BMD 11
1. Kan de herstelprocessen van (collageen) bindweefsel in aard en
tijd beschrijven en welke factoren op hete herstel van invloed zijn.
a. Ontstekingsfase: ontstekingsmediatoren (humorale en cellulaire reactie,
exsudatieve fase)
b. Proliferatiefase: fibroblasten ↑, ingroei capillairen (aanmaak producten
(productiefase), herstel samenstelling/integriteit)
c. Organisatiefase: herstel architectuur (remodellering, trekvastheid, cross-
links (‘rijping’))
Duur herstel bindweefsel afhankelijk van;
- Grootte wond
- Voorwaarden stofwisselingsprocessen
- Eisen aan belastbaarheid
2. Kan de relatie verwoorden tussen het letselmechanisme en de
aard en ernst van de weefselschade, in het bijzonder van
collageen bindweefsel.
3. Kan op weefselniveau de gevolgen van schade (en in het bijzonder
van collageen bindweefsel) uitleggen aan de hand van de
pathofysiologische processen in het weefsel.
- verbreken van cross-linking binnen in de collagene vezel
- verlies van onderlinge componentverbindingen; vezelscheuring; verstoorde
micro-architectuur
- verdere verstoring van het weefselverband op meerdere plaatsen
(fascikelniveau), bloedinkjes’
- verstoring van de macro-anatomie: ‘wond’, verscheuring van weefsel,
discontinuïteit
Wordt het weer zoals het was??
afhankelijk van de aard en uitgebreidheid van de schad en van de plaats
(localisatie)
Zo ”oorspronkelijk” mogelijk en afgestemd op het gebruik de natuur een
handje helpen = fibroblasten tijdig ‘informeren’/beïnvloeden.
Littekenvorming = onvolledig anatomisch herstel
Ontsteking is voorwaarde voor herstel.
- Infectie/ inflammatie.
4. Kan de klachten en klinische verschijnselen bij een patient met
acute overbelasing van spieren en pezen beredeneren en
benoemen (klinische manifestatie) inclusief de veranderingen die
dit beeld laat zien in de loop van de tijd.
Peesletsel; weinig tot geen ontstekingsreactie. Bij herhaald/langdurig patroon:
Tenocyt-metaplasie en degeneratie
Specifieke lokalisaties overbelasting
1. (spierpijn, kramp / spierruptuur)
myotendinogene overbelasting: spierscheur
, - Spier-pees overgang:“zwakke plek” bij acute overbelasting.
- De collagene vezels lopen door tussenspiercellen en spierbindweefsel
2. peesontsteking / peesruptuur
Pees:
- Supraspinatus tendinits: ontsteking door “schuren”/knellen in nauwe
doorgang: impingement
- Peesruptuur: vaak (pas) na herhaalde (subklinische)
ontsteking/degeneratie
- Tendinopathe= (sub)acuut, chronisch
3. (kapsel)bandruptuur / avulsiefractuur
- gewrichtsbanden zijn vaak versterkte kapseldelenkapsels minder ‘recht toe
recht aan’/’straf’ qua architectuur op > fascikel-niveau, en zijn elastischer
- Bandruptuur: verloop ‘los’ in de intra-articulaire ruimte ook nog minder
goede voorwaarde voor herstel dan bij een kapselband.
- Avulsiefractuur: botaanhechting is minder sterk dan het ligament
4. Enthesopathie: aanhechting ligament op bot
- Chronische overbelasting pees/ band- bot overgang
5. Kan bij schade van het (spier)bindweefsel uitleggen welke
maatregelen getroffen kunnen worden om het herstel te
bevorderen.
Juist voldoende “prikkel” met bewegingsinformatie geven om de fibroblasten bij
de synthese van het collageen (type I) te helpen/“sturen” de architectuur van het
litteken zo functioneel mogelijk in te richten (eigenlijk: littekenvorming te
beperken/voorkomen)
Verschilt per weefselstructuur (huid < kapsel[band ]< pees[aanhechting]),
en mate van verstoring van de anatomie
Zo mogelijk starten (vroeg) in de organisatie/remodelleringsfase.
Bevorderen herstel
- Steun door verband
- Apparaten
- Vervangen structuur
- ?injecteren
Tijdens het herstel moet rekening worden gehouden met de fasen van de
ontsteking- en reparatiereactie, en de (verminderde) belastbaarheid van het
weefsel
6. Kan de klinische gevolgen (klachten en verschijnselen) van schade
uitleggen aan de hand van (patho)fysiologische processen die in
het weefsel of anatomische structuur ontstaan, in het bijzonder
door overbelasting van collageen bindweefsel.
Gevolg/beloop van schade is te voorspellen (vaste
fasering)
- (elke) schade veroorzaakt een ontstekingsreactie
- de ontstekingsreactie start het op gang komen van herstelprocessen
- een ontstekingsreactie kan alleen optreden wanneer het weefsel
bloedvaten en/of bindweefsel bevat
Ontstekingsreactie is: de lokale reactie van het lichaam op een schadelijke prikkel
, Ontsteking is: voorwaarde Pijn, voor herstel !!roodheid en warmte,zwelling
(oedeem)+functieverlies ONTSTEKING ≠ infectie / inflammatie !!!
Verzwikking door;
- Overrekking (strain)
- Verscheuring (ruptuur)
- Ontwrichting ((sub)luxatie)
- Botbreuk (fractuur)
- Overbelasting (surmenage herhaaldelijk belast)
Peesletsel herstel; lastig door weinig bloedvaten geen/ weinig
ontstekingsreactie oproepen.
- Tenoplast fibroblast; metaplasie (cel veranderd) veranderd definitief in
fibroblast. Pees degenareerd (alleen bij microschade).
- Littekenvorming= onvolledig anatomisch herstel fibroblasten leggen
collageen niet goed neer.
Schade collageen bindweefsel hangt af van:
- Aard belasting
- Duur
- Intensiteit
Bindweefsel onderhouden bepaald door;
- Aantal actieve cellen
- Hvh en aard celproducten
- Beschikbaarheid voedingsstoffen (eiwitten, suiker( proteoglycanen) vb;
suikerziekte; suikerklontering als er suiker aanwezig is)
- Trofiek (=voedingstoestand), ‘’toestand’’ autonome zenuwstelsen (
organen. Sympatisch; inspanning en parasympatisch) & hormoonactiviteit
(anabole= opbouw (vb= testosteron), katabole hormonen= afbraak).
- Turn-over bindweefsel; vervanging producten in cel= ong 300-500 dagen.
Afhankelijk van:
o Fibroblasten
o Proteoglycanen
o collageen
- Begrippen; ergotroop= actief, trofotroop= in rust herstel.
Proteoglycanen gemaakt in rust.
Belangrijkste prikkel bind en steunweefsel in stand houden; Wet van Wolff;
activering celstofwisseling in bind en steunweefsel ontstaat door toename van
mechanische beweging.
Aanpassingsvermogen bindweefsel bepaald door:
- Aantal te activeren cellen
- Mogelijkheden toename stofwisseling
- (Synthese en) rijpingssnelheid
Relatief langzaam.
Effecten;
- Belasten:
o sterker, weinig dikker. Aanpassing vooral in samenstelling en
architectuur, beperkt in tot weefselomvang. Remodillisering en ….
1. Kan de herstelprocessen van (collageen) bindweefsel in aard en
tijd beschrijven en welke factoren op hete herstel van invloed zijn.
a. Ontstekingsfase: ontstekingsmediatoren (humorale en cellulaire reactie,
exsudatieve fase)
b. Proliferatiefase: fibroblasten ↑, ingroei capillairen (aanmaak producten
(productiefase), herstel samenstelling/integriteit)
c. Organisatiefase: herstel architectuur (remodellering, trekvastheid, cross-
links (‘rijping’))
Duur herstel bindweefsel afhankelijk van;
- Grootte wond
- Voorwaarden stofwisselingsprocessen
- Eisen aan belastbaarheid
2. Kan de relatie verwoorden tussen het letselmechanisme en de
aard en ernst van de weefselschade, in het bijzonder van
collageen bindweefsel.
3. Kan op weefselniveau de gevolgen van schade (en in het bijzonder
van collageen bindweefsel) uitleggen aan de hand van de
pathofysiologische processen in het weefsel.
- verbreken van cross-linking binnen in de collagene vezel
- verlies van onderlinge componentverbindingen; vezelscheuring; verstoorde
micro-architectuur
- verdere verstoring van het weefselverband op meerdere plaatsen
(fascikelniveau), bloedinkjes’
- verstoring van de macro-anatomie: ‘wond’, verscheuring van weefsel,
discontinuïteit
Wordt het weer zoals het was??
afhankelijk van de aard en uitgebreidheid van de schad en van de plaats
(localisatie)
Zo ”oorspronkelijk” mogelijk en afgestemd op het gebruik de natuur een
handje helpen = fibroblasten tijdig ‘informeren’/beïnvloeden.
Littekenvorming = onvolledig anatomisch herstel
Ontsteking is voorwaarde voor herstel.
- Infectie/ inflammatie.
4. Kan de klachten en klinische verschijnselen bij een patient met
acute overbelasing van spieren en pezen beredeneren en
benoemen (klinische manifestatie) inclusief de veranderingen die
dit beeld laat zien in de loop van de tijd.
Peesletsel; weinig tot geen ontstekingsreactie. Bij herhaald/langdurig patroon:
Tenocyt-metaplasie en degeneratie
Specifieke lokalisaties overbelasting
1. (spierpijn, kramp / spierruptuur)
myotendinogene overbelasting: spierscheur
, - Spier-pees overgang:“zwakke plek” bij acute overbelasting.
- De collagene vezels lopen door tussenspiercellen en spierbindweefsel
2. peesontsteking / peesruptuur
Pees:
- Supraspinatus tendinits: ontsteking door “schuren”/knellen in nauwe
doorgang: impingement
- Peesruptuur: vaak (pas) na herhaalde (subklinische)
ontsteking/degeneratie
- Tendinopathe= (sub)acuut, chronisch
3. (kapsel)bandruptuur / avulsiefractuur
- gewrichtsbanden zijn vaak versterkte kapseldelenkapsels minder ‘recht toe
recht aan’/’straf’ qua architectuur op > fascikel-niveau, en zijn elastischer
- Bandruptuur: verloop ‘los’ in de intra-articulaire ruimte ook nog minder
goede voorwaarde voor herstel dan bij een kapselband.
- Avulsiefractuur: botaanhechting is minder sterk dan het ligament
4. Enthesopathie: aanhechting ligament op bot
- Chronische overbelasting pees/ band- bot overgang
5. Kan bij schade van het (spier)bindweefsel uitleggen welke
maatregelen getroffen kunnen worden om het herstel te
bevorderen.
Juist voldoende “prikkel” met bewegingsinformatie geven om de fibroblasten bij
de synthese van het collageen (type I) te helpen/“sturen” de architectuur van het
litteken zo functioneel mogelijk in te richten (eigenlijk: littekenvorming te
beperken/voorkomen)
Verschilt per weefselstructuur (huid < kapsel[band ]< pees[aanhechting]),
en mate van verstoring van de anatomie
Zo mogelijk starten (vroeg) in de organisatie/remodelleringsfase.
Bevorderen herstel
- Steun door verband
- Apparaten
- Vervangen structuur
- ?injecteren
Tijdens het herstel moet rekening worden gehouden met de fasen van de
ontsteking- en reparatiereactie, en de (verminderde) belastbaarheid van het
weefsel
6. Kan de klinische gevolgen (klachten en verschijnselen) van schade
uitleggen aan de hand van (patho)fysiologische processen die in
het weefsel of anatomische structuur ontstaan, in het bijzonder
door overbelasting van collageen bindweefsel.
Gevolg/beloop van schade is te voorspellen (vaste
fasering)
- (elke) schade veroorzaakt een ontstekingsreactie
- de ontstekingsreactie start het op gang komen van herstelprocessen
- een ontstekingsreactie kan alleen optreden wanneer het weefsel
bloedvaten en/of bindweefsel bevat
Ontstekingsreactie is: de lokale reactie van het lichaam op een schadelijke prikkel
, Ontsteking is: voorwaarde Pijn, voor herstel !!roodheid en warmte,zwelling
(oedeem)+functieverlies ONTSTEKING ≠ infectie / inflammatie !!!
Verzwikking door;
- Overrekking (strain)
- Verscheuring (ruptuur)
- Ontwrichting ((sub)luxatie)
- Botbreuk (fractuur)
- Overbelasting (surmenage herhaaldelijk belast)
Peesletsel herstel; lastig door weinig bloedvaten geen/ weinig
ontstekingsreactie oproepen.
- Tenoplast fibroblast; metaplasie (cel veranderd) veranderd definitief in
fibroblast. Pees degenareerd (alleen bij microschade).
- Littekenvorming= onvolledig anatomisch herstel fibroblasten leggen
collageen niet goed neer.
Schade collageen bindweefsel hangt af van:
- Aard belasting
- Duur
- Intensiteit
Bindweefsel onderhouden bepaald door;
- Aantal actieve cellen
- Hvh en aard celproducten
- Beschikbaarheid voedingsstoffen (eiwitten, suiker( proteoglycanen) vb;
suikerziekte; suikerklontering als er suiker aanwezig is)
- Trofiek (=voedingstoestand), ‘’toestand’’ autonome zenuwstelsen (
organen. Sympatisch; inspanning en parasympatisch) & hormoonactiviteit
(anabole= opbouw (vb= testosteron), katabole hormonen= afbraak).
- Turn-over bindweefsel; vervanging producten in cel= ong 300-500 dagen.
Afhankelijk van:
o Fibroblasten
o Proteoglycanen
o collageen
- Begrippen; ergotroop= actief, trofotroop= in rust herstel.
Proteoglycanen gemaakt in rust.
Belangrijkste prikkel bind en steunweefsel in stand houden; Wet van Wolff;
activering celstofwisseling in bind en steunweefsel ontstaat door toename van
mechanische beweging.
Aanpassingsvermogen bindweefsel bepaald door:
- Aantal te activeren cellen
- Mogelijkheden toename stofwisseling
- (Synthese en) rijpingssnelheid
Relatief langzaam.
Effecten;
- Belasten:
o sterker, weinig dikker. Aanpassing vooral in samenstelling en
architectuur, beperkt in tot weefselomvang. Remodillisering en ….
