Beste Student,
Dit is een samenvatting van de cursus Farmacologie
(AB_1179), van de studie Gezondheid en Leven (jaar 2 VU
Amsterdam). Het bevat mijn aantekeningen van de
hoofdstukken uit het boek die leerstof zijn voor de Flip The
Classroom toetsen.
De hoofdstukken waar ik informatie uit heb gehaald:
FTC I:
- H40 (alleen Dopamine)
- H41 (pagina 522 t/m 527)
FTC II:
- H32
FTC III:
- H48
- H40 (5-HT, NA, Ach)
FTC IV: (In het Engels geschreven!)
- H43
- H27
FTC V:
- H23
- H30
Succes !
,FTC I : Parkinson
Hoofdstuk 40: other transmitters and modulators (alleen Dopamine)
Dopamine
- Ligt het meeste in het corpus striatum (motor systeem en
coördinatie)
- Ook hoge concentraties in frontale cortex; limbisch systeem;
hypothalamus
De synthese van dopamine gaat hetzelfde als noradrenaline,
maar doordat dopamine neuronen geen dopamine β-hydroxylase
hebben, zullen ze niet converteren naar noradrenaline.
Dopaminerge pathways in het CZS
1. Nigrostriatale pathway
- Zorgt voor 75% van alle dopamine n het brein.
- Vindt plaats in de substantia nigra, waarvan de axonen eindigen
in het corpus striatum.
- Parkinson is geassocieerd met een deficiëntie va nigrostriatale
dopaminerge neuronen.
2. Mesolimbische pathway
- Cellichamen zitten in het ventrale tegmentale area (VTA), dichtbij
de substantia nigra
- Vezels gaan via de voorhersenen naar delen van het limbische systeem.
3. Mesocorticale pathway
- Cellichamen liggen ook in de VTA en projecteren via de voorhersenen naar de frontale
cortex
4. Tuberhypofysale systeem
- Groep van korte neuronen die van de ventrale hypothalamus naar de hypofyse gaan en
daar secretie reguleren.
Dopamine receptoren
Je hebt een D1 en een D2 familie.
D1 : D1 & D 5
- Zijn in overvloed en in gebieden waar veel dopamine innervatie is.
D2: D2, D3, & D4
- Liggen ook in de hypofyse en op dopaminerge neuronen.
- Gelinkt tot activatie van K+ kanalen en remming van Ca2+ kanalen en remming van
adenylyl cyclase.
Hoofdstuk 41: neurodegenerative diseases
Ziekte van Parkinson (PD)
Hoofdsymptomen
• Onderdrukking van vrijwillige bewegingen (bradykinesie)
1
, • Trillingen tijdens rust, vaak beginnend bij handen, die vaak verminderen tijdens vrijwillige
activiteit.
• Spierstijfheid
• Cognitieve achteruitgang
Neurochemische veranderingen in Parkinson patiënten
PD heeft effect op de basale ganglia. De aanwezigheid van dopamine in
de substantia nigra en corpus striatum is erg laag in PD patiënten.
- Ook heeft hyperactiviteit van cholinergische neuronen invloed op
de symptomen van PD.
De figuur hiernaast laat zien hoe de organisatie van het extrapyramidal
motor systeem eruit ziet met de defecten van PD (& Huntington).
Pathogenese
De neuronale schade van PD wordt veroorzaakt door eiwit misvouwing
en aggregatie +
- Excitotoxiciteit
- Mitochondriale dysfunctie
- Oxidatieve stress
- Inflammatie
- Apoptose
In PD, aggregeert een eiwit genaamd α-synucleïne, in de vorm van Lewy bodies. Dit eiwit is
normaal betrokken bij vesikels recyclen.
PD kan ook worden veroorzaakt door een drug genaamd MPTP(bestanddeel van
heroïne), die dopamine neuronen beschadigd.
Behandeling van PD
Levodopa
Een werkzaam product, maar wordt ook in de periferie omgezet tot dopamine. Dit heeft veel
bijwerkingen, dus wordt het in combinatie gegeven met carbidopa (decarboxylase remmer). Het
wordt goed opgenomen in de dunne darmen, maar wordt snel geïnactiveerd door MAO.
Eenmaal in het brein, wordt levodopa snel gedecarboxyleerd, omdat carbidopa niet door de
bloed hersen barrière kan passeren.
Bijwerkingen
- Onwillige bewegingen (dyskinesie)
- Snelle fluctuaties in klinische staat
Ook zorgt het voor acute bijwerkingen;
- Misselijkheid en anorexia
- Hypotensie
- Psychologische effecten
Dopamine agonisten
- Bromocriptine, pergolide & cabergoline hebben hogere selectiviteit voor D2/3 receptoren
dan D1.
o Bromocriptine remt de uitscheiding van prolactine uit de hypofyse
- Pramipexole & ropinirole: zijn vervangers voor de farmaca hierboven. Ze worden beter
getolereerd en zijn selectief voor D2/3 receptoren.
o Bevatten wel bepaalde bijwerkingen: heftig seksueel gedrag, overmatig gokken
en veel eten.
- Rotigotine is een nieuwer farmacon dat ongeveer gelijke effecten toont (+ bijwerkingen)
maar wel met een transdermale pleister kan worden overgebracht.
2
Dit is een samenvatting van de cursus Farmacologie
(AB_1179), van de studie Gezondheid en Leven (jaar 2 VU
Amsterdam). Het bevat mijn aantekeningen van de
hoofdstukken uit het boek die leerstof zijn voor de Flip The
Classroom toetsen.
De hoofdstukken waar ik informatie uit heb gehaald:
FTC I:
- H40 (alleen Dopamine)
- H41 (pagina 522 t/m 527)
FTC II:
- H32
FTC III:
- H48
- H40 (5-HT, NA, Ach)
FTC IV: (In het Engels geschreven!)
- H43
- H27
FTC V:
- H23
- H30
Succes !
,FTC I : Parkinson
Hoofdstuk 40: other transmitters and modulators (alleen Dopamine)
Dopamine
- Ligt het meeste in het corpus striatum (motor systeem en
coördinatie)
- Ook hoge concentraties in frontale cortex; limbisch systeem;
hypothalamus
De synthese van dopamine gaat hetzelfde als noradrenaline,
maar doordat dopamine neuronen geen dopamine β-hydroxylase
hebben, zullen ze niet converteren naar noradrenaline.
Dopaminerge pathways in het CZS
1. Nigrostriatale pathway
- Zorgt voor 75% van alle dopamine n het brein.
- Vindt plaats in de substantia nigra, waarvan de axonen eindigen
in het corpus striatum.
- Parkinson is geassocieerd met een deficiëntie va nigrostriatale
dopaminerge neuronen.
2. Mesolimbische pathway
- Cellichamen zitten in het ventrale tegmentale area (VTA), dichtbij
de substantia nigra
- Vezels gaan via de voorhersenen naar delen van het limbische systeem.
3. Mesocorticale pathway
- Cellichamen liggen ook in de VTA en projecteren via de voorhersenen naar de frontale
cortex
4. Tuberhypofysale systeem
- Groep van korte neuronen die van de ventrale hypothalamus naar de hypofyse gaan en
daar secretie reguleren.
Dopamine receptoren
Je hebt een D1 en een D2 familie.
D1 : D1 & D 5
- Zijn in overvloed en in gebieden waar veel dopamine innervatie is.
D2: D2, D3, & D4
- Liggen ook in de hypofyse en op dopaminerge neuronen.
- Gelinkt tot activatie van K+ kanalen en remming van Ca2+ kanalen en remming van
adenylyl cyclase.
Hoofdstuk 41: neurodegenerative diseases
Ziekte van Parkinson (PD)
Hoofdsymptomen
• Onderdrukking van vrijwillige bewegingen (bradykinesie)
1
, • Trillingen tijdens rust, vaak beginnend bij handen, die vaak verminderen tijdens vrijwillige
activiteit.
• Spierstijfheid
• Cognitieve achteruitgang
Neurochemische veranderingen in Parkinson patiënten
PD heeft effect op de basale ganglia. De aanwezigheid van dopamine in
de substantia nigra en corpus striatum is erg laag in PD patiënten.
- Ook heeft hyperactiviteit van cholinergische neuronen invloed op
de symptomen van PD.
De figuur hiernaast laat zien hoe de organisatie van het extrapyramidal
motor systeem eruit ziet met de defecten van PD (& Huntington).
Pathogenese
De neuronale schade van PD wordt veroorzaakt door eiwit misvouwing
en aggregatie +
- Excitotoxiciteit
- Mitochondriale dysfunctie
- Oxidatieve stress
- Inflammatie
- Apoptose
In PD, aggregeert een eiwit genaamd α-synucleïne, in de vorm van Lewy bodies. Dit eiwit is
normaal betrokken bij vesikels recyclen.
PD kan ook worden veroorzaakt door een drug genaamd MPTP(bestanddeel van
heroïne), die dopamine neuronen beschadigd.
Behandeling van PD
Levodopa
Een werkzaam product, maar wordt ook in de periferie omgezet tot dopamine. Dit heeft veel
bijwerkingen, dus wordt het in combinatie gegeven met carbidopa (decarboxylase remmer). Het
wordt goed opgenomen in de dunne darmen, maar wordt snel geïnactiveerd door MAO.
Eenmaal in het brein, wordt levodopa snel gedecarboxyleerd, omdat carbidopa niet door de
bloed hersen barrière kan passeren.
Bijwerkingen
- Onwillige bewegingen (dyskinesie)
- Snelle fluctuaties in klinische staat
Ook zorgt het voor acute bijwerkingen;
- Misselijkheid en anorexia
- Hypotensie
- Psychologische effecten
Dopamine agonisten
- Bromocriptine, pergolide & cabergoline hebben hogere selectiviteit voor D2/3 receptoren
dan D1.
o Bromocriptine remt de uitscheiding van prolactine uit de hypofyse
- Pramipexole & ropinirole: zijn vervangers voor de farmaca hierboven. Ze worden beter
getolereerd en zijn selectief voor D2/3 receptoren.
o Bevatten wel bepaalde bijwerkingen: heftig seksueel gedrag, overmatig gokken
en veel eten.
- Rotigotine is een nieuwer farmacon dat ongeveer gelijke effecten toont (+ bijwerkingen)
maar wel met een transdermale pleister kan worden overgebracht.
2
