Samenvatting filosofie 5e jaar ASO

Filosofie
Aristoteles
 Transcendentie = wat je niet kan zien, de hogere werkelijkheid (bv. De
hemel en de hel)Plato
 Immanente = het zichtbare, bij het bewuste blijven, wat tot de wereld
behoort (bv. De grond)Aristoteles
 God = transcendent dus staat boven het immanente
 Proposities = uitspraken die waar of onwaar zijn (de basis)
 Het subject = waar de propositie over gaat
 Het predicaat = wat er over het subject gezegd wordt
 Bv.




 Predicaat = 4 categorieën:
 Kwaliteit = hoe het eruit ziet (bv. De pen is
rood)
 Substantie = wat het is (bv. Een pen)
 Kwantiteit = de hoeveelheid ervan (bv. Er zijn
3 pennen)
 Relatie = wat het doet tegenover een ander
object (bv. De pen ligt naast een potlood)
 Metafysica = de studie v.d. fundamentele aard v.h. bestaan
 De substantie = de kern v. alle dingen, alle zijnden
 Een substantie = datgene dat onafhankelijk op zichzelf kan bestaan
afgescheiden v. toevallige eigenschappen
 Inductieve redenering = op basis v. waarnemingen probeert men tot
algemene feiten te komen. Inductie hangt vast aan feiten maar verklaart
niet het waarom.
Bv. X is sterfelijk, Y, is sterfelijk en Z is ook sterfelijk  De mens is
sterfelijk.




 Deductieve redenering = de waarheid vinden door ze af te leiden uit een
meer algemene waarheid.

1

, Bv. Alle dieren zijn sterfelijk, de mens is ook een dier  de mens is
sterfelijk




 4 soorten oorzaken:
 Materiële oorzaak = uit welk materiaal iets bestaat
(bv. De tafel is gemaakt uit hout)
 Bewegende oorzaak = hoe het object in de toestand
is gekomen dat hij is (bv. De fabrikant)
 Formele oorzaak = de vorm v. iets (bv. De tafel
heeft een rechthoekig vlak en 4 poten)
 Finale oorzaak = het doel v. iets, dit is de
belangrijkste oorzaak (bv. Je kan iets op de tafel
leggen)
 Teleologische verklaring = verklaringen a.d.h.v. een doel (bv. Er valt een
appel v. een boom, dit zou dan komen doordat de appel een nieuwe boom
moet vormen dus doordat die dan op de grond valt komen de zaadjes in
de grond en vormt de appel een nieuwe boom)
 Passief potentieel = de substantie is in staat om door een andere oorzaak
in beweging gebracht te worden
 Actief potentieel = de substantie is zelf een oorzaak die iets kan laten
bewegen
 De eerste beweger = actief potentieel zonder passief potentieel, het is een
oorzaak die niet veroorzaakt is door een andere oorzaak, maar het is wel
de oorzaak voor andere dingen in beweging te zetten (actief potentieel) 
God

Augustinus
 Geloven dat = heeft te maken met feitelijkheden/overtuigingen (bv. Harry
Styles is geen robot, aardappelen zijn gezond, etc.)
 Geloven in = heeft te maken met vertrouwen (bv. Jezelf, betere toekomst,
God, etc.)
 Christendom = de enige ware filosofie, het geloof staat inhoudelijk boven
het redelijk denken
 Geloven = instemmen met redelijk denken
 God is de bron v. waarheid omdat God je voorzien heeft met een aantal
waarheden die je in jezelf moet vinden
 Kenmerken God:
 Eenheid
 Goedheid
 Wijsheid
 De menselijke rede = waardevol instrument voor het begrijpen v. God en
de wereld
 Augustinus = neoplatoons denker  hij (her)gebruikte of paste originele
ideeën v. Plato aan om zijn denken erop te baseren .



2