Samenvatting Hoofdstuk 11. De fysiologie van de ademhaling

Hoofdstuk 11. De fysiologie van de ademhaling

Algemeen
Belangrijke factoren bij groeiend organisme
- Diffusiecapaciteit O2
- Circulatiestelsel  O2 dragende eiwitten = hemoglobine
o Bloed transporteert meer O2 dan oplosbaarheid toelaat m.b.v. hemoglobine

Klinische toepassing
Melanoom = traaggroeiende kanker
Sarcoom = kwaadaardig snelgroeiende kanker
- Groeien zo snel dat vascularisatie niet kan volgen m.a.g. necrose in het midden van de
tumor. Weefsel wordt te groot om zich alleen via diffusie te voeden

Belangrijke begrippen
- Respiratie = uitwisseling van gas tussen atmosfeer en lichaamscellen
o Cellulaire respiratie = intracellulaire oxidatie organische moleculen met productie H2O
en CO2
- Ventilatie = transport lucht in en uit longen
- Gasuitwisseling = uitwisseling vooral O2 en CO2 tussen lucht in longen/weefsel en bloed
o Gedreven door concentratiegradiënten  diffuus proces
- Respiratoir minuut volume = hoeveelheid lucht geïnhaleerd per minuut
o 30% dood volume
o 70% alveolaire ventilatie
Slechts beperkt deel van de lucht in de alveolen wordt bij inspiratie vervangen!

Andere belangrijke fysiologische functies van de ademhaling
1. Veneuze retour stimuleren = respiratiepomp
2. Zuur-base evenwicht regelen
3. Thermoregulatie
4. Geluid en communicatie = vocalisatie
5. Metabole functie = omvormen hormonen en andere bio-actieve stoffen

NH = neusholte
- Connectie met traankanaal en sinussen (niet bij jonge dieren)
MH = mondholte
NH en MH verbonden met elkaar door keelholte (KH)
- Nasopharynx (NF)  connectie met middenoor via buis van Eustachius
- Oropharynx (OF)
Na KH volgt larynx (LA) die uitloopt in trachea (T)

De luchtwegen
- Transport lucht naar alveolen  vertakkend tubulair systeem
o Voorverwarmen ingeademde lucht
o Bevochtigen ingeademde lucht om uitdroging alveolair epitheel te vermijden
o Filteren en zuiveren

Neusholte
- Sterk doorbloedt epitheel  opwarmen, zuiveren, bevochtigen
- Neusschelpen met reukepitheel  gecilieerd epitheel met SBC
- Verbonden met sinusholtes
- Belang in thermoregulatie
- Niesreflex

, Mondholte
- Minder efficiënte opwarming en bevochtiging
- Paarden ademen nooit door mond!  obligate neusademhalers = dieren die altijd langs
neus ademhalen (sterk uitzetbare neusgaten)

Farynx
- Kruising voedsel en lucht = sterk gecontroleerd proces
o Reflectorische apnee tijdens slikken met sluiten van epiglottis en stemspleet
- Slikreflex
o Valt weg bij anesthesie  als niet helemaal uitgewerkt is, maar dier wel gaat eten of
herkauwen is er kans op verslikkingspneumonie (vermijden door dieren nuchter in
anesthesie te brengen en te intuberen)
- Verbinding buis van Eustachius = tuba auditiva

Larynx
- Strottenhoofd  onder epiglottis
- Stembanden  vocalisatie
- Hoestreflex = inademen, sluiten stembanden en samentrekken borst- en buikspieren
waarna plots openen glottis. Lucht naar buiten aan 100-150 km/h  verwijderen
irriterend agens en dus beschermen dieper gelegen delen ademhalingsstelsel

Trachea
- Kraakbeenringen met ligamenten
- Gecilieerd epitheel met SBC  mucociliair transport voor uitdrijven stof en pathogenen
o Sluit nauw aaneen
o Niet specifieke afweer gestimuleerd door acetylcholine
o Zuivert partikels 2-10 µm  kleinere partikels dieper in longen waar ze worden
gefagocyteerd in alveoli, afgevoerd via alveolair slijm of opgenomen in lymfevaten
 Fijnstof en asbest kan niet door macrofagen gefagocyteerd worden waardoor
soort van ontsteking kan ontstaan en zelf tumoraal kan ontaarden
- Irritoreceptoren geven signaal door aan afferenten Nervus
Vagus (NX)  PS gedreven
o Stimuleren slijmproductie en zorgen voor bronchoconstrictie
 doordat ciliën allemaal in zelfde richting welven, beweegt
slijmlaag richting KH waarna het wordt opgehoest of ingeslikt

Bronchen en bronchiolen
- Primaire bronchen vertakken steeds verder  20-24 vertakkingen
o Steeds minder KB en steeds meer glad spierweefsel
- Terminale bronchiolen vormen overgang naar respiratoire zone (vormen sfincter)
o Geen KB, cilia of SBC en veel glad spierweefsel

Tunica muscularis bestaat uit glad spierweefsel met verschillende receptoren
1. β2 receptor  NA/A, reageert op toegenomen S tonus m.a.g. bronchodilatatie en dus
beter ventilatie alveolen
- α receptoren verantwoordelijk voor bronchoconstrictie veel minder aanwezig
2. Muscarine receptor  acetylcholine, reageert op toegenomen PS tonus m.a.g.
bronchoconstrictie en stimulatie mucussecretie
3. Histamine (allergie), prostaglandine F2α (PGF2α) en slow reactant substance A (SRS-A)
 spelen rol bij pathologische toestanden zoals astma m.a.g. bronchoconstrictie en
secretie