Motivatie en de Zelfsturende Mens
Hoorcollege 1 (5 sept):
Introductie
Motivatie zijn interne processen dat gedrag energie kracht, richting doel, en persistentie
volhouden geeft. De interne processen komen vanuit: behoeften, cognities, en emotie.
3 thema’s in mzm:
Waarom doen mensen voortdurend dingen waarvan ze weten dat het niet goed voor
hen is?
Hoe krijg je mensen zo ver dat hun gedrag duurzaamheid bevordert, of anderszins
prosociaal is?
Wat belemmert mensen om hun volledige ontwikkelingspotentieel optimaal te
verwezenlijken?
In deze cursus kijken we met een multidisciplinair perspectief, waarbij we grote vraagstukken
beantwoorden door meerdere perspectieven en benaderingen naast elkaar te leggen.
Fysiologische behoeften
Fysiologische behoeften
Fysiologische behoeften zijn erg belangrijk voor het
motivatiesysteem. De 3 grootste fysiologische behoeftes
zijn eten, drinken, en seks. Veel mensen eten veel meer
dan de behoefte nodig heeft. De cirkel van fysiologische
behoeftes werkt dus niet altijd goed. Op elk moment van
de cirkel kan er iets zijn waardoor het moeilijk wordt om
je energie in balans te houden, dit kan dan leiden tot over-
of ondergewicht. Sommige mensen voelen bijvoorbeeld
de verzadiging niet. De factoren die kunnen leiden tot
overgewicht zijn algemene factoren, bijvoorbeeld veel
zitten, genetische dispositie; omgeving-evolutie; en
eetstoornissen. Porties van eten zijn afgelopen jaren ook
veel groter geworden, waardoor je onbewust meer eet.
Er is sprake van honger, daarna wordt er gegeten, en dan komt de zone of biological
indifference, daarna zit je vol. In de zone of biological indifference beïnvloeden externe en
interne factoren hoeveel je eet. Mensen die erg slank zijn, hebben een kleine zone of
biological indifference, omdat zij later honger hebben en sneller vol zitten.
,Emotioneel eten:
Fysiologisch gezien is het niet logisch om bij emoties juist meer te eten (heeft te maken met
flight or fight response). Een psychologische verklaring is dat het helpt om emoties te
reguleren, het voedsel dient als troost (kummerspeck). Mensen voelen zich daarna vaak
schuldig, dus het is geen goede regulatie. Om emotioneel eten te meten zijn er 4 studies
gedaan door Catherine. Wel of geen emotie opwekken, emoties meten, zogenaamde
smaaktest, ben je een emotionele eter? Deze studies beantwoordden de vraag: kunnen mensen
überhaupt iets zinnigs zeggen over hun eigen emotionele eetgedrag. Deze studies lieten zien
dat emotionele eters niet meer eten als ze emotioneel zijn. Dus ideeën van mensen over
zichzelf als emotionele eter corresponderen niet met hun daadwerkelijke eetgedrag als ze
emotioneel zijn.
Restrained eaters:
Mensen die (mentaal) bezig zijn met lijnen en minder eten heten restrained eaters. Bij
restrained eaters schuift de hongergrens op naar links en de verzadigingsgrens schuift op naar
rechts (zie afbeelding rechtsonder). Hierdoor wordt de zone of biological indifference wordt
groter, daardoor worden deze mensen kwetsbaarder voor overeten. Er is ook een dieetgrens,
dit is een cognitieve grens die je zelf vaststelt, hierdoor schuif je de verzadigingsgrens op naar
links. Dit is een mentale grens. Bij de Cognitive Load Theory zeggen ze dat bepaalde factoren
waardoor iemand zich vervelend voelt, de zone
of biological indifference groter wordt,
waardoor er meer wordt gegeten. What the hell
effect: als je eenmaal je dieet verpest hebt,
maakt het die dag niet meer uit.
Hoorcollege 2a (12 sept):
Psychologische basisbehoeften in de
arbeid en organisatie (sociale) context
Stukje geschiedenis:
Werk is altijd tenminste deels extrinsiek
gemotiveerd, maar er zijn verschillen tussen bedrijven in dezelfde sector, tussen mensen in
dezelfde organisaties, dezelfde organisatie op verschillende tijdstippen, enzovoort. Extrinsieke
motivatie is dus niet het enige dat je motivatie en productiviteit (en welzijn/geluk) bepaalt.
Dat is niet altijd zo geweest, want rond 1900 werden arbeiders gemotiveerd d.m.v. stukloon.
Werknemers werden daar niet blij van en kregen “communistische sympathieën”. Dit was
bedreigend voor fabriekseigenaren. Daarom gingen ze op zoek naar alternatieve manieren om
werknemers te motiveren, dan wel de negatieve effecten van stukloon te verzachten. Elton
Mayo, Human Relations Movement (rond 1930), voerde de z.g. Hawthorne-experimenten uit
in de Western Electric fabriek, dus experimenten om te kijken hoe mensen meer gemotiveerd
zouden worden tijdens werk. Mensen hadden behoeften (m.n. aan contact, waardering, zelf
beslissingen maken, etc.). Mensen speciaal laten voelen zorgde ervoor dat ze bereid waren
hard te werken.
, Conceptueel model:
Het model bestaat uit werkkenmerken, behoeften en werkuitkomsten. De 3 grootste,
psychologische basisbehoeften zijn relatedness, autonomy, en competence.
Autonomie is de behoefte dat
je zelf de regie over het leven
wil hebben. Competentie is de
behoefte dat je uitgedaagd
wordt en kan groeien. En
verbondenheid is de behoefte
om sociale relaties te hebben.
Meting van (bevrediging
van) behoeften:
Tabel om de bevrediging van behoeften te meten. Het is simplistisch, maar werkt meestal wel.
Behoeftenbevrediging en werkkenmerken:
Er zijn meerdere meta-analyses uitgevoerd over de relaties tussen psychologische
basisbehoeften en werkuitkomsten, werkkenmerken, en verschillende typen motivatie. De
conclusie van die meta-analyses is dat het bevredigen van een basisbehoefte weldegelijk te
maken heeft met hoe werk is ingericht. (correlaties staan in de powerpoint)
Samenvatting:
Basic needs (en de bevrediging daarvan) zijn belangrijk voor de verklaring van allerlei
werkrelevante verschijnselen. Bevrediging van die behoeften hangt samen met positieve
uitkomsten. Het werk kan mogelijkheden bieden om die behoeften te bevredigen; m.n.
autonomie, sociale steun, en steun van leidinggevende zijn belangrijk. De bevrediging van
competentie is moeilijker te verklaren. Dus hoe maak je werk leuker? Sociaal contact,
ontwikkelingsmogelijkheden voor competentie, en mensen autonomie geven.
Psychologische basisbehoeften in de klinische context
Wat zijn psychologische basisbehoeften:
Abraham Maslow’s theorie van basisbehoeften is hiërarchisch in structuur en suggereert, dat
als er aan de fysiologische en veleigheids behoeften is voldaan, 3 psychologische
basisbehoeften zijn: love and belongingness, esteem needs, self-actualization. Volgens Ryan
& Deci zijn psychologische behoeften in het kader van de self-determination theory voeding
Hoorcollege 1 (5 sept):
Introductie
Motivatie zijn interne processen dat gedrag energie kracht, richting doel, en persistentie
volhouden geeft. De interne processen komen vanuit: behoeften, cognities, en emotie.
3 thema’s in mzm:
Waarom doen mensen voortdurend dingen waarvan ze weten dat het niet goed voor
hen is?
Hoe krijg je mensen zo ver dat hun gedrag duurzaamheid bevordert, of anderszins
prosociaal is?
Wat belemmert mensen om hun volledige ontwikkelingspotentieel optimaal te
verwezenlijken?
In deze cursus kijken we met een multidisciplinair perspectief, waarbij we grote vraagstukken
beantwoorden door meerdere perspectieven en benaderingen naast elkaar te leggen.
Fysiologische behoeften
Fysiologische behoeften
Fysiologische behoeften zijn erg belangrijk voor het
motivatiesysteem. De 3 grootste fysiologische behoeftes
zijn eten, drinken, en seks. Veel mensen eten veel meer
dan de behoefte nodig heeft. De cirkel van fysiologische
behoeftes werkt dus niet altijd goed. Op elk moment van
de cirkel kan er iets zijn waardoor het moeilijk wordt om
je energie in balans te houden, dit kan dan leiden tot over-
of ondergewicht. Sommige mensen voelen bijvoorbeeld
de verzadiging niet. De factoren die kunnen leiden tot
overgewicht zijn algemene factoren, bijvoorbeeld veel
zitten, genetische dispositie; omgeving-evolutie; en
eetstoornissen. Porties van eten zijn afgelopen jaren ook
veel groter geworden, waardoor je onbewust meer eet.
Er is sprake van honger, daarna wordt er gegeten, en dan komt de zone of biological
indifference, daarna zit je vol. In de zone of biological indifference beïnvloeden externe en
interne factoren hoeveel je eet. Mensen die erg slank zijn, hebben een kleine zone of
biological indifference, omdat zij later honger hebben en sneller vol zitten.
,Emotioneel eten:
Fysiologisch gezien is het niet logisch om bij emoties juist meer te eten (heeft te maken met
flight or fight response). Een psychologische verklaring is dat het helpt om emoties te
reguleren, het voedsel dient als troost (kummerspeck). Mensen voelen zich daarna vaak
schuldig, dus het is geen goede regulatie. Om emotioneel eten te meten zijn er 4 studies
gedaan door Catherine. Wel of geen emotie opwekken, emoties meten, zogenaamde
smaaktest, ben je een emotionele eter? Deze studies beantwoordden de vraag: kunnen mensen
überhaupt iets zinnigs zeggen over hun eigen emotionele eetgedrag. Deze studies lieten zien
dat emotionele eters niet meer eten als ze emotioneel zijn. Dus ideeën van mensen over
zichzelf als emotionele eter corresponderen niet met hun daadwerkelijke eetgedrag als ze
emotioneel zijn.
Restrained eaters:
Mensen die (mentaal) bezig zijn met lijnen en minder eten heten restrained eaters. Bij
restrained eaters schuift de hongergrens op naar links en de verzadigingsgrens schuift op naar
rechts (zie afbeelding rechtsonder). Hierdoor wordt de zone of biological indifference wordt
groter, daardoor worden deze mensen kwetsbaarder voor overeten. Er is ook een dieetgrens,
dit is een cognitieve grens die je zelf vaststelt, hierdoor schuif je de verzadigingsgrens op naar
links. Dit is een mentale grens. Bij de Cognitive Load Theory zeggen ze dat bepaalde factoren
waardoor iemand zich vervelend voelt, de zone
of biological indifference groter wordt,
waardoor er meer wordt gegeten. What the hell
effect: als je eenmaal je dieet verpest hebt,
maakt het die dag niet meer uit.
Hoorcollege 2a (12 sept):
Psychologische basisbehoeften in de
arbeid en organisatie (sociale) context
Stukje geschiedenis:
Werk is altijd tenminste deels extrinsiek
gemotiveerd, maar er zijn verschillen tussen bedrijven in dezelfde sector, tussen mensen in
dezelfde organisaties, dezelfde organisatie op verschillende tijdstippen, enzovoort. Extrinsieke
motivatie is dus niet het enige dat je motivatie en productiviteit (en welzijn/geluk) bepaalt.
Dat is niet altijd zo geweest, want rond 1900 werden arbeiders gemotiveerd d.m.v. stukloon.
Werknemers werden daar niet blij van en kregen “communistische sympathieën”. Dit was
bedreigend voor fabriekseigenaren. Daarom gingen ze op zoek naar alternatieve manieren om
werknemers te motiveren, dan wel de negatieve effecten van stukloon te verzachten. Elton
Mayo, Human Relations Movement (rond 1930), voerde de z.g. Hawthorne-experimenten uit
in de Western Electric fabriek, dus experimenten om te kijken hoe mensen meer gemotiveerd
zouden worden tijdens werk. Mensen hadden behoeften (m.n. aan contact, waardering, zelf
beslissingen maken, etc.). Mensen speciaal laten voelen zorgde ervoor dat ze bereid waren
hard te werken.
, Conceptueel model:
Het model bestaat uit werkkenmerken, behoeften en werkuitkomsten. De 3 grootste,
psychologische basisbehoeften zijn relatedness, autonomy, en competence.
Autonomie is de behoefte dat
je zelf de regie over het leven
wil hebben. Competentie is de
behoefte dat je uitgedaagd
wordt en kan groeien. En
verbondenheid is de behoefte
om sociale relaties te hebben.
Meting van (bevrediging
van) behoeften:
Tabel om de bevrediging van behoeften te meten. Het is simplistisch, maar werkt meestal wel.
Behoeftenbevrediging en werkkenmerken:
Er zijn meerdere meta-analyses uitgevoerd over de relaties tussen psychologische
basisbehoeften en werkuitkomsten, werkkenmerken, en verschillende typen motivatie. De
conclusie van die meta-analyses is dat het bevredigen van een basisbehoefte weldegelijk te
maken heeft met hoe werk is ingericht. (correlaties staan in de powerpoint)
Samenvatting:
Basic needs (en de bevrediging daarvan) zijn belangrijk voor de verklaring van allerlei
werkrelevante verschijnselen. Bevrediging van die behoeften hangt samen met positieve
uitkomsten. Het werk kan mogelijkheden bieden om die behoeften te bevredigen; m.n.
autonomie, sociale steun, en steun van leidinggevende zijn belangrijk. De bevrediging van
competentie is moeilijker te verklaren. Dus hoe maak je werk leuker? Sociaal contact,
ontwikkelingsmogelijkheden voor competentie, en mensen autonomie geven.
Psychologische basisbehoeften in de klinische context
Wat zijn psychologische basisbehoeften:
Abraham Maslow’s theorie van basisbehoeften is hiërarchisch in structuur en suggereert, dat
als er aan de fysiologische en veleigheids behoeften is voldaan, 3 psychologische
basisbehoeften zijn: love and belongingness, esteem needs, self-actualization. Volgens Ryan
& Deci zijn psychologische behoeften in het kader van de self-determination theory voeding
