Samenvatting ALLE filosofen van MPI 1

MPI: filosofische denkkaders

Hoofdstuk 1: Nabijheid
1. Aristoteles (384 v.C-322v.C)
 Ziet geluk in relatie tot anderen
 Geluk van gemeenschap > individueel geluk
 Gebruik van de rede als een deugd  het goede doen leid tot goed mens
 Goed mens: voortreffelijk karakter + emotie beheersen + evenwicht vinden
 De deugd die in het midden ligt

2. Epicurus (341 v.C-270 v.C)
 Genot = afwezigheid van pijn en leed
 Epicurus leefde sober
 Heersende morele waarden naleven is beter dan je ertegen te verzetten
 Hoogste goed komt niet voort uit vreugde en genot omdat dit pijn kan opleveren
 vb: seks kan zorgen voor een soa

3. Seneca (4v.C-65)
 Leven heeft natuur als uitgangspunt
 Berusting (om je niet te frustreren)
 Pijn en leed niet vermijden  behoort tot natuur en moet worden doorstaan
 Geluk = tevreden zijn met wat er is
 Accepteer je lot + leven
 ‘aan het VB van anderen gaan we ten gronde. We zijn genezen als we ons losmaken van de
massa’

4. Marcus Aurelius (121-180)
 Pleitte voor het beheersen van je emotie + accepteren van gebeurtenissen
 Opsplitsing van alle zaken en gebeurtenissen in het leven en de wereld in een scherpe
tweedeling (individu en emoties, gevoelens, ... + de wereld)
 Je mag je niet negatief laten veranderen door de wereld
 Je lot waarderen

5. Levinas (1906-1995)
 Relatie tot de ander centraal  IK en de Ander
 Mens niet vergelijken met een ander
 Lot van de ander staat centraal
 De zorg voor een ander is een plicht, verantwoordelijkheid
 De ander is een spoor van God (U)

6. Baart (1952-nu)
 Presentiebeoefening: aandacht en toewijding op de ander, praktische wijsheid en
liefdevolle trouw
 Wat er voor de ander op het spel staat

7. De Wachter (1960-nu)

,  De kunst van het ongelukkig zijn doet ertoe
 Men heeft reëel contact nodig en heeft de behoefte om elkaar in de ogen te kijken
 We moeten elkaar aanraken  bij lastige dingen moeten we elkaars vel voelen
 We weten niet hoe we iemand moeten troosten
 Mens moet leren ongelukkig te zijn  taboe wegwerken

Hoofdstuk 2: Politiserend werken
8. Confucius (551v.C-479v.C)  China
 Confucianisme = de leer die als doel heeft om een stabiele en vreedzame samenleving te
creëren
 Samenleving bestaat uit symbolen en rituelen om met respect met elkaar om te gaan
 Inrichting van het onderwijs in Chinese cultuur  belang voor educatie, leerprestaties,
respect voor leraren
 Goed mens = iemand die menselijk (ren) is  handelen volgens waarden
 Deugden Li, yi, xiao

Li = rituele normen
Om een goed mens te worden is het nodig om tradities en rituelen te respecteren zodat de
kosmos je gezind is.
VB rituele norm: het tevreden houden van de voorouders

Yi = juist gedrag
Het is belangrijk om goed te handelen in de alledaagse situaties om conflict te vermijden
- promoten van nederigheid, gehoorzaamheid en middelmatigheid

Xiao (kinderlijke gehoorzaamheid) en sociale relaties
Je moet je plek respecteren in de hiërarchie van de sociale structuur
 relatie tussen heerser en onderdaan, vader en zoon, man en vrouw, ...
Iedere relatie moet berusten op het principe van wederkerigheid  beide dragen
verantwoordelijkheid voor de sociale relatie

9. Plato (427v.C-347v.C)
 Dialoog Politeia  visie over rechtvaardigheid uit gezet
 Rechtvaardigheid = alle personen bekleden de positie waarvoor ze het best geschikt zijn
acceptatie van ongelijkheid tussen burgers
 stabiliteit  alle groepen vervullen hun rol en houden daarmee de samenleving in
evenwicht

10 Aristoteles (384v.C-322v.C)
 Stadstaat = perfecte staatsvorm
 Mens is van nature een sociaal wezen
 Polis  1e plek waar menselijke gemeenschap een sociale en economische eenheid vormt
en een interne politieke organisatie heeft
 Doel menselijk handelen = welzijn of geluk  wie doel bereikt heeft niks anders nodig
11. Augustinus (354-430)
 Nadruk op de notie van vergiffenis