H1: INLEIDING ROND HET ONTSTAAN VAN
DE JEUGDBESCHERMING IN BELGIË
- NU: rechten van Kinderen/Jongeren zijn gewaarborgd.
- Geen evidente zaak want eerste beschermingswet pas in 1912
- Categoriaal beleid is recent
- Belang van Verlichting met opkomst van wetenschappen zoals criminologie, penologie, psychologie
Veranderde hoe men naar kinderen kijkt
Cultuur overdracht a.d.h.v. twee processen
1. Proces van socialisatie: opvoeding door verinnerlijken van waarden en normen
2. Proces van sociale controle zowel formeel als informeel
Bescherming op verschillende vlakken
1. IVRK
2. Jeugddelinquentierecht
3. Jeugdhulpverlening
4. Rechtspositie van de minderjarige in de jeugdhulp
1. JEUGDBESCHERMING IN BELGIË: HET ONTSTAAN VAN EEN CATEGORIAAL BELEID
1.1. EVOLUTIE VAN DE SOCIALISATIE
- Kinderen worden eeuwen beschouwd als een ‘volwassene’ met hier en daar uitzonderingen
- Huidige opvattingen kindbeeld recente sociale constructie
Verlichting is bepalend voor het categoriaal beleid
- Nog-niet positie: nog-niet verantwoordelijk, nog-niet zelfstandig…
- Weten nog niet het verschil tussen goed en kwaad
- Toekomst, vooruitgang, ratio staan centraal
Kinderen anders gaan benaderen
2 mensbeelden in Verlichting
1. Volwassene: kent zijn lot
2. Kind: kneedbaar, maakbaar, evolueerbaar
1
, 1.1.1. GEEN KINDBEELD
- Tot 7 jaar beschouwd als een last, ding
Noodzakelijk kwaad
Afwezig kindbeeld in Oudheid: kleine volwassenen
- Achterlaten van kinderen (meisjes en kinderen met beperkingen eerst)
- Offeren aan Godheid
Godheid stond centraal
- Als afval weggooien op de mesthoop
Recentelijk (17de – 18de eeuw) geen kindbeeld
- Voedsters bij hogere klasse
- Onhygiënische omstandigheden veroorzaken vele ziektes
Hoge kindersterfte en dus minder aandacht (onverschilligheid)
- Meisjes zijn minderwaardig
Zal zich doorheen de geschiedenis manifesteren
- Vanaf 7 jaar als volwassene beschouwd in alle aspecten van het sociale leven
- Jongens vertoefden in leerscholen
- Meisjes bleven thuis om het huishouden te leren
1.1.2. EEN AANZET TOT EEN KINDBEELD
- 16de eeuw onderscheid bij jongens uit de hogere klasse
Volgen intellectuele vormingen
Mensbeelden ontstonden
Romantici = kind is inherent goed maar wordt van buitenaf negatief beïnvloed
Moralisten = kind wordt slecht geboren, de opvoeding maakt het kind goed
- Verlichtingsperiode is cruciaal
- Aanzet tot categoriaal beleid met 2 mensbeelden
- Sociogenese en psychogenese
- Ontstaan van verschillende fases binnen het kind-zijn
- Ontstaan van eigen afdelingen binnen de wetenschappen (vb. pediatrie)
Ontstaan van kinderwetten (rechten gaan mee in evolutie)
- Verbod op kinderarbeid
- Wet op leerplicht
1.1.3. HUIDIGE KINDBEELD
- Krachtig persoon met eigen mogelijkheden
- Kijken naar het ‘kunnen’
- Verschillende ontwikkelingsfases met eigen mogelijkheden en beperkingen
- Fases van kinderen/jongeren verschillen kwalitatief van volwassenen
Dus op andere manier gaan benaderen
- Afsluiten van volwassenwereld
2
DE JEUGDBESCHERMING IN BELGIË
- NU: rechten van Kinderen/Jongeren zijn gewaarborgd.
- Geen evidente zaak want eerste beschermingswet pas in 1912
- Categoriaal beleid is recent
- Belang van Verlichting met opkomst van wetenschappen zoals criminologie, penologie, psychologie
Veranderde hoe men naar kinderen kijkt
Cultuur overdracht a.d.h.v. twee processen
1. Proces van socialisatie: opvoeding door verinnerlijken van waarden en normen
2. Proces van sociale controle zowel formeel als informeel
Bescherming op verschillende vlakken
1. IVRK
2. Jeugddelinquentierecht
3. Jeugdhulpverlening
4. Rechtspositie van de minderjarige in de jeugdhulp
1. JEUGDBESCHERMING IN BELGIË: HET ONTSTAAN VAN EEN CATEGORIAAL BELEID
1.1. EVOLUTIE VAN DE SOCIALISATIE
- Kinderen worden eeuwen beschouwd als een ‘volwassene’ met hier en daar uitzonderingen
- Huidige opvattingen kindbeeld recente sociale constructie
Verlichting is bepalend voor het categoriaal beleid
- Nog-niet positie: nog-niet verantwoordelijk, nog-niet zelfstandig…
- Weten nog niet het verschil tussen goed en kwaad
- Toekomst, vooruitgang, ratio staan centraal
Kinderen anders gaan benaderen
2 mensbeelden in Verlichting
1. Volwassene: kent zijn lot
2. Kind: kneedbaar, maakbaar, evolueerbaar
1
, 1.1.1. GEEN KINDBEELD
- Tot 7 jaar beschouwd als een last, ding
Noodzakelijk kwaad
Afwezig kindbeeld in Oudheid: kleine volwassenen
- Achterlaten van kinderen (meisjes en kinderen met beperkingen eerst)
- Offeren aan Godheid
Godheid stond centraal
- Als afval weggooien op de mesthoop
Recentelijk (17de – 18de eeuw) geen kindbeeld
- Voedsters bij hogere klasse
- Onhygiënische omstandigheden veroorzaken vele ziektes
Hoge kindersterfte en dus minder aandacht (onverschilligheid)
- Meisjes zijn minderwaardig
Zal zich doorheen de geschiedenis manifesteren
- Vanaf 7 jaar als volwassene beschouwd in alle aspecten van het sociale leven
- Jongens vertoefden in leerscholen
- Meisjes bleven thuis om het huishouden te leren
1.1.2. EEN AANZET TOT EEN KINDBEELD
- 16de eeuw onderscheid bij jongens uit de hogere klasse
Volgen intellectuele vormingen
Mensbeelden ontstonden
Romantici = kind is inherent goed maar wordt van buitenaf negatief beïnvloed
Moralisten = kind wordt slecht geboren, de opvoeding maakt het kind goed
- Verlichtingsperiode is cruciaal
- Aanzet tot categoriaal beleid met 2 mensbeelden
- Sociogenese en psychogenese
- Ontstaan van verschillende fases binnen het kind-zijn
- Ontstaan van eigen afdelingen binnen de wetenschappen (vb. pediatrie)
Ontstaan van kinderwetten (rechten gaan mee in evolutie)
- Verbod op kinderarbeid
- Wet op leerplicht
1.1.3. HUIDIGE KINDBEELD
- Krachtig persoon met eigen mogelijkheden
- Kijken naar het ‘kunnen’
- Verschillende ontwikkelingsfases met eigen mogelijkheden en beperkingen
- Fases van kinderen/jongeren verschillen kwalitatief van volwassenen
Dus op andere manier gaan benaderen
- Afsluiten van volwassenwereld
2
