van warm materiaal in de
mantel
- Kolommen heet gesteente mantelmateriaal dat afkomstig is van de
overgang mantel – kern
- Doorheen de mantel tot aan de lithosfeer
Gloeipunt = hot spot = plaats waar de mantelpluimen tegen de lithosfeer botsen
- Lange tijd onder een continent lithosfeer smelt en dus dunner
wordt
- Resterende gesteente zet uit en daar de opwaartse druk duwt de
verzwakte plaat koepelvormig omhoog (tot 500m boven haar
normaal niveau) waardoor ze barst
Rifster - Ontstaat door de barst in de plaat
- Vaak maar 2 actieve armen
- Riftarmen van verschillende gloeipunten kunnen verbinden
Stukken continent kunnen volledig afbreken glijden langs de
flank van de koepel en worden op de rug van convectiestromen
verder meegevoerd
Verschillende gloeipunten onder eenzelfde continent maken
verbrokkeling van grote continenten mogelijk
- Onderliggende mantel ligt open en bloot en stolt
Nieuwe oceanische korst
- Slenk zakt weg en komt in verbinding met zee
Nieuwe oceaan
3. de denkmodellen ‘platentektoniek’ en ‘accretietektoniek’
Oceanische korst en - Door opwellende magma breekt een supercontinent in stukken en
platentektoniek ontstaat ertussen oceanen
- Oceaanbodem groeit aan vanuit MOR en elders verdwijnt die in een
trog
!!! oceanen zijn nergens ouder dan 200 miljoen jaar !!!
Continentale korst en - Continenten zijn veel ouder, de kern worden gevormd door oude
accretietektoniek schillen of cratons
- Randen stukken die vroeger deel uit maakten van andere
continentale blokken (= continentale fragmenten)
- Continentale korst = broos en breekt makkelijk af
Oceanische plaat Dragen enkel oceanen
Vb. Pacifische plaat, Cocosplaat, Nazcaplaat,…
Continentale plaat Dragen continent en delen oceaan
Vb. Afrikaanse plaat, Euraziatische plaat,…
2. Gloeipunten doen continenten splitsen. Mechanisme van de horizontale verplaatsing.
Vloeistof warmt op en zet uit dichtheid neemt toe beweegt naar het
Convectiestromen oppervlak stroomt straalsgewijs open afgekoeld dichter neemt toe
langs de wanden naar beneden
Aarde: ook door temperatuurverschillen
↪ Plastisch materiaal van de asthenosfeer stroomt langs de onderkant van
de lithosfeer en op de koelere plaatsen zakt het terug naar beneden
↗Warme divergerende stijgstromen
↘Koude convergerende daalstromen
Mantelpluimen - Opwaartse en zuilvormig stromingen van warm materiaal in de
mantel
- Kolommen heet gesteente mantelmateriaal dat afkomstig is van de
overgang mantel – kern
- Doorheen de mantel tot aan de lithosfeer
Gloeipunt = hot spot = plaats waar de mantelpluimen tegen de lithosfeer botsen
- Lange tijd onder een continent lithosfeer smelt en dus dunner
wordt
- Resterende gesteente zet uit en daar de opwaartse druk duwt de
verzwakte plaat koepelvormig omhoog (tot 500m boven haar
normaal niveau) waardoor ze barst
Rifster - Ontstaat door de barst in de plaat
- Vaak maar 2 actieve armen
- Riftarmen van verschillende gloeipunten kunnen verbinden
Stukken continent kunnen volledig afbreken glijden langs de
flank van de koepel en worden op de rug van convectiestromen
verder meegevoerd
Verschillende gloeipunten onder eenzelfde continent maken
verbrokkeling van grote continenten mogelijk
- Onderliggende mantel ligt open en bloot en stolt
Nieuwe oceanische korst
- Slenk zakt weg en komt in verbinding met zee
Nieuwe oceaan
3. de denkmodellen ‘platentektoniek’ en ‘accretietektoniek’
Oceanische korst en - Door opwellende magma breekt een supercontinent in stukken en
platentektoniek ontstaat ertussen oceanen
- Oceaanbodem groeit aan vanuit MOR en elders verdwijnt die in een
trog
!!! oceanen zijn nergens ouder dan 200 miljoen jaar !!!
Continentale korst en - Continenten zijn veel ouder, de kern worden gevormd door oude
accretietektoniek schillen of cratons
- Randen stukken die vroeger deel uit maakten van andere
continentale blokken (= continentale fragmenten)
- Continentale korst = broos en breekt makkelijk af
