Verbeter de wereld, begin bij de opvoeding.
Hoofdstuk 1: De politiek als supernanny.
1.1 opvoeden als gedragstherapie.
Er wordt vaak gevochten voor eigen normen en waarden door kinderen, want ze doen
het liefst wat ze zelf willen en daar moet de opvoeder dan op reageren. Ook vragen
opvoeders soms iets wat teveel gevraagd is voor kinderen. Deze ingebakken spanningen
noemt Langeveld de antinomieën van de opvoeding.
Een daarvan is de spanning tussen vrijheid en binding. Kinderen willen experimenteren
en ouders begrenzen voor veiligheid.
Een andere spanning is tussen ideaal en werkelijkheid: mensen die opvoeden moeten
voortdurend evenwicht zoeken tussen de mogelijkheden en behoeften van het kind en
de vereisten voor de toekomst.
Tenslotte de spanning tussen het belang van cultuuroverdracht en cultuurvernieuwing.
Kinderen moeten worden ingeleid in de huidige cultuur (normen en waarden, enz.)
maar moeten ook een kans krijgen zich als kritische burger te ontwikkelen.
Supernanny programma’s bieden gedragstherapieën: belonen en straffen volgens de
behavioristische conditionering. Succesvolle opvoeding wordt gelijkgesteld aan
gedragsregulering, volgens deze programma’s. Effectieve parenting: instructie hoe je
ongewenst gedrag kan vervangen door gewenst gedrag.
Het gaat beide echter nooit over de opvoedingsdilemma’s. Gedragsregulering heeft juist
weinig met opvoeding te maken, want opvoeding gaat over complexere zaken zoals
vorming van je persoonlijkheid.
Opvoedingspsychologen hebben laten zien dat we kinderen tekort doen door alleen
gedragregulering te geven. Hun onderzoek ging erover waarom zo veel jongeren zich
vervreemd voelen van de maatschappij. Jongeren die opgroeien in de moderne
samenleving hebben hier problemen mee: sociale netwerken en hoe hierin te
functioneren en jeugd -en onderwijsbeleid. Dit is moeilijk op te lossen. We hebben
tegenwoordig te simpele oplossingen, bv: ADHD wordt opgelost met Ritalin. De echte
oorzaken worden niet verholpen.
1.2 Versimpeling en polarisatie.
De politiek en media wil ook alles simpel. Politici willen alleen maar sterkere grenzen en
regels. De politiek houdt zich nu vooral bezig met:
- Incompetente ouders: wordt aangewezen als problemen in de samenleving zoals
taalachterstand tot onveilige seks.
- Ongehoorzame jeugd. Bij jongere kinderen wil de politiek dwang uitoefenen op de
ouders zoals tegen de wil huis controles. Bij jongeren die mis zijn gelopen is het ook
de schuld van de ouders omdat ze zeggen dat de opvoeding te soft is geworden. Ze de
vrijheid van de opvoeding wegnemen.
,De debatten over opvoeding zijn sterk gepolariseerd. Toch zou dit juist goed zijn. Ze
kunnen zorgen voor goede oplossingen. Maar het kan ook negatief zijn, polarisatie kan
ervoor zorgen dat er twee groepen tegenover elkaar komen te staan. Een ander effect
van polarisatie is dat argumenten vaak ondergeschikt raken aan het doel.
Het inperken van vrijheid voor de ongehoorzame jeugd en incompetente ouders staat nu
centraal.
1.3 Twee opvattingen van vrijheid.
Isaiah Berlin ontwikkelde een theorie over vrijheid. Zijn uitgangspunt is de waarde van
pluraliteit, hij vind het van groot belang dat er in samenlevingen voldoende ruimte
bestaat om verschillende waarden tegen elkaar af te wegen. Vrijheid is vaak misbruikt.
Hij maakt onderscheid tussen positieve en negatieve vrijheid. Negatieve vrijheid is de
begrenzing door anderen. Aanhangers hiervan willen gezag inperken. Positieve vrijheid
gaat over inhoudelijke invulling van het leven en het samenleven. Aanhangers hiervan
willen gezag verwerven.
Deze twee vrijheiden kunnen botsen. Door sommige wordt vrijheid zo absoluut opgevat
dat hij in botsing komt met de positieve vrijheid van anderen. Blokland:
emancipatiedilemma: als je teveel bezig bent met negatieve vrijheid dan kan je niet tot
autonomie komen, dit is ook andersom. Vrijheid voor kinderen is lastig omdat ze sturing
nodig hebben, ouders bepalen deze sturing: autoritair of antiautoritair.
De negatieve vrijheidsruimte is veel te groot geworden en er wordt veel over
gedebatteerd. De aandacht voor positieve vrijheid is te verwaarlozen.
1.4 bevrijding van het opvoedingsdebat.
Polariteit tussen hard en zacht gaat over de beperking van negatieve vrijheid en dus
over begrenzing. Opvoeding die domineert door begrenzing en waarin kinderen weinig
ondersteuning en ontwikkelingsruimte krijgen, levert misschien gehoorzaamheid op
maar weinig autonomie en kritisch sociaal engagement. Als er juist te veel ruimte wordt
gegeven en geen begrenzing komt er geen gehoorzaamheid, maar alleen autonomie.
Overal worden grenzen gesteld en wereldbeelden gevormd. Er is veel meer negatieve
vrijheid voor jongeren, waardoor zij zich gediscrimineerd voelen. Ouders en opvoeder
gaan hier niet tegen in.
Inperken van negatieve vrijheid leidt tot het kapen van positieve vrijheid. Hoe sterker
die verwaarlozing is van de positieve vrijheid, des te meer jongeren hun negatieve
vrijheid willen vergroten.
Conclusies:
- De nadruk komt te liggen op het inperken van negatieve vrijheid.
- De vraag hoe gestalte kan worden gegeven aan positieve vrijheid en hoe deze op de
achtergrond is geraakt.
- We moeten veel meer kinderen en jongeren over hun idealen, identiteit enz.
2.2 Kindersterfte: natuurverschijnsel of probleem.
, In de tweede helft van de 19e eeuw tot ongeveer 1910 was de zuigelingensterfte in
Nederland heel hoog. In arme bevolkingsgroepen halen veel kinderen het eerste jaar
niet. In de tijd van Darwin en Spencer was dit niet erg, ze zeiden dat het een teken van
zwakte is van het kind dat overlijd.
Volgens Vrij zijn er maar twee wegen naar verbetering: aanpak van slechte
levensomstandigheden of men gaat proberen de mens zelf te verbeteren. Deze laatste
vormde de kern van eugenetica en leidde tot rasverbetering. De eerste visie werd
gedragen door sociaalhygiënisten: idealisten van liberale en progressieve stromingen
die opkwamen voor gelijke rechten op gezondheid en vonden verschillende redenen van
kindersterfte.
De sociaalhygiënisten ontdekten ook dat kindersterfte niet te maken heeft met zwakte
maar met hygiëne, slechte huisvesting en armoede. Ze streden voor verbetering van de
levensomstandigheden van de arme bevolking (werk, riool, voeding, enz). Ze gebruiken
hierbij theorieën die nu ondeugdelijk zijn.
De overheid toonde weinig interesse in het verbeteren van de maatschappelijke
problemen, hierdoor kwamen er aan het einde van de 19e eeuw de eerste
kruisverenigingen. Ook werd er ontdekt dat er slecht gezorgd werd voor moeders in het
kraambed. De manier waarop kruisverengingen propageerden was niet geaccepteerd:
zusters die zomaar huizen binnen liepen. Dit werd door medici als hindernis gezien.
De hygiënisten kregen wel het een en ander voor elkaar. De hygiënisten kregen het voor
elkaar dat gezondheid en hygiëne een maatschappelijk plicht werd. Het zuigelingenwerk
moest gebaseerd zijn op moderne wetenschappen. De 3 R’s:
- Rust
- Reinheid
- Regelmaat.
De progressieve van de hygiënisten pleitte voor riolering en drinkwater, de rest
baseerde hygiëne meer op moreel karakter.
Aan het begin van de 20ste eeuw explodeerden de medisch – biologische
wetenschappen: mechanisering. De mens functioneerde niet goed genoeg werd gezegd.
Hygiënisten waren bezig met problemen op sociaal terrein (huizen, enz) en de
mechanisering was bezig met het bestrijden en voorkomen van ziektes.
Hierdoor verdwijnt de morele en politieke engagement en komt er een streven naar
objectiviteit en neutraliteit.
2.3 Hedendaags jeugdbeleid.
De kindersterfte is verplaats naar de laagste landen van de wereld, dat komt door het
hoge welvaartspeil. Sommige maatschappelijke problemen zijn nu nog terug te zien:
opvoedingscontracten en repressieve beleid ter bestrijding van jeugdoverlast.
2.3.1 Opvoedingscontracten
Hoofdstuk 1: De politiek als supernanny.
1.1 opvoeden als gedragstherapie.
Er wordt vaak gevochten voor eigen normen en waarden door kinderen, want ze doen
het liefst wat ze zelf willen en daar moet de opvoeder dan op reageren. Ook vragen
opvoeders soms iets wat teveel gevraagd is voor kinderen. Deze ingebakken spanningen
noemt Langeveld de antinomieën van de opvoeding.
Een daarvan is de spanning tussen vrijheid en binding. Kinderen willen experimenteren
en ouders begrenzen voor veiligheid.
Een andere spanning is tussen ideaal en werkelijkheid: mensen die opvoeden moeten
voortdurend evenwicht zoeken tussen de mogelijkheden en behoeften van het kind en
de vereisten voor de toekomst.
Tenslotte de spanning tussen het belang van cultuuroverdracht en cultuurvernieuwing.
Kinderen moeten worden ingeleid in de huidige cultuur (normen en waarden, enz.)
maar moeten ook een kans krijgen zich als kritische burger te ontwikkelen.
Supernanny programma’s bieden gedragstherapieën: belonen en straffen volgens de
behavioristische conditionering. Succesvolle opvoeding wordt gelijkgesteld aan
gedragsregulering, volgens deze programma’s. Effectieve parenting: instructie hoe je
ongewenst gedrag kan vervangen door gewenst gedrag.
Het gaat beide echter nooit over de opvoedingsdilemma’s. Gedragsregulering heeft juist
weinig met opvoeding te maken, want opvoeding gaat over complexere zaken zoals
vorming van je persoonlijkheid.
Opvoedingspsychologen hebben laten zien dat we kinderen tekort doen door alleen
gedragregulering te geven. Hun onderzoek ging erover waarom zo veel jongeren zich
vervreemd voelen van de maatschappij. Jongeren die opgroeien in de moderne
samenleving hebben hier problemen mee: sociale netwerken en hoe hierin te
functioneren en jeugd -en onderwijsbeleid. Dit is moeilijk op te lossen. We hebben
tegenwoordig te simpele oplossingen, bv: ADHD wordt opgelost met Ritalin. De echte
oorzaken worden niet verholpen.
1.2 Versimpeling en polarisatie.
De politiek en media wil ook alles simpel. Politici willen alleen maar sterkere grenzen en
regels. De politiek houdt zich nu vooral bezig met:
- Incompetente ouders: wordt aangewezen als problemen in de samenleving zoals
taalachterstand tot onveilige seks.
- Ongehoorzame jeugd. Bij jongere kinderen wil de politiek dwang uitoefenen op de
ouders zoals tegen de wil huis controles. Bij jongeren die mis zijn gelopen is het ook
de schuld van de ouders omdat ze zeggen dat de opvoeding te soft is geworden. Ze de
vrijheid van de opvoeding wegnemen.
,De debatten over opvoeding zijn sterk gepolariseerd. Toch zou dit juist goed zijn. Ze
kunnen zorgen voor goede oplossingen. Maar het kan ook negatief zijn, polarisatie kan
ervoor zorgen dat er twee groepen tegenover elkaar komen te staan. Een ander effect
van polarisatie is dat argumenten vaak ondergeschikt raken aan het doel.
Het inperken van vrijheid voor de ongehoorzame jeugd en incompetente ouders staat nu
centraal.
1.3 Twee opvattingen van vrijheid.
Isaiah Berlin ontwikkelde een theorie over vrijheid. Zijn uitgangspunt is de waarde van
pluraliteit, hij vind het van groot belang dat er in samenlevingen voldoende ruimte
bestaat om verschillende waarden tegen elkaar af te wegen. Vrijheid is vaak misbruikt.
Hij maakt onderscheid tussen positieve en negatieve vrijheid. Negatieve vrijheid is de
begrenzing door anderen. Aanhangers hiervan willen gezag inperken. Positieve vrijheid
gaat over inhoudelijke invulling van het leven en het samenleven. Aanhangers hiervan
willen gezag verwerven.
Deze twee vrijheiden kunnen botsen. Door sommige wordt vrijheid zo absoluut opgevat
dat hij in botsing komt met de positieve vrijheid van anderen. Blokland:
emancipatiedilemma: als je teveel bezig bent met negatieve vrijheid dan kan je niet tot
autonomie komen, dit is ook andersom. Vrijheid voor kinderen is lastig omdat ze sturing
nodig hebben, ouders bepalen deze sturing: autoritair of antiautoritair.
De negatieve vrijheidsruimte is veel te groot geworden en er wordt veel over
gedebatteerd. De aandacht voor positieve vrijheid is te verwaarlozen.
1.4 bevrijding van het opvoedingsdebat.
Polariteit tussen hard en zacht gaat over de beperking van negatieve vrijheid en dus
over begrenzing. Opvoeding die domineert door begrenzing en waarin kinderen weinig
ondersteuning en ontwikkelingsruimte krijgen, levert misschien gehoorzaamheid op
maar weinig autonomie en kritisch sociaal engagement. Als er juist te veel ruimte wordt
gegeven en geen begrenzing komt er geen gehoorzaamheid, maar alleen autonomie.
Overal worden grenzen gesteld en wereldbeelden gevormd. Er is veel meer negatieve
vrijheid voor jongeren, waardoor zij zich gediscrimineerd voelen. Ouders en opvoeder
gaan hier niet tegen in.
Inperken van negatieve vrijheid leidt tot het kapen van positieve vrijheid. Hoe sterker
die verwaarlozing is van de positieve vrijheid, des te meer jongeren hun negatieve
vrijheid willen vergroten.
Conclusies:
- De nadruk komt te liggen op het inperken van negatieve vrijheid.
- De vraag hoe gestalte kan worden gegeven aan positieve vrijheid en hoe deze op de
achtergrond is geraakt.
- We moeten veel meer kinderen en jongeren over hun idealen, identiteit enz.
2.2 Kindersterfte: natuurverschijnsel of probleem.
, In de tweede helft van de 19e eeuw tot ongeveer 1910 was de zuigelingensterfte in
Nederland heel hoog. In arme bevolkingsgroepen halen veel kinderen het eerste jaar
niet. In de tijd van Darwin en Spencer was dit niet erg, ze zeiden dat het een teken van
zwakte is van het kind dat overlijd.
Volgens Vrij zijn er maar twee wegen naar verbetering: aanpak van slechte
levensomstandigheden of men gaat proberen de mens zelf te verbeteren. Deze laatste
vormde de kern van eugenetica en leidde tot rasverbetering. De eerste visie werd
gedragen door sociaalhygiënisten: idealisten van liberale en progressieve stromingen
die opkwamen voor gelijke rechten op gezondheid en vonden verschillende redenen van
kindersterfte.
De sociaalhygiënisten ontdekten ook dat kindersterfte niet te maken heeft met zwakte
maar met hygiëne, slechte huisvesting en armoede. Ze streden voor verbetering van de
levensomstandigheden van de arme bevolking (werk, riool, voeding, enz). Ze gebruiken
hierbij theorieën die nu ondeugdelijk zijn.
De overheid toonde weinig interesse in het verbeteren van de maatschappelijke
problemen, hierdoor kwamen er aan het einde van de 19e eeuw de eerste
kruisverenigingen. Ook werd er ontdekt dat er slecht gezorgd werd voor moeders in het
kraambed. De manier waarop kruisverengingen propageerden was niet geaccepteerd:
zusters die zomaar huizen binnen liepen. Dit werd door medici als hindernis gezien.
De hygiënisten kregen wel het een en ander voor elkaar. De hygiënisten kregen het voor
elkaar dat gezondheid en hygiëne een maatschappelijk plicht werd. Het zuigelingenwerk
moest gebaseerd zijn op moderne wetenschappen. De 3 R’s:
- Rust
- Reinheid
- Regelmaat.
De progressieve van de hygiënisten pleitte voor riolering en drinkwater, de rest
baseerde hygiëne meer op moreel karakter.
Aan het begin van de 20ste eeuw explodeerden de medisch – biologische
wetenschappen: mechanisering. De mens functioneerde niet goed genoeg werd gezegd.
Hygiënisten waren bezig met problemen op sociaal terrein (huizen, enz) en de
mechanisering was bezig met het bestrijden en voorkomen van ziektes.
Hierdoor verdwijnt de morele en politieke engagement en komt er een streven naar
objectiviteit en neutraliteit.
2.3 Hedendaags jeugdbeleid.
De kindersterfte is verplaats naar de laagste landen van de wereld, dat komt door het
hoge welvaartspeil. Sommige maatschappelijke problemen zijn nu nog terug te zien:
opvoedingscontracten en repressieve beleid ter bestrijding van jeugdoverlast.
2.3.1 Opvoedingscontracten
