Behandelen 4
CVA
Bij patiënten met een CVA vindt het meeste herstel plaats in de eerste dagen tot maanden na het CVA.
Het herstel verloopt niet lineair, maar in een kromme.
Er worden vier herstelfasen onderscheiden welke niet scherp zijn afgebakend.
1. (Hyper)acute (revalidatie) fase: 0 – 24 uur.
2. Vroege revalidatiefase: 24 uur tot en met 3 maanden.
3. Late revalidatiefase: 3 maanden tot 6 maanden.
4. Chronische fase: langer dan 6 maanden.
De belangrijkste doelen van revalidatie van patiënten met een CVA zijn het verbeteren van de
functionaliteit door het verminderen van beperkingen en het bewerkstelligen van de terugkeer naar
huis en re-integratie in de maatschappij.
CVA – Bed mobiliteit 1&2
MODEL VAN FITTS EN POSNER
Kennis Denken
Cognitieve fase Expliciet Bewust
Associatieve fase
Autonome fase Impliciet Onbewust
Onderzoek van onder meer Masters suggereert echter dat het zo veel mogelijk voorkomen van het
opdoen van expliciete kennis, ook aan het begin van het leerproces, wel eens tot een gunstiger
leerresultaat zou kunnen leiden in de zin dat de uiteindelijk verworven vaardigheid beter bestand is tegen
verhoogde mentale druk dus vooral impliciet
IMPLICIET VERSUS EXPLICIET
Impliciet Expliciet
Structured play Concrete instructie
Foutloos leren Probleemoplossend leren/ trial and error
Analogien, varied practice, differtieel leren Feedback – evalueren oefening (vragen stellen)
Externe focus Interne focus
CASUS :
Een bloedige CVA in de rechterhemisfeer van 3 maanden geleden bij een man van 69 jaar. Hij heeft erg
veel moeite om in en uit bed te komen. Er is sprake van forse hypertonie in romp-, arm- en
beenmusculatuur waardoor hij moeite heeft met gedifferentieerd bewegen. Hij kan niet zelfstandig
transfers op bed maken (omrollen, verplaatsen in bed en komen tot zit op rand van bed). Probeer in een
(deel)behandeling de transfers op bed te verbeteren.
Belangrijke dingen uit de casus:
- Bloeding CVA
- Rechterhemisfeer aan de linker kant uitval
- 3 maanden geleden late revalidatiefase (= mogelijkheden tot verbeteringen)
- Forse hypertonie overmatige spanning in spieren, spasme
- Moeite heeft met gedifferentieerd bewegen hij maakt veel bij bewegingen bij een beweging
- Transfers op bed te verbeteren
, Hulpvraag: ik wil zelfstandig op mijn rechterzij kunnen draaien
Diagnostiek: Motorcity Index en TCT
Behandeling: kracht romp en nieuwe bewegingsstrategie aanleren
Doel: het verbeteren van de transfers op bed doormiddel van kracht op te bouwen in de romp en een
nieuwe bewegingsstrategie aan te leren
Oefening:
Er wordt gedraaid over de aangedaan kant
In ruglig op de bank, naast de bank staat een pion (op een blok), dhr. moet proberen om de
ring om de pion te doen.
Aanpassing: voet laten buigen door hem op een ‘voetpad’ te zetten
Situatie: patiënt ligt te laag en scheef in bed
Behandeling:
Goede been buigen
Andere been buigt de fysio en vraagt of de patiënt zo veel mogelijk mee wil helpen
Je geeft aan dat je de bekken gaat optillen en de patiënt gaat meehelpen
duw de bekken naar het plafon
HERSENGEBIEDEN
Lobus Frontalis aansturen van bijvoorbeeld bewegingen
Lobus Partiaal voelen, aanrakingen
Lobus Occitalis zien/kijken, voorwerpen herkennen
Lobus Temporaal evenwicht, coördinatie en oren
Fysiek Cognitief Emotioneel
Hoofdpijn (migraine) Concentratieproblemen Prikkelbaarheid
Duizeligheid Aandachtsproblemen Emotioneler, sneller in tranen
Misselijkheid Leerprobleem Verdrietig
Abnormale moeheid Trager reactievermogen Angst
Geluid hypersensiviteit Geheugenprobleem Verminderd zin in seks
CVA
Bij patiënten met een CVA vindt het meeste herstel plaats in de eerste dagen tot maanden na het CVA.
Het herstel verloopt niet lineair, maar in een kromme.
Er worden vier herstelfasen onderscheiden welke niet scherp zijn afgebakend.
1. (Hyper)acute (revalidatie) fase: 0 – 24 uur.
2. Vroege revalidatiefase: 24 uur tot en met 3 maanden.
3. Late revalidatiefase: 3 maanden tot 6 maanden.
4. Chronische fase: langer dan 6 maanden.
De belangrijkste doelen van revalidatie van patiënten met een CVA zijn het verbeteren van de
functionaliteit door het verminderen van beperkingen en het bewerkstelligen van de terugkeer naar
huis en re-integratie in de maatschappij.
CVA – Bed mobiliteit 1&2
MODEL VAN FITTS EN POSNER
Kennis Denken
Cognitieve fase Expliciet Bewust
Associatieve fase
Autonome fase Impliciet Onbewust
Onderzoek van onder meer Masters suggereert echter dat het zo veel mogelijk voorkomen van het
opdoen van expliciete kennis, ook aan het begin van het leerproces, wel eens tot een gunstiger
leerresultaat zou kunnen leiden in de zin dat de uiteindelijk verworven vaardigheid beter bestand is tegen
verhoogde mentale druk dus vooral impliciet
IMPLICIET VERSUS EXPLICIET
Impliciet Expliciet
Structured play Concrete instructie
Foutloos leren Probleemoplossend leren/ trial and error
Analogien, varied practice, differtieel leren Feedback – evalueren oefening (vragen stellen)
Externe focus Interne focus
CASUS :
Een bloedige CVA in de rechterhemisfeer van 3 maanden geleden bij een man van 69 jaar. Hij heeft erg
veel moeite om in en uit bed te komen. Er is sprake van forse hypertonie in romp-, arm- en
beenmusculatuur waardoor hij moeite heeft met gedifferentieerd bewegen. Hij kan niet zelfstandig
transfers op bed maken (omrollen, verplaatsen in bed en komen tot zit op rand van bed). Probeer in een
(deel)behandeling de transfers op bed te verbeteren.
Belangrijke dingen uit de casus:
- Bloeding CVA
- Rechterhemisfeer aan de linker kant uitval
- 3 maanden geleden late revalidatiefase (= mogelijkheden tot verbeteringen)
- Forse hypertonie overmatige spanning in spieren, spasme
- Moeite heeft met gedifferentieerd bewegen hij maakt veel bij bewegingen bij een beweging
- Transfers op bed te verbeteren
, Hulpvraag: ik wil zelfstandig op mijn rechterzij kunnen draaien
Diagnostiek: Motorcity Index en TCT
Behandeling: kracht romp en nieuwe bewegingsstrategie aanleren
Doel: het verbeteren van de transfers op bed doormiddel van kracht op te bouwen in de romp en een
nieuwe bewegingsstrategie aan te leren
Oefening:
Er wordt gedraaid over de aangedaan kant
In ruglig op de bank, naast de bank staat een pion (op een blok), dhr. moet proberen om de
ring om de pion te doen.
Aanpassing: voet laten buigen door hem op een ‘voetpad’ te zetten
Situatie: patiënt ligt te laag en scheef in bed
Behandeling:
Goede been buigen
Andere been buigt de fysio en vraagt of de patiënt zo veel mogelijk mee wil helpen
Je geeft aan dat je de bekken gaat optillen en de patiënt gaat meehelpen
duw de bekken naar het plafon
HERSENGEBIEDEN
Lobus Frontalis aansturen van bijvoorbeeld bewegingen
Lobus Partiaal voelen, aanrakingen
Lobus Occitalis zien/kijken, voorwerpen herkennen
Lobus Temporaal evenwicht, coördinatie en oren
Fysiek Cognitief Emotioneel
Hoofdpijn (migraine) Concentratieproblemen Prikkelbaarheid
Duizeligheid Aandachtsproblemen Emotioneler, sneller in tranen
Misselijkheid Leerprobleem Verdrietig
Abnormale moeheid Trager reactievermogen Angst
Geluid hypersensiviteit Geheugenprobleem Verminderd zin in seks
