samenvatting werken met mensen met een fysieke beperking en ouderenzorg

SAMENVATTING WERKEN MET MENSEN MT EEN FYSIEKE BEPERKING/OUDERENZORG

MENSEN MET EEN SENSORIËLE BEPERKING


MENSEN MET EEN VISUELE BEPERKING
Begripsomschrijving:
Visuele handicap is een ruim begrip dat verwijst naar een zeer heterogene (blind/slechtziend)
populatie.
 Voor het bepalen van de visuele handicap maken ze gebruik van de gezichtsscherpte en v/h
gezichtsveld
 Even belangrijk bij het bepalen van het gezichtsvermogen van een persoon is de functionele
visuele efficiëntie (=wat kunnen mensen nog met hun gezichtsresten (visusresten)
(kinderen die braille nodig hebben om te lezen maar die zich bij bewegen visueel oriënteren
zijn niet blind)
 niet evident wanneer er sprake is van een verstandelijke beperking

Gezichtsveld Het totale gebied dat overzien kan worden als ze het hoofd en de
ogen volkomen stil houden
Gezichtsscherpte Vermogen om twee in elkaars nabijheid gelegen punten op een
bepaalde afstand nog gescheiden waar te nemen


GEVOLGEN VAN DE BEPERKING VOOR DE ONTWIKKELING
WAARNEMEN EN DENKEN

 de visuele waarneming biedt al vanaf de geboorte structuur en continuïteit. (visuele
beperking)
Kinderen hebben zo geen visueel overzicht, geen ruimtelijke relaties, geen verloop van
bewegingen
= met als gevolg dat de omgeving minder voorspelbaar en controleerbaar is.
 Niet visuele signalen (geluid/tast zijn vaak te zwak/onduidelijk/verbrokkeld) ze treden
onverwachts op of verdwijnen
= sterke gevolgen voor cognitieve en emotionele ontwikkeling vh kind met visuele handicap
 Vooral de haptische waarneming= het voelen

- Met deze gevolgen zal een kind later tot de objectpermanentie komen, veel meer tijd
nodig om het te ontdekken dat dingen/mensen kunnen blijven bestaan.
- Afwezigheid van de moeder wordt lastiger, intenser en beangstigender gezien.
- Hebben zo minder kennis van de buitenwereld omdat ze minder kunnen exploreren
!!ze doen wel extra beroep op hun geheugen, kunnen dingen beter onthouden zoals bv
een telefoonnummer!!

, MOTORISCHE ONTWIKKELING
 Missen het zicht als meest activerende zintuig.
 Door het gemis aan stimulerende prikkels vanuit de omgeving worden ze minder aangezet tt
motorische activiteit => leidt tot bewegingstekort en vertraging in motorische ontwikkeling
 Een niet ziende omgeving is minder aantrekkelijk en moeilijk kenbaar en daardoor ook
eerder bedreigend
 Door beweging verwerven ze grofmotorische vaardigheden. Bij deze kinderen gebeurt het
lopen aarzelend en is de lichaamshouding eerder gespannen en stijf of is er een verkrampte
houding.
 Fijne motoriek: het gebruiken van handen en coördinatie verlopen moeizaam omdat ze dit
onvoldoende bezitten en daardoor durven ze vaak niet bewegen tot ze de oriëntatie of
herkenningspunten voldoende bezitten.
 het kind is op zichzelf teruggeworpen en kan zich op een overdreven manier gaan opsluiten
in eigen lichaam en blindismen ontwikkelen
=!!dit zijn herhaalde, stereotype en schijnbare doelloze bewegingen, zoals oogboren,
fladderen met armen en handen, romp voor en achter wiegen, ter plaatste huppelen of met
hoofd schudden.

SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING
 oogcontact = vroegste gelegenheid tot communicatie tss moeder en kind
 kind met visuele handicap missen deze uitdaging.
 Baby’s blijven bij benadering ouders/familie stokstijf liggen zodat het kan horen wat er
gebeurd, wordt vaak gezien als afwijzing bij de ouders. Typisch is ook dat de baby het hoofd
afwenden om de ouders beter te kunnen horen, ze schrikken ook veel gemakkelijker
wanneer ze worden aangeraakt/vastgepakt en beginnen meestal te huilen.

- Bij verwerven van sociale competenties:
 Afhankelijk van het initiatief van de zienden, dikwijls weten ze zelf niet hoe te
gedragen bij deze kinderen
 Het ontbreken van niet verbale communicatie is een belangrijke beperking
 De lichaamstaal wordt niet waargenomen, spreken ook van blindheidsmasker =
ontbreken van enige vorm van gelaatsuitdrukking, ziende kan moeilijk reacties
aflezen en voor de blinde gaat heel wat informatie verloren.
 Sociaal isolement, onzekerheid, afweer en angst vaak gevolgen van verstoorde
communicatie => kan leiden tot weinig zelfwaardering



TAAL ONTWIKKELING
 Meeste met visuele handicap komen verbaal vlot over
 Verbergt echter specifiek probleem in taalverwerving:
= taal is gedeeltelijk afgeleid uit eigen ervaring
 Vaak gaan ze verbalismen = ze gebruiken termen, woorden, zonder de betekenis van het
begrip te kennen