Werken met kinderen.
Thema 4.
Empathie – je kunt jezelf verplaatsen in een ander en je kunt je voorstellen bij de gevoelens van een
ander.
Ander woord voor empathie is inlevingsvermogen.
De basis wordt in het eerste levensjaar vast gelegd.
2de levensjaar is er EGOCENTRISCHE EMPATHIE- een kind probeert zich in te leven in een ander kind
maar doet dat nog niet vanuit zijn eigen gevoelens en behoeften. Kinderen snappen dat het verdriet
van een ander ook bij de ander hoort. Ze laten troostgedrag zien ,maar ze troosten op een manier
waarop ze zelf getroost willen worden.
3de levensjaar INGELEEFDE EMPATHIE- kinderen kunnen zich steeds beter inleven in de gevoelens van
een ander. Ze begrijpen dat een oplossing anders kan zijn dan hun eigen oplossing. Ze begrijpen
waarom een kind verdrietig is.
4de levensjaar PERSOONLIJKE EMPATHIE- het kind kan zich nu inleven in de gevoelens en behoeften
van andere kinderen. Kinderen snappen dat een ander kind z’n eigen geschiedenis heeft. Ze
begrijpen elkaar zonder het zelf meegemaakt te hebben (overleden huisdier bijv.) meer taal en een
rijker gedachteleven.
Theory of mind- Het vermogen je een beeld te vormen vanuit het perspectief van de ander. (TOM)
als je beschrijft wat de ander denkt, voelt of ziet maar je gebruik van TOM.
Hechting- de diepe, blijvende band die een kind ontwikkelt met zijn opvoeders.
Gehechtheidsgedrag- Baby’s 0 tot 3 maanden gebruiken specifiek gedrag. Lachen, huilen en
brabbelen om in contact te komen met mensen.
Hechtingsfiguren- Kinderen in hun eerste levensjaren hechten zich aan de volwassenen die hen
bescherming en verzorging bieden.
Exclusieve gehechtheid- baby’s hebben in het begin 1 hechtingsfiguur.
Scheidingsangst/verlatingsangst- is de angst die sommige kinderen voelen als een ouder weggaat.
Dit is het heftigst rond de 8 tot 18 maanden.
Veilige hechting- jezelf veilig voelen bij een belangrijke hechtingsfiguur en je hebt met die persoon
een liefdevolle, betrouwbare relatie opgebouwd.
Endogene lach- de onbewuste lach van een baby. Een baby die jongen is dan 6 weken kan nog niet
lachen omdat de hersenen nog niet goed ontwikkeld zijn. Geen controle over de gezichtsspieren.
Endogeen betekent van binnen uit.
Gestimuleerde lach- Lach van een kind veroorzaakt door menselijk contact. Na ongeveer 6 tot 8
weken.
Sociale lach- de lach die een kind gebruikt om in contact te komen met een ander persoon. Vanaf
ongeveer 10 weken.
, Exclusieve lach- is alleen bestemd voor mensen die het kind echt goed kennen. Vanaf 20 weken. Baby
vertrouwd iemand dan.
Kinderen jonger dan 2 jaar maken nog geen echte tekeningen. Potlood met een vuist vasthouden en
de bewegingen worden door de grove motoriek gestuurd. Dit betekent dat het kind vooral vanuit de
elle boog en de schouder tekent en grote bewegingen maakt.
3de levensjaar tekent het kind voor het eerst gesloten vormen zoals de cirkel.
Koppoter- een tekening met een afbeelding van een persoon die bestaat uit alleen een hoofd en
benen. 3 tot 4 jaar.
Dwarrelfase- rond de 5 jaar dwarrelen er allerlei vormen over het vel. Geen gevoel voor
verhoudingen.
Sandwitchtekeningen- kinderen tekenen een hemel aan de bovenkant van het vel en tekent de aarde
aan de onderkant. Ze weten wat waar hoort. Groep 3.
Vanaf 8ste jaar kunnen kinderen tekenmoe zijn. De motorische en cognitieve ontwikkeling gaat snel
en het kind heeft niet veel tijd meer om te tekenen.
Als het kind ongeveer 9 is, is de oogzenuw zo ontwikkeld dat het goed diepte kan zien. Vind het dan
ook leuk om zo precies mogelijk te tekenen. Rond de 10 jaar is dit voorbij en wilt een kind dat de
tekening echt lijkt. Alles goed in perspectief.
Morele ontwikkeling – besef tussen goed en kwaad, het vormen van een eigen geweten en het
beheersen van emoties. 3 fases
- Pre conventionele fase. Vanaf 3 jaar. Het begrijpt nog niet waarom iets niet mag maar snapt
wel dat bepaalde dingen niet mogen. Straffen en belonen. Moeilijk om aangeleerd gedrag
ook toe te passen in een andere situatie.
- Conventionele fase. Kinderen en jongeren tussen de 10 en 18 jaar. Het kind volgt dan de
regels omdat het een goede relatie wilt met de mensen om hem heen.
- Post conventionele fase. Heeft vooral betrekking op volwassenen vanaf de 18 jaar. Mensen
handelen dan volgens eigen waarden en normen en volgens de wetten en regels die zijn
afgesproken.
Theorie van Kohlberg. 10 bouwstenen voor de morele opvoeding.
1. Moreel gedrag betekent respect
2. De morele ontwikkeling verloopt in fase
3. Respecteer kinderen en verwacht respect terug.
4. Geef het goede voorbeeld
5. Leg uit wat je bedoelt.
6. Leer kinderen nadenken
7. Geef echte verantwoordelijkheid
8. Zorg voor evenwicht tussen zelfstandigheid en controle
9. Geef kinderen liefde en help hen zelfrespect te ontwikkelen
10. Bevorder de morele ontwikkeling en daarmee een gelukkig gezinsleven.
Thema 4.
Empathie – je kunt jezelf verplaatsen in een ander en je kunt je voorstellen bij de gevoelens van een
ander.
Ander woord voor empathie is inlevingsvermogen.
De basis wordt in het eerste levensjaar vast gelegd.
2de levensjaar is er EGOCENTRISCHE EMPATHIE- een kind probeert zich in te leven in een ander kind
maar doet dat nog niet vanuit zijn eigen gevoelens en behoeften. Kinderen snappen dat het verdriet
van een ander ook bij de ander hoort. Ze laten troostgedrag zien ,maar ze troosten op een manier
waarop ze zelf getroost willen worden.
3de levensjaar INGELEEFDE EMPATHIE- kinderen kunnen zich steeds beter inleven in de gevoelens van
een ander. Ze begrijpen dat een oplossing anders kan zijn dan hun eigen oplossing. Ze begrijpen
waarom een kind verdrietig is.
4de levensjaar PERSOONLIJKE EMPATHIE- het kind kan zich nu inleven in de gevoelens en behoeften
van andere kinderen. Kinderen snappen dat een ander kind z’n eigen geschiedenis heeft. Ze
begrijpen elkaar zonder het zelf meegemaakt te hebben (overleden huisdier bijv.) meer taal en een
rijker gedachteleven.
Theory of mind- Het vermogen je een beeld te vormen vanuit het perspectief van de ander. (TOM)
als je beschrijft wat de ander denkt, voelt of ziet maar je gebruik van TOM.
Hechting- de diepe, blijvende band die een kind ontwikkelt met zijn opvoeders.
Gehechtheidsgedrag- Baby’s 0 tot 3 maanden gebruiken specifiek gedrag. Lachen, huilen en
brabbelen om in contact te komen met mensen.
Hechtingsfiguren- Kinderen in hun eerste levensjaren hechten zich aan de volwassenen die hen
bescherming en verzorging bieden.
Exclusieve gehechtheid- baby’s hebben in het begin 1 hechtingsfiguur.
Scheidingsangst/verlatingsangst- is de angst die sommige kinderen voelen als een ouder weggaat.
Dit is het heftigst rond de 8 tot 18 maanden.
Veilige hechting- jezelf veilig voelen bij een belangrijke hechtingsfiguur en je hebt met die persoon
een liefdevolle, betrouwbare relatie opgebouwd.
Endogene lach- de onbewuste lach van een baby. Een baby die jongen is dan 6 weken kan nog niet
lachen omdat de hersenen nog niet goed ontwikkeld zijn. Geen controle over de gezichtsspieren.
Endogeen betekent van binnen uit.
Gestimuleerde lach- Lach van een kind veroorzaakt door menselijk contact. Na ongeveer 6 tot 8
weken.
Sociale lach- de lach die een kind gebruikt om in contact te komen met een ander persoon. Vanaf
ongeveer 10 weken.
, Exclusieve lach- is alleen bestemd voor mensen die het kind echt goed kennen. Vanaf 20 weken. Baby
vertrouwd iemand dan.
Kinderen jonger dan 2 jaar maken nog geen echte tekeningen. Potlood met een vuist vasthouden en
de bewegingen worden door de grove motoriek gestuurd. Dit betekent dat het kind vooral vanuit de
elle boog en de schouder tekent en grote bewegingen maakt.
3de levensjaar tekent het kind voor het eerst gesloten vormen zoals de cirkel.
Koppoter- een tekening met een afbeelding van een persoon die bestaat uit alleen een hoofd en
benen. 3 tot 4 jaar.
Dwarrelfase- rond de 5 jaar dwarrelen er allerlei vormen over het vel. Geen gevoel voor
verhoudingen.
Sandwitchtekeningen- kinderen tekenen een hemel aan de bovenkant van het vel en tekent de aarde
aan de onderkant. Ze weten wat waar hoort. Groep 3.
Vanaf 8ste jaar kunnen kinderen tekenmoe zijn. De motorische en cognitieve ontwikkeling gaat snel
en het kind heeft niet veel tijd meer om te tekenen.
Als het kind ongeveer 9 is, is de oogzenuw zo ontwikkeld dat het goed diepte kan zien. Vind het dan
ook leuk om zo precies mogelijk te tekenen. Rond de 10 jaar is dit voorbij en wilt een kind dat de
tekening echt lijkt. Alles goed in perspectief.
Morele ontwikkeling – besef tussen goed en kwaad, het vormen van een eigen geweten en het
beheersen van emoties. 3 fases
- Pre conventionele fase. Vanaf 3 jaar. Het begrijpt nog niet waarom iets niet mag maar snapt
wel dat bepaalde dingen niet mogen. Straffen en belonen. Moeilijk om aangeleerd gedrag
ook toe te passen in een andere situatie.
- Conventionele fase. Kinderen en jongeren tussen de 10 en 18 jaar. Het kind volgt dan de
regels omdat het een goede relatie wilt met de mensen om hem heen.
- Post conventionele fase. Heeft vooral betrekking op volwassenen vanaf de 18 jaar. Mensen
handelen dan volgens eigen waarden en normen en volgens de wetten en regels die zijn
afgesproken.
Theorie van Kohlberg. 10 bouwstenen voor de morele opvoeding.
1. Moreel gedrag betekent respect
2. De morele ontwikkeling verloopt in fase
3. Respecteer kinderen en verwacht respect terug.
4. Geef het goede voorbeeld
5. Leg uit wat je bedoelt.
6. Leer kinderen nadenken
7. Geef echte verantwoordelijkheid
8. Zorg voor evenwicht tussen zelfstandigheid en controle
9. Geef kinderen liefde en help hen zelfrespect te ontwikkelen
10. Bevorder de morele ontwikkeling en daarmee een gelukkig gezinsleven.
