Risicotaxatie hoorcolleges
Hoorcollege 1
Introduction to risk assessment
risicotaxatie
definities
risicotaxatie= het gaat om een berekening maken van de waarschijnlijkheid dat een
schadelijke gebeurtenis gaat plaatsvinden. Het gaat hierbij om de frequentie van het gedrag,
wat de impact gaat zijn en op wie het effect gaat hebben
• het gaat om een poging om de waarschijnlijkheid dat toekomstig antisociaal gedrag
plaats gaat vinden te voorspellen. Het gaat hierbij om het identificeren van
individuen die behandeling nodig gaan hebben.
Waar moet het aan voldoen?
• gedrag (zo specifiek mogelijk)
• inschatting van de potentiële schade (huiselijk geweld, kindermisbruik etc.)
• de waarschijnlijkheid dat het gaat plaatsvinden en onder welke omstandigheden
• inschatting van de omstandigheden waarin het zal plaatsvinden
“het voorspellen van weer is gemakkelijker dan het voorspellen van geweld”
Verschillende risicofactoren
Risicofactoren vs. beschermende factoren
Beiden factoren verwijzen naar biologische, psychologische en sociologische
karakteristieken. Deze karakteristieken kunnen de waarschijnlijkheid dat er antisociaal en
crimineel gedrag gaat plaatsvinden vergroten (=risicofactoren). Hebben deze factoren meer
een beschermende werking, dus kunnen zij de waarschijnlijkheid dat antisociaal gedrag gaat
plaatsvinden verkleinen hebben we het over beschermende factoren.
risicofactoren kunnen onderscheden worden in:
1. statische risicofactoren
2. dynamische risicofactoren
- stabiele factoren
- acute factoren
beschermende factoren
• wat kan ervoor zorgen dat iemand gedrag niet meer laten zien?
• niet alleen richten op wat er aan de hand is maar ook de sterke krachten uit diegene
of zijn omgeving
• het idee van de beschermende factoren is ontstaan uit het idee dat we allemaal
bepaalde levensdoelen hebben en deze willen we behalen
• Good lives model (GLM): we willen allemaal “the good life” hanteren en dit doen we
door de primaire goederen te vervullen
- normoververtredend gedrag is een van de pogingen om die primaire doelen te
behalen
1
, • zie het als een soort paraplu begrip: interactie met risicofactoren. Als risicofactoren
aanwezig zijn, hoe meer beschermende factoren aanwezig zijn. En deze een sterkere
functie kunnen hebben → kleinere kans op recidive dus een soort buffer
• Als we in staat zijn deze factoren te kunnen identificeren, kunnen we een accuratere
voorspelling doen van recidive
• leidt tot meer positieve en effectieve interventies
• beschermende factoren veranderen, vergroten → positief effect op recidive (zelfs
meer dan het verminderen van risicofactoren)
factoren uit de casus:
risicofactoren:
• “broken home”
• slechte buurt
beschermende factoren:
• ondersteunende ouders
• docent + coach van basketbal die helpen
• oudere broer die helpt
Saprof (structured assessment of protective factors for violence risk)
= instrument om beschermende factoren te meten
• in Nederland ontwikkeld, maar in meer talen uitgebracht
• gericht op geweld, zeden, volwassenen, jongeren en beperkte intellectuele
capaciteiten
• volwassene versie richt zich op 3 subschalen:
1. interne beschermende factoren
- intelligentie
- empathisch vermogen zelfcontrole
2. motivatie
- werk
- levensdoelen
- vrije tijds activiteiten
3. Externe beschermende factoren
- sociaal netwerk
- intieme relaties
- professionele hulp
- leefomstandigheden
Risicofactoren
Statische risicofactoren:
• gebruiken we niet vaak (in behandeling)
• ze zijn niet behandelbaar, interventie is niet mogelijk
• denk hierbij aan factoren die meer een historische aard hebben (leeftijd, geslacht,
leeftijd 1e misdaad) → geven totaal geen houvast, maar wel belangrijke informatie
2
,StatRec= instrument statische risicofactoren (static risk of recidivism)
• geslacht, leeftijd, wanneer is iemand geboren, type delict, eerder delict,
veroordeling, hoe vaak delict
• deze info kan je volledig uit het dossier halen en heeft een hele goede voorspellende
waarde (Area Under Curve rond .80)
AUC (area under the curve)
• wordt bepaald o.b.v. de ROC
• gaat over predictieve validiteit
• en hoe goed de diagnostische capaciteit is
• we maken een plot van de daadwerkelijke positieve inschattingen en de vals-
positieve inschattingen
• score 0= toeval, hoe dichter bij 1 hoe beter het instrument (0.5 is dus de gemiddelde
lijn= diagonaal)
Static99-R= static risk assessment tool for sex offenders
• bestaat uit 10 vragen
• gaat om leeftijd, bv. of je ooit samen hebt gewoond, specifieke veroordelingen op
het gebied van zeden, type slachtoffers (bekende, onbekende etc.)
dynamische risicofactoren
• kunnen wel veranderen, en zijn hiermee behandelbaar
• interventies vaak gericht op verandering teweegbrengen in dynamische factoren
• ze hebben een causale status
• Heeft een modererend effect :
Risk, need and responsivity (RNR) Model
• risk principe = gericht op dat de
daders met een hoog risico op
herhaling degenen zijn die het
meeste baat hebben bij een (intensievere) behandeling
• need principe= tijdens zo’n behandeling zijn de factoren die geassocieerd worden
met recidive de factoren waar we ons op moeten richten tijdens de behandeling
• Responsivity principe= interventies moeten gematched zijn met de overtreders zijn
karakteristieken zoals motivatie, persoonlijke omstandigheden en leerstijlen.
Dynamische risicofactoren en RNR
8 criminogene benodigdheden:
1. antisociale attitudes
2. antisociale leeftijdsgenoten
3. antisociale persoonlijkheid
4. antisociale gedragspatronen
5. het niet aanwezig zijn van bv. hobby’s en prosociale activiteiten
6. disfunctionele familie
3
, 7. problemen met werkgevers
8. middelengebruik
De dynamische risicofactoren gaan samen met de needs:
niet-criminele benodigdheden:
1. persoonlijk distress
2. psychische stoornis
3. lage eigenwaarde
4. lage fysieke activiteit
5. slechte levensomstandigheden
6. laag conventionele ambitie
7. afwezigheid van angst van officiële
LS/CMI (level of service/case management inventory)
• is gebaseerd op het RNR model
• Hier komen alle 8 de benodigdheden in voor (familie, sociale contacten etc.)
• het is algemeen, wordt vervolgens verkleind naar het persoon
4
Hoorcollege 1
Introduction to risk assessment
risicotaxatie
definities
risicotaxatie= het gaat om een berekening maken van de waarschijnlijkheid dat een
schadelijke gebeurtenis gaat plaatsvinden. Het gaat hierbij om de frequentie van het gedrag,
wat de impact gaat zijn en op wie het effect gaat hebben
• het gaat om een poging om de waarschijnlijkheid dat toekomstig antisociaal gedrag
plaats gaat vinden te voorspellen. Het gaat hierbij om het identificeren van
individuen die behandeling nodig gaan hebben.
Waar moet het aan voldoen?
• gedrag (zo specifiek mogelijk)
• inschatting van de potentiële schade (huiselijk geweld, kindermisbruik etc.)
• de waarschijnlijkheid dat het gaat plaatsvinden en onder welke omstandigheden
• inschatting van de omstandigheden waarin het zal plaatsvinden
“het voorspellen van weer is gemakkelijker dan het voorspellen van geweld”
Verschillende risicofactoren
Risicofactoren vs. beschermende factoren
Beiden factoren verwijzen naar biologische, psychologische en sociologische
karakteristieken. Deze karakteristieken kunnen de waarschijnlijkheid dat er antisociaal en
crimineel gedrag gaat plaatsvinden vergroten (=risicofactoren). Hebben deze factoren meer
een beschermende werking, dus kunnen zij de waarschijnlijkheid dat antisociaal gedrag gaat
plaatsvinden verkleinen hebben we het over beschermende factoren.
risicofactoren kunnen onderscheden worden in:
1. statische risicofactoren
2. dynamische risicofactoren
- stabiele factoren
- acute factoren
beschermende factoren
• wat kan ervoor zorgen dat iemand gedrag niet meer laten zien?
• niet alleen richten op wat er aan de hand is maar ook de sterke krachten uit diegene
of zijn omgeving
• het idee van de beschermende factoren is ontstaan uit het idee dat we allemaal
bepaalde levensdoelen hebben en deze willen we behalen
• Good lives model (GLM): we willen allemaal “the good life” hanteren en dit doen we
door de primaire goederen te vervullen
- normoververtredend gedrag is een van de pogingen om die primaire doelen te
behalen
1
, • zie het als een soort paraplu begrip: interactie met risicofactoren. Als risicofactoren
aanwezig zijn, hoe meer beschermende factoren aanwezig zijn. En deze een sterkere
functie kunnen hebben → kleinere kans op recidive dus een soort buffer
• Als we in staat zijn deze factoren te kunnen identificeren, kunnen we een accuratere
voorspelling doen van recidive
• leidt tot meer positieve en effectieve interventies
• beschermende factoren veranderen, vergroten → positief effect op recidive (zelfs
meer dan het verminderen van risicofactoren)
factoren uit de casus:
risicofactoren:
• “broken home”
• slechte buurt
beschermende factoren:
• ondersteunende ouders
• docent + coach van basketbal die helpen
• oudere broer die helpt
Saprof (structured assessment of protective factors for violence risk)
= instrument om beschermende factoren te meten
• in Nederland ontwikkeld, maar in meer talen uitgebracht
• gericht op geweld, zeden, volwassenen, jongeren en beperkte intellectuele
capaciteiten
• volwassene versie richt zich op 3 subschalen:
1. interne beschermende factoren
- intelligentie
- empathisch vermogen zelfcontrole
2. motivatie
- werk
- levensdoelen
- vrije tijds activiteiten
3. Externe beschermende factoren
- sociaal netwerk
- intieme relaties
- professionele hulp
- leefomstandigheden
Risicofactoren
Statische risicofactoren:
• gebruiken we niet vaak (in behandeling)
• ze zijn niet behandelbaar, interventie is niet mogelijk
• denk hierbij aan factoren die meer een historische aard hebben (leeftijd, geslacht,
leeftijd 1e misdaad) → geven totaal geen houvast, maar wel belangrijke informatie
2
,StatRec= instrument statische risicofactoren (static risk of recidivism)
• geslacht, leeftijd, wanneer is iemand geboren, type delict, eerder delict,
veroordeling, hoe vaak delict
• deze info kan je volledig uit het dossier halen en heeft een hele goede voorspellende
waarde (Area Under Curve rond .80)
AUC (area under the curve)
• wordt bepaald o.b.v. de ROC
• gaat over predictieve validiteit
• en hoe goed de diagnostische capaciteit is
• we maken een plot van de daadwerkelijke positieve inschattingen en de vals-
positieve inschattingen
• score 0= toeval, hoe dichter bij 1 hoe beter het instrument (0.5 is dus de gemiddelde
lijn= diagonaal)
Static99-R= static risk assessment tool for sex offenders
• bestaat uit 10 vragen
• gaat om leeftijd, bv. of je ooit samen hebt gewoond, specifieke veroordelingen op
het gebied van zeden, type slachtoffers (bekende, onbekende etc.)
dynamische risicofactoren
• kunnen wel veranderen, en zijn hiermee behandelbaar
• interventies vaak gericht op verandering teweegbrengen in dynamische factoren
• ze hebben een causale status
• Heeft een modererend effect :
Risk, need and responsivity (RNR) Model
• risk principe = gericht op dat de
daders met een hoog risico op
herhaling degenen zijn die het
meeste baat hebben bij een (intensievere) behandeling
• need principe= tijdens zo’n behandeling zijn de factoren die geassocieerd worden
met recidive de factoren waar we ons op moeten richten tijdens de behandeling
• Responsivity principe= interventies moeten gematched zijn met de overtreders zijn
karakteristieken zoals motivatie, persoonlijke omstandigheden en leerstijlen.
Dynamische risicofactoren en RNR
8 criminogene benodigdheden:
1. antisociale attitudes
2. antisociale leeftijdsgenoten
3. antisociale persoonlijkheid
4. antisociale gedragspatronen
5. het niet aanwezig zijn van bv. hobby’s en prosociale activiteiten
6. disfunctionele familie
3
, 7. problemen met werkgevers
8. middelengebruik
De dynamische risicofactoren gaan samen met de needs:
niet-criminele benodigdheden:
1. persoonlijk distress
2. psychische stoornis
3. lage eigenwaarde
4. lage fysieke activiteit
5. slechte levensomstandigheden
6. laag conventionele ambitie
7. afwezigheid van angst van officiële
LS/CMI (level of service/case management inventory)
• is gebaseerd op het RNR model
• Hier komen alle 8 de benodigdheden in voor (familie, sociale contacten etc.)
• het is algemeen, wordt vervolgens verkleind naar het persoon
4
