Samenvatting sociaalzekerheidsrecht

Sociaalzekerheidsrecht

Lesweek 1
College 1

2 functies 20 GW
- Waarborgfuntie
- Activeringsfunctie

Waarborgfunctie
- Bieden van bestaanszekerheid door het verstrekken van uitkeringen en/of prestaties in
natura

Activeringsfunctie
- Bevordering van de arbeidsparticipatie

Grondgedachte van het Sociale zekerheidsrecht
- Collectiviteit en solidariteit

Verzorgingsstaat NL
- Overheid speelt belangrijke rol bij opvangen van sociale risico’s

Sociale risico’s
- Van wieg tot graf geregeld

Vanaf 1990 is activeringsfunctie belangrijker: ‘werk boven inkomen’.
1996: terugtredende overheid  privatisering Ziektewet
2006: Marktwerking: invoering Zorgverzekeringswet
2015: Participatiewet

Miljoenennota 2022 Sociale Zekerheid is 101,6 miljard euro
Aantal WW-uitkeringen augustus 2022 is 152.000
Aantal bijstandsuitkeringen juli 2022 is 400.000
Aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen april 2022 is 828.500

Twee vormen personele werkingssfeer
- Sociale verzekeringen
- Sociale voorzieningen

Sociale verzekeringen
- Werknemersverzekeringen
- Volksverzekeringen

- Betaald uit premiebijdragen van weknemer/werkgever, zelfstandigen en ingezetenen
- Uitvoering in handen van lichamen
- In eerste instantie beroep doen op sociale verzekering
- Verplichte verzekering

,Sociale voorzieningen
- PW, Wmo2015 en AKW

- Betaald uit algemene middelen (belastingen)
- Uitvoering in handen van overheid
- Geen aanspraak op sociale verzekering? Dan beroep op sociale voorziening
- Geen voorafgaande verzekering

Personele werkingssfeer
- Werknemers  werknemersverzekeringen
- Ingezetenen  volksverzekeringen
- Rechthebbende  sociale voorzieningen

Materiële werkingssfeer
- elk sociaal risico is verzekerd

Werknemersverzekeringen
- Werkloosheidswet (WW)
- Ziektewet (ZW)
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
- Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)

Volksverzekeringen
- Algemene ouderdomswet (AOW)
- Algemene nabestaandenwet (Anw)
- Algemene kinderbijslag (AKW)

Sociale voorzieningen
- Algemene regelingen
 Participatiewet (PW)
 Algemene kinderbijslagwet (AKW)
- Bijzondere doelgroepen
 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (WMO 2015)

Aanvullende functie sociale voorziening
- Je moet eerst een beroep doen op sociale verzekering. Pas als je geen beroep meer kunt
doen op een sociale verzekering, kun je beroep doen op een sociale voorziening

Materiële werkingssfeer
- Werkloosheid: WW
- Arbeidsongeschiktheid: ZW, WIA, WAO, Wet Wajong
- Ouderdom: AOW
- Overlijden: Anw
- Verzorgen en onderhouden van kinderen: AKW
- Bijstand: PW
- Maatschappelijke ondersteuning: Wmo 2015

,Uitkeringssystematiek
- Loondervingsuitkeringen  werknemersverzekeringen: de hoogte van de uitkering is een
percentage van het dagloon dat een persoon heeft genoten voorafgaande aan de verzekerd
gebeurtenis.
- Minimumbehoefteregeling  volksverzekeringen: de hoogte van de uitkering is gerelateerd
aan het minimumloon
- Sociale voorzieningen  de hoogte is gerelateerd aan het minimun loon en afhankelijk van
de gezinssituatie

Bedragen 2021
- Actuele bedragen gebruiken bij berekeningen  de actuele bedragen zijn te vinden op de
website van de Rijksoverheid

Het sociale zekerheidsrecht wordt uitgevoerd door meerde partijen:
- UWV
- SVB
- Gemeente
- Belastingdienst
- Zorgkantoren
- Zorgverzekeraars.

Uitvoerder
- Werknemersverzekeringen  UWV: werknemers/werkgevers betalen premie
- Volksverzekeringen  SVB: iedereen die inkomsten belasting betaald
- Sociale voorzieningen  Gemeente, zorgkantoor of SVB: uit de algemene middelen
(belastingopbrengst)

Rechtsbescherming
- Bestuursprocesrecht
- Bezwaar  beroep  hoger beroep
- In enkele geschillen na hoger beroep cassatie bij de Hoge Raad mogelijk
- Afhankelijk van de aard van het geschil welke rechtsbescherming mogelijk is.

College 2

Werkloosheidswet
- Werknemersverzekering
- Uitvoerder: Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) artikel 30 lid 1 SUWI jo.
98 WW
- Bestuursorgaan: de Raad van bestuur van het UWV

Doel WW
- Verlies aan inkomen van mensen die werkloos zijn geworden zo veel mogelijk te beperken.

3 stadia bij de WW
- Recht op een WW-uitkering
- Geldend maken van de WW-uitkering
- Uitbetaling van de uitkering

, Artikel 3 WW
- Werknemers is de natuurlijk persoon, jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd, die in
privaatrechtelijke of in publiekrechtelijke dienstbetrekking staat.
- Voorwaarden lid 1:
1. Natuurlijk persoon
2. Jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd 7a AOW
3. Die in privaatrechtelijke of in publiekrechtelijke dienstbetrekking staat

Privaatrechtelijke dienstbetrekking
- Is een arbeidsverhouding gebaseerd op een arbeidsovereenkomst (7:610 BW)
- Verplichting van de werknemer tot persoonlijke arbeidsverrichting
- Verplichting van de werkgever tot het betalen van loon en
- De tussen werkgever en werknemer bestaande gezagsverhouding

Publiekrechtelijke dienstbetrekking
- Is de arbeidsverhouding van een overheidswerkgever en ambtenaar
- Arbeidsverhouding die berust op een aanstelling door een overheidsorgaan
- Ambtenaar conform artikel 1 van de ambtenarenwet
- Arbeid, loon en gezagsverhouding

Artikel 15 WW
- Recht op een WW-uitkering ontstaat als is voldaan aan de volgende voorwaard:
1. Werknemer 3 lid 1 WW
2. Werkloosheid 16 lid 1 WW
 Arbeidsurenverlies: urenverlies en loonverlies
 Beschikbaar
3. Referte-eis 17 en 17a WW
4. Afwezigheid van uitsluitingsgronden 19 WW

Artikel 16 lid 1 sub a en b WW
- Werkloosheid bestaat uit: arbeidsurenverlies en beschikbaar
1. Arbeidsurenverlies = urenverlies en loonverlies
 Urenverlies: ten minste 5 arbeidsuren verliezen of aantal arbeidsuren verliezen dat ten
hoogste gelijk is aan de helft van zijn gemiddeld aantal arbeidsuren.
 Loonverlies: arbeidsuur artikel 1a lid 1 WW uur waarover werknemer inkomen uit arbeid
heeft (dus over de verloren uren mag je geen recht op loon hebben)
2. Beschikbaar
 Werknemer moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt

Artikel 17 lid 1 en 17a WW
- In de 36 kalenderweken onmiddellijk voorafgaand aan de eerste dag van werkloosheid in ten
minste 26 kalenderweken als werknemer arbeid moet hebben verricht
 Aantal uren is niet van belang: 1 arbeidsuur is al genoeg
 Ook niet vereist dat weken aaneengesloten zijn
 Weken van ziekte tellen niet mee, dan wordt periode opgerekt, vakantieweken tellen wel
mee
 Alleen die weken tellen mee in de baan dat men werkloos is geworden 17a lid 2 WW