Inhoud
Natuurkunde H1 ...................................................................................................................................... 2
Natuurkunde H2 ...................................................................................................................................... 2
Natuurkunde Hoofdstuk 3 Elektriciteit ................................................................................................... 3
Natuurkunde Hoofdstuk 4 ....................................................................................................................... 4
Natuurkunde hoofdstuk 5 ....................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 6 ............................................................................................................................................. 7
Natuurkunde hoofdstuk 7 Kracht en beweging ...................................................................................... 9
Hoofdstuk 8 Energie omzetten.............................................................................................................. 10
Natuurkunde Hoofstuk 9 Elektriciteit.................................................................................................... 11
Natuurkunde hoofdstuk 10 ................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 11 Krachten in evenwicht .................................................................................................... 14
Natuurkunde H12 .................................................................................................................................. 14
Natuurkunde hoofdstuk 13 ................................................................................................................... 16
Natuurkunde Hoofstuk 14 Communicatie en medische beeldvorming ................................................ 17
Hoofdstuk 15 Zonnestelsel en heelal .................................................................................................... 18
,Natuurkunde H1
Paragraaf 1
Snelheid is het aantal meters dat afgelegd wordt in 1 seconde. De standaardeenheid voor snelheid is
m/s. lichtpoortje gebruik je als je de snelheid van iets wilt meten, maar iets zo snel gaat dan je het
niet kunt meten met een stopwatch. Snelheid bereken je door afstand en tijd te meten.
Stroboscoop → apparaat dat regelmatig zeer korte felle lichtflitsen geeft. Het aantal flitsen per
seconde heet frequentie(Hz).
Met een computer en een plaats sensor kun je een beweging meten. In een grafiek zie je in 1
oogopslag het verloop van de beweging.
Paragraaf 2
In een plaats grafiek zet je de plaats van een voorwerp uit tegen de tijd.
Bij een constante snelheid is de grafiek een rechte lijn. Hoe steiler de grafiek, hoe groter de snelheid.
De gemiddelde snelheid reken je uit door de verplaatsing te delen door de tijdsduur, ∆x/ ∆t.
De snelheid op een tijdstip bepaal je uit de plaats grafiek door de raaklijn te tekenen. Het helling
getal ∆x/∆t van de raaklijn is de snelheid.
Paragraaf 3
In een snelheidsgrafiek zet je de snelheid van een voorwerp uit tegen de tijd.
De toename of afname van de snelheid per seconde heet versnelling of vertraging. De
standaardeenheid van versnelling is m/s2.
De versnelling reken je uit door de snelheidsverandering te delen door de tijdsduur. Als de
snelheidsgrafiek niet recht is, moet je eerst een raaklijn tekenen. Het Hellings getal ∆v/∆t van de
raaklijn is de versnelling.
Natuurkunde H2
Paragraaf 1
leg je de afstand af in rechte lijn met constante snelheid, dan heet dat een eenparige rechtlijnige
beweging. Bij een beweging met constante snelheid in rechte lijn is de formule S = v x t. Als je een
formule gebruikt, moeten de eenheden in de formule bij elkaar passen.
Als de snelheid niet constant is, maar je weet wel de gemiddelde snelheid,
dan reken je met s = vgem x t.
De gemiddelde snelheid bereken je met, vgem = delta X / delta t of met vgem = ½ (vbegin + veind). Laatste
alleen als de snelheid gelijkmatig verandert.
Van m/s → km/h x3,6
van km/h → m/s :3,6
De baansnelheid bereken je door de omtrek van de cirkel te delen door de omlooptijd van één
rondje: v = 2πr / T (v baansnelheid, r straal en T omlooptijd).
, Paragraaf 2
De versnelling bepaal je uit het hellinggetal: a = delta v / delta t. Bij een beweging met constante
versnelling is de snelheidsgrafiek een rechte lijn. De verplaatsing bepaal je met de gemiddelde
snelheid of met de oppervlakte onder de snelheidsgrafiek.
Bij een beweging waarbij de versnelling niet constant is, geldt voor de gemiddelde versnelling:
agem = delta v / delta t.
Paragraaf 3
Een vrije val is een val zonder luchtweerstand. Bij een vrije val valt alles even snel. Bij een vrije val in
NL is de versnelling 9,81 m/s2. Dit is de valversnelling, g. je gebruikt hierbij dezelfde berekeningen als
bij de eenparig versnelde beweging waarbij a is vervangen door g.
Paragraaf 5
Bij + of -, kleinste getal achter komma: 1,02 + 1,1 + 1,25 = 3,37 → 3,4.
Bij x of :, kleinste aantal significante cijfers: 0,036 x 4,75 = 0,171 → 0,17
Natuurkunde Hoofdstuk 3 Elektriciteit
Paragraaf 3.1 Lading en stroom
Elektrische lading kan positief of negatief zijn. Gelijke ladingen stoten elkaar af; tegenovergestelde
ladingen trekken elkaar aan.
Een atoom bestaat uit een positieve kern met daaromheen negatieve elektronen. De kern bevat
protonen en neutronen. Een atoom als is neutraal: het bevat net zoveel positieve als negatieve
lading.
Een statisch geladen ‘iets’ heeft een teveel of een tekort aan negatieve lading. De lading stroomt pas
weg als je het voorwerp aanraakt. Als je met een ballon over je trui wrijft, gaan er elektronen van je
trui op de ballon zitten. De ballon krijgt meer negatieve dan positieve lading en is dus negatief
geladen. Je trui komt elektronen tekort en is daarom positief geladen. De ballon en trui trekken
elkaar nu aan. Het overschot aan negatieve lading op de ballon blijft op de zelfde plaats zitten. Dit
noem je statische elektriciteit.
Metalen bevatten vrije elektronen, die niet gebonden zijn aan 1 bepaald atoom. Deze vrij
bewegende elektronen maken een elektrische stroom mogelijk. je hebt een geleider. In een isolator
kunnen elektronen niet vrij bewegen.
De stroomsterkte (I) is de hoeveelheid lading die per seconde passeert. De grootheid lading (Q) heeft
als eenheid coulomb (C). De grootheid stroomsterkte heeft als eenheid ampère. 1 ampère is 1
coulomb per seconde. De stroomsterkte kan je berekenen met I = Q/t
Paragraaf 3.2 Spanning en stroomsterkte
De spanning is de hoeveelheid elektrische energie per coulomb lading. De grootheid spanning (U)
heeft als eenheid volt (V). 1 volt is 1 joule per coulomb.
Een spanningsbron is alleen bruikbaar als hij voldoende energie kan leveren. Batterijen en accu’s
hebben een lage spanning, die je kunt verhogen door ze in serie te zetten.
Hoeveel energie er wordt omgezet in een lampje hangt af van de stroom en de spanning. Een
ampèremeter staat in de stroomkring en een voltmeter staat over een deel van de stroomkring.
Natuurkunde H1 ...................................................................................................................................... 2
Natuurkunde H2 ...................................................................................................................................... 2
Natuurkunde Hoofdstuk 3 Elektriciteit ................................................................................................... 3
Natuurkunde Hoofdstuk 4 ....................................................................................................................... 4
Natuurkunde hoofdstuk 5 ....................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 6 ............................................................................................................................................. 7
Natuurkunde hoofdstuk 7 Kracht en beweging ...................................................................................... 9
Hoofdstuk 8 Energie omzetten.............................................................................................................. 10
Natuurkunde Hoofstuk 9 Elektriciteit.................................................................................................... 11
Natuurkunde hoofdstuk 10 ................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 11 Krachten in evenwicht .................................................................................................... 14
Natuurkunde H12 .................................................................................................................................. 14
Natuurkunde hoofdstuk 13 ................................................................................................................... 16
Natuurkunde Hoofstuk 14 Communicatie en medische beeldvorming ................................................ 17
Hoofdstuk 15 Zonnestelsel en heelal .................................................................................................... 18
,Natuurkunde H1
Paragraaf 1
Snelheid is het aantal meters dat afgelegd wordt in 1 seconde. De standaardeenheid voor snelheid is
m/s. lichtpoortje gebruik je als je de snelheid van iets wilt meten, maar iets zo snel gaat dan je het
niet kunt meten met een stopwatch. Snelheid bereken je door afstand en tijd te meten.
Stroboscoop → apparaat dat regelmatig zeer korte felle lichtflitsen geeft. Het aantal flitsen per
seconde heet frequentie(Hz).
Met een computer en een plaats sensor kun je een beweging meten. In een grafiek zie je in 1
oogopslag het verloop van de beweging.
Paragraaf 2
In een plaats grafiek zet je de plaats van een voorwerp uit tegen de tijd.
Bij een constante snelheid is de grafiek een rechte lijn. Hoe steiler de grafiek, hoe groter de snelheid.
De gemiddelde snelheid reken je uit door de verplaatsing te delen door de tijdsduur, ∆x/ ∆t.
De snelheid op een tijdstip bepaal je uit de plaats grafiek door de raaklijn te tekenen. Het helling
getal ∆x/∆t van de raaklijn is de snelheid.
Paragraaf 3
In een snelheidsgrafiek zet je de snelheid van een voorwerp uit tegen de tijd.
De toename of afname van de snelheid per seconde heet versnelling of vertraging. De
standaardeenheid van versnelling is m/s2.
De versnelling reken je uit door de snelheidsverandering te delen door de tijdsduur. Als de
snelheidsgrafiek niet recht is, moet je eerst een raaklijn tekenen. Het Hellings getal ∆v/∆t van de
raaklijn is de versnelling.
Natuurkunde H2
Paragraaf 1
leg je de afstand af in rechte lijn met constante snelheid, dan heet dat een eenparige rechtlijnige
beweging. Bij een beweging met constante snelheid in rechte lijn is de formule S = v x t. Als je een
formule gebruikt, moeten de eenheden in de formule bij elkaar passen.
Als de snelheid niet constant is, maar je weet wel de gemiddelde snelheid,
dan reken je met s = vgem x t.
De gemiddelde snelheid bereken je met, vgem = delta X / delta t of met vgem = ½ (vbegin + veind). Laatste
alleen als de snelheid gelijkmatig verandert.
Van m/s → km/h x3,6
van km/h → m/s :3,6
De baansnelheid bereken je door de omtrek van de cirkel te delen door de omlooptijd van één
rondje: v = 2πr / T (v baansnelheid, r straal en T omlooptijd).
, Paragraaf 2
De versnelling bepaal je uit het hellinggetal: a = delta v / delta t. Bij een beweging met constante
versnelling is de snelheidsgrafiek een rechte lijn. De verplaatsing bepaal je met de gemiddelde
snelheid of met de oppervlakte onder de snelheidsgrafiek.
Bij een beweging waarbij de versnelling niet constant is, geldt voor de gemiddelde versnelling:
agem = delta v / delta t.
Paragraaf 3
Een vrije val is een val zonder luchtweerstand. Bij een vrije val valt alles even snel. Bij een vrije val in
NL is de versnelling 9,81 m/s2. Dit is de valversnelling, g. je gebruikt hierbij dezelfde berekeningen als
bij de eenparig versnelde beweging waarbij a is vervangen door g.
Paragraaf 5
Bij + of -, kleinste getal achter komma: 1,02 + 1,1 + 1,25 = 3,37 → 3,4.
Bij x of :, kleinste aantal significante cijfers: 0,036 x 4,75 = 0,171 → 0,17
Natuurkunde Hoofdstuk 3 Elektriciteit
Paragraaf 3.1 Lading en stroom
Elektrische lading kan positief of negatief zijn. Gelijke ladingen stoten elkaar af; tegenovergestelde
ladingen trekken elkaar aan.
Een atoom bestaat uit een positieve kern met daaromheen negatieve elektronen. De kern bevat
protonen en neutronen. Een atoom als is neutraal: het bevat net zoveel positieve als negatieve
lading.
Een statisch geladen ‘iets’ heeft een teveel of een tekort aan negatieve lading. De lading stroomt pas
weg als je het voorwerp aanraakt. Als je met een ballon over je trui wrijft, gaan er elektronen van je
trui op de ballon zitten. De ballon krijgt meer negatieve dan positieve lading en is dus negatief
geladen. Je trui komt elektronen tekort en is daarom positief geladen. De ballon en trui trekken
elkaar nu aan. Het overschot aan negatieve lading op de ballon blijft op de zelfde plaats zitten. Dit
noem je statische elektriciteit.
Metalen bevatten vrije elektronen, die niet gebonden zijn aan 1 bepaald atoom. Deze vrij
bewegende elektronen maken een elektrische stroom mogelijk. je hebt een geleider. In een isolator
kunnen elektronen niet vrij bewegen.
De stroomsterkte (I) is de hoeveelheid lading die per seconde passeert. De grootheid lading (Q) heeft
als eenheid coulomb (C). De grootheid stroomsterkte heeft als eenheid ampère. 1 ampère is 1
coulomb per seconde. De stroomsterkte kan je berekenen met I = Q/t
Paragraaf 3.2 Spanning en stroomsterkte
De spanning is de hoeveelheid elektrische energie per coulomb lading. De grootheid spanning (U)
heeft als eenheid volt (V). 1 volt is 1 joule per coulomb.
Een spanningsbron is alleen bruikbaar als hij voldoende energie kan leveren. Batterijen en accu’s
hebben een lage spanning, die je kunt verhogen door ze in serie te zetten.
Hoeveel energie er wordt omgezet in een lampje hangt af van de stroom en de spanning. Een
ampèremeter staat in de stroomkring en een voltmeter staat over een deel van de stroomkring.
