Samenvatting MAC deel 1: Cost accounting

Samenvatting management accounting &
controle
Examen:

 Schriftelijk: gesloten boek & elektronische afname
 Cases
 Multiple choice: theorie

Boek 1: Cost accounting
1 Inleiding
1.1 Financial en management accounting
Financial accounting Management accounting
Management controle
 Doel: Informatieverstrekking aan ex-  Doel: Inzicht verwerven in het kostengedrag en
ternen m.b.t. de financiële toestand de kostprijs van goederen, diensten, klanten of
van een bedrijf (activa/passiva en kos- markten
ten/opbrengsten) om de juiste beslis-  Informatieverstrekking aan het management
sing te nemen om hen toe te laten de juiste beslissingen te ne-
 Wie? Aandeelhouders, verstrekkers men zodanig dat zij het bedrijf succesvol kun-
van leningen, werknemers nen leiden
 Informatie zit vervat in de jaarreke-  Strategische planning en beslissingen op lange
ning en korte termijn
 Ondernemingen hebben de verplich-  Evaluatie van de prestaties van de onderne-
ting om dit te publiceren en iedereen ming en haar afdelingen (winst/verlies)
kan deze informatie zien  Deze informatie is niet voor externe partners




1

,2 Begrippen
 Exacte kostprijs kan geen enkele onderneming berekenen.
 Voor een zelfde product of dienst kan je verschillende kostprijzen berekenen
 Enkele manieren om kostprijs te berekenen. Er is geen wetgeving rond.




Zelfstudie is hier niet zo belangrijk, andere methode om kostprijs te berekenen



2.1 Kosten en kostprijs
Gegevens gevalstudie: (niet hetzelfde als in het boek)

Badjassen Badhanddoeken
Productie 100 000 stuks 200 000 stuks
Verkoop 90 000 stuks 150 000 stuks
Omzet € 4 500 000 € 3 000 000
Verkoopprijs € 50/stuk € 20/stuk
Capaciteit 150 000 stuks 225 000 stuks
Opmerkingen tabel:

 Het moet meetbaar zijn zodat je het kan meenemen als kostenelement in je kostprijs
 De badjassen en badhanddoeken zijn niet allemaal verkocht dus je hebt een voorraad. De
kost van de voorraad moet je meenemen. Tegen welke waarde?  kostprijs (om voorraad te
waarderen)
 Capaciteit = mogelijkheid om te produceren, hoeveel badjassen kan je produceren met het
personeel/machines die je ter beschikking hebt. Je hebt niet de hele capaciteit gebruikt /
Productieapparaat is niet volledig bezet geweest. Rekening houden daarmee in kostprijs?

Badjassen Badhanddoeken
Verbruik stoffen 6m à € 1.81/m 1.7m à € 0.8/m
Etiketten 1 à € 0.1/stuk 1 à € 0.05/stuk
Garen 20m à € 0.03/m 5m à € 0.0.3/m
Plastic hoes 1 à € 0.04/stuk 1 à € 0.04/stuk
Arbeid 36 min à € 50/uur 12 min à € 50/uur
Loonkosten 2 toezichthouders € 50 000
Afschrijvingskosten machines € 53750
Afschrijvingskosten productiegebouw € 2000
Energieverbruik productiegebouw € 64 250
Diverse productiekosten € 250 000
Administratie- en verkoopkosten € 500 000
Commissieloon verkopers 1% op omzet
Opmerkingen tabel:


2

,  Directe arbeid: arbeid die je direct verbruikt bij het maken van je product
 We veronderstellen dat alle arbeiders gelijk zijn maar in de realiteit heb je allemaal verschil-
lende tarieven voor de verschillende arbeiders (jongeren, dertigers,…)
 Verkopers krijgen commissieloon naast hun vaste loon

3 belangrijke begrippen:
 Middelen: materialen, gebouwen, vervoer (dit
moet meetbaar zijn)
 Doelmatig werden/worden ingezet:
o Kostprijs berekenen nadat het product
werd gerealiseerd (middelen verbruikt en kosten gemaakt)  WERDEN
 Vb.: prijs maken nadat de renovaties uitgevoerd zijn, vaak goedkoper dan op
voorhand gemaakte raming maar de klant neemt een risico
o Kostprijs op voorhand berekenen, welke middelen ga je gebruiken, kostprijs ramen
en achteraf controleren of de raming in de buurt was  WORDEN
 Kostobject: waarvan willen we de kostprijs berekenen (hier badjas en badhanddoek).
o Vb.: wekelijks traject heen en weer vliegen tussen Londen en Madrid OF kostprijs van
1 persoon van Londen naar Madrid OF kostprijs van 300 personen van Londen naar
Madrid
o Vb.: Zalando, als je minder dan een bepaald bedrag besteld dan moet je een ver-
voerskost betalen

3 soorten productie:
 Stukproductie: jobs costing, dit is telkens een verschillende job (vb. jacht: elke jacht is ver-
schillend want je construeert die op basis van de wensen van de klant)
 Serieproductie: in beperkte hoeveelheden hetzelfde product produceren (vb. kledingcollec-
tie)
 Massaproductie: hetzelfde product doorloopt hetzelfde productieproces in grote hoeveelhe-
den (vb. bierbrouwerij)

2.2 Kostenindeling
Classificatie van de kosten: kosten indelen op basis van bepaalde criteria

2.2.1 Bestemming
Kostenbestemming (in functie van kostobject)

 Directe kosten: direct toewijsbaar aan product (vb. stof, garen, etiketten). Hoe meer directe
kosten dat je kan onderscheiden, hoe correcter de kostprijs
 Indirecte kosten: niet direct toewijsbaar aan product (vb. toezichthouder staat er voor het
productieproces en niet perse voor enkel de badjassen of enkel de badhanddoeken)
o Overhead dekt indirecte kosten
o Deze kosten zijn de laatste jaren toegenomen door meer machines, robotten,… (vb.
in apotheker robot om juiste medicament te nemen, deze robot werkt voor verschil-
lende geneesmiddelen)

3

, o Verdeelsleutel: indirecte kost verdelen over kostobjecten

Toegepast op de case:

 Directe kosten: verbruik stoffen, verbruik etiketten, verbruik garen, verbruik hoezen, ver-
bruik directe arbeid, commissielonen
o We weten hoelang elke arbeider bezig is aan het product dus dat is direct.
o Commissieloon is direct want dat is 1% per badjas en 1% per badhanddoek
 Indirecte kosten: loonkosten 2 toezichthouders, afschrijvingskosten machines, afschrijvings-
kosten productiegebouw, energieverbruik productiegebouw, diverse productiekosten, admi-
nistratie- en verkoopkosten




Directe kosten:

Directe kosten badjassen (100 000 stuks)
VERBRUIKTE STOFFEN 100 000 x 6m x € 1,81/m € 1 086 000
ETIKETTEN 100 000 x € 0,1/stuk € 10 000
VERBRUIKT GAREN 100 000 x 20m x € 0,03/stuk € 60 000
VERBRUIKTE HOEZEN 100 000 x € 0,04/stuk € 4 000
DIRECTE ARBEIDSKOS- 100 000 x 36' = 60 000 DAU x € 50/DAU € 3 000 000
TEN € 4 500 000 x 1% € 45 000
COMMISSIELONEN
Directe kosten badhanddoeken (200 000 stuks)
VERBRUIKTE STOFFEN 200 000 x 1,7m x € 0,8/m € 272 000
ETIKETTEN 200 000 x € 0,05/stuk € 10 000
VERBRUIKT GAREN 200 000 x 5m x € 0,03/stuk € 30 000
VERBRUIKTE HOEZEN 200 000 x € 0,04/stuk € 8 000
DIRECTE ARBEIDSKOS- 200 000 x 12' = 40 000 DAU x € 50/DAU € 2 000 000
TEN € 3 000 000 x 1% € 30 000
COMMISSIELONEN


Indirecte kosten:

Indirecte kosten badjassen en badhanddoeken
Loonkosten 2 toezichthouders € 50 000
Afschrijvingskosten machines € 53750
Afschrijvingskosten productiegebouw € 2000
Energieverbruik productiegebouw € 64 250
Diverse productiekosten € 250 000
Administratie- en verkoopkosten € 500 000


 Met verdeelsleutel productievolume afschrijvingskost gebouw (€ 2000) verdelen
o Badjassen: 100,000 of 1/3  666,67
o Badhanddoeken: 200,000 of 2/3  1333,33
 Met verdeelsleutel directe arbeidsuren afschrijvingskost gebouw (€ 2000) verdelen

4