Mindfulness bij hartfalenpatiënten met
angstklachten
Naam student: Daniëlle Kadijk
Studentnummer:
Leerteam:
E-mail:
Module: Evidence Based Practice
Code:
Mentor:
Datum inleveren: 08/07/2023
Aantal woorden: 3487 0
,Samenvatting
Hartfalen is een chronische hartaandoening waarbij patiënten regelmatig angstklachten
ervaren. Angstklachten hebben een negatief effect op de kwaliteit van leven van patiënten.
Daarnaast verhogen angstklachten het risico op ongunstige klinische uitkomsten, zoals
spoedeisende hulp bezoeken, dit zorgt voor een enorme economische en sociale last voor
patiënten en zorgstelsels. De huidige zorg voor hartfalen focust zich voornamelijk op
lichamelijke symptomen en richt zich zelden op angst. Een manier om angstklachten
verminderen is het toepassen van mindfulness. Er werd een EBP onderzoek uitgevoerd om
de effectiviteit van mindfulness bij volwassen hartfalenpatiënten met angstklachten te
onderzoeken. De vraagstelling die werd gebruikt is: ‘Wat is de effectiviteit van mindfulness
bij volwassen hartfalenpatiënten die angstig zijn, om angstklachten te verminderen?’.
Om antwoord te krijgen op de onderzoeksvraag is er gekozen voor literatuuronderzoek
middels een CAT, een kritische evaluatie van feiten en bevindingen van meerdere
wetenschappelijke studies over één onderwerp. De databanken Pubmed en Cinahl zijn
hiervoor geraadpleegd. Om het kwaliteitsniveau van artikelen te beoordelen, is de piramide
van bewijs gebruikt. Om de methodologische kwaliteit van de geselecteerde artikelen te
beoordelen, is gebruik gemaakt van appraisal instrumenten.
In totaal heeft het literatuuronderzoek vier bruikbare onderzoeken opgeleverd; een
systematische review, een cross-sectionele studie en twee pretest-posttest designs. Ieder
onderzoek laat een significante vermindering van angstklachten zien na het toepassen van
mindfulness bij hartfalenpatiënten.
Uit deze CAT blijkt dat een mindfulness veelbelovend kan zijn voor het verminderen van
angstklachten bij patiënten met hartfalen. Het toepassen van mindfulness, ongeacht de duur
1
,of manier van toepassen, kan angst verminderen bij hartfalenpatiënten en verbetert de
veerkracht. Mindfulness lijkt het meest effectief wanneer deze complementair aan bestaande
zorg wordt gegeven. Onderzoek naar patiënten met een langere follow-uptermijn wordt
aanbevolen.
2
, Inhoudsopgave
1. Inleiding…………………………………………………………………………………………4
2. Methode…………………………………………………………………………………………6
2.1 Zoekstrategie………………………………………………………………………………..6
2.2 Dataverzameling en selectie….……………………………………………………………7
2.3 Beoordeling methodologische kwaliteit…………………………………………………...7
3. Bevindingen……………………………………………………………………………………..9
3.1 Flowchart………………………………………………………………………..…………..9
3.2 Mindfulness via een applicatie…………………………………………………………..10
3.3. Relatie tussen angst, kwaliteit van leven en mindfulness…………………………....11
3.4 Mindfulness bij fysieke en mentale klachten…………………………………………..12
3.5 Ademhalingstraining op een spoedeisende hulp………………………………………13
4. Discussie………………………………………………………………………………………14
4.1. Het zoekproces ……………………………………………………………………………..14
4.2 Methodologische sterkten en zwakten…………………………………………………….14
4.3 Implicaties voor de praktijk………………………………………………………………….16
5. Conclusie………………………………………………………………………………………17
Literatuurverwijzing……………………………………………………………………………18
Bijlage A - Weergave zoekproces in wetenschappelijke databanken ………………….21
Bijlage B - Piramide van bewijs…………………………………………………………..…22
Bijlage C - Voorbeeld JBI Checklist………………………………………………………..23
Bijlage D - Voorbeeld STROBE Checklis………………………………………………….24
Bijlage E - Voorbeeld CASP Checklist…………………………………….……………….26
Bijlage F - Kenmerken uiteindelijke selectie artikelen…………………………………… 29
Bijlage G – Redeneerschema……………………………………………………………….31
Bijlage F – Peer-feedback van medestudenten………………………………...…………32
Bijlage I – Verslag leerrendement……………………………………………….………….38
3
angstklachten
Naam student: Daniëlle Kadijk
Studentnummer:
Leerteam:
E-mail:
Module: Evidence Based Practice
Code:
Mentor:
Datum inleveren: 08/07/2023
Aantal woorden: 3487 0
,Samenvatting
Hartfalen is een chronische hartaandoening waarbij patiënten regelmatig angstklachten
ervaren. Angstklachten hebben een negatief effect op de kwaliteit van leven van patiënten.
Daarnaast verhogen angstklachten het risico op ongunstige klinische uitkomsten, zoals
spoedeisende hulp bezoeken, dit zorgt voor een enorme economische en sociale last voor
patiënten en zorgstelsels. De huidige zorg voor hartfalen focust zich voornamelijk op
lichamelijke symptomen en richt zich zelden op angst. Een manier om angstklachten
verminderen is het toepassen van mindfulness. Er werd een EBP onderzoek uitgevoerd om
de effectiviteit van mindfulness bij volwassen hartfalenpatiënten met angstklachten te
onderzoeken. De vraagstelling die werd gebruikt is: ‘Wat is de effectiviteit van mindfulness
bij volwassen hartfalenpatiënten die angstig zijn, om angstklachten te verminderen?’.
Om antwoord te krijgen op de onderzoeksvraag is er gekozen voor literatuuronderzoek
middels een CAT, een kritische evaluatie van feiten en bevindingen van meerdere
wetenschappelijke studies over één onderwerp. De databanken Pubmed en Cinahl zijn
hiervoor geraadpleegd. Om het kwaliteitsniveau van artikelen te beoordelen, is de piramide
van bewijs gebruikt. Om de methodologische kwaliteit van de geselecteerde artikelen te
beoordelen, is gebruik gemaakt van appraisal instrumenten.
In totaal heeft het literatuuronderzoek vier bruikbare onderzoeken opgeleverd; een
systematische review, een cross-sectionele studie en twee pretest-posttest designs. Ieder
onderzoek laat een significante vermindering van angstklachten zien na het toepassen van
mindfulness bij hartfalenpatiënten.
Uit deze CAT blijkt dat een mindfulness veelbelovend kan zijn voor het verminderen van
angstklachten bij patiënten met hartfalen. Het toepassen van mindfulness, ongeacht de duur
1
,of manier van toepassen, kan angst verminderen bij hartfalenpatiënten en verbetert de
veerkracht. Mindfulness lijkt het meest effectief wanneer deze complementair aan bestaande
zorg wordt gegeven. Onderzoek naar patiënten met een langere follow-uptermijn wordt
aanbevolen.
2
, Inhoudsopgave
1. Inleiding…………………………………………………………………………………………4
2. Methode…………………………………………………………………………………………6
2.1 Zoekstrategie………………………………………………………………………………..6
2.2 Dataverzameling en selectie….……………………………………………………………7
2.3 Beoordeling methodologische kwaliteit…………………………………………………...7
3. Bevindingen……………………………………………………………………………………..9
3.1 Flowchart………………………………………………………………………..…………..9
3.2 Mindfulness via een applicatie…………………………………………………………..10
3.3. Relatie tussen angst, kwaliteit van leven en mindfulness…………………………....11
3.4 Mindfulness bij fysieke en mentale klachten…………………………………………..12
3.5 Ademhalingstraining op een spoedeisende hulp………………………………………13
4. Discussie………………………………………………………………………………………14
4.1. Het zoekproces ……………………………………………………………………………..14
4.2 Methodologische sterkten en zwakten…………………………………………………….14
4.3 Implicaties voor de praktijk………………………………………………………………….16
5. Conclusie………………………………………………………………………………………17
Literatuurverwijzing……………………………………………………………………………18
Bijlage A - Weergave zoekproces in wetenschappelijke databanken ………………….21
Bijlage B - Piramide van bewijs…………………………………………………………..…22
Bijlage C - Voorbeeld JBI Checklist………………………………………………………..23
Bijlage D - Voorbeeld STROBE Checklis………………………………………………….24
Bijlage E - Voorbeeld CASP Checklist…………………………………….……………….26
Bijlage F - Kenmerken uiteindelijke selectie artikelen…………………………………… 29
Bijlage G – Redeneerschema……………………………………………………………….31
Bijlage F – Peer-feedback van medestudenten………………………………...…………32
Bijlage I – Verslag leerrendement……………………………………………….………….38
3
