Samenvatting Multifactoriële stoornissen - congenitale slikstoornissen

Congenitale slikstoornissen
1| Terminologie
 Voedingsstoornis of dysfagie:
o Eet en drinkgedrag heeft gevolgen voor gezondheid en ontwikkeling
o Congenitaal/verworven
 Voedingsprobleem:
o Feeding: problemen met het opnemen en verwerken van voedsel
o Mensen met een maag- of darmprobleem → voedingsprobleem. Maagzuur, problemen
met verwerken van voedsel tgv allergieën en daardoor diarree.
 Eet en drinkmoeilijkheden:
o Lastige en moeilijke eter
 Eetstoornis:
o Anorexia, boulemia
o Niet gebruikt bij jonge kinderen




1

,2| Classificatie
 Op basis van problemen met vaardigheden
 Op basis van de onderliggende oorzaak
 ICF

Op basis van problemen met vaardigheden
Zeer frustrerend

Problemen of onvermogen om uit de borst of fles te drinken
door:
 Onvoldoende coördinatie tussen zuigen, slikken en ademhalen
o Kenmerken: niet-ritmisch drinken, onregelmatige zuigreeksen, benauwdheid tijdens het
drinken, saturatiedalingen tijdens drinken, hoofd wegdraaien, snui. ven met de neus tijdens
drinken (met soms als gevolg fles of borst Weigeren).
 Zwakke zuigbewegingen
o Kenmerken: weinig voeding binnenkrijgen ondanks langdurig zuigen, vacuüm niet vast
kunnen houden aan borst, veel niet-voedende zuigbewegingen, fles kan gemakkelijk uit de
mond worden gehaald.
 Kaakklemmen of verhoogde tonus bij zuigen
o Kenmerken: mond wordt niet geopend bij aanbieden borst of fles, geen of weinig
bewegingen bij pogingen om te zuigen.
 Anatomische afwijkingen
o Kenmerken: nasale regurgitatie (door schisis), benauwd worden door vergrote
neusamandel, terugliggende tong, choane atresie, oesofagusatresie of tracheamalacie.
 Verslikken bij drinken
o Kenmerken: hoesten of rochelig worden tijdens of na het drinken, waterige en/ of rode
oogjes.
 Ontstaan van problemen met drinken na een goede start
o Kenmerken: na enkele weken ontstaan er problemen (bij de overgang van reflexmatige
naar willekeurige zuigmotoriek), slechts gedeeltes voeding drinken, beter drinken in
slaperige toestand, kokhalzen, zoekende bewegingen en onrust bij start of herstart drinken,
afnemende intake.

Problemen bij het eten van de lepel door:
 Mondmotorische problemen
o Kenmerken: de mond wordt onvoldoende geopend bij het zien van de lepel, geen
afhappen, tong komt naar buiten bij transport naar achter in de mond en bij slik ken,
verslikken. Verslikken bij eten van de lepel.
 Problemen met prikkelverwerking
o Kenmerken: kokhalzen bij aanbieden voeding met de lepel, weigeren en afweren met de
handen.
 Problemen met het afhappen of kunnen verwerken




2

, Problemen bij het kauwen door:
 Mondmotorische problemen
o Kenmerken: voeding wordt alleen tegen het palatum geplet en niet naar de zijkanten
gebracht, voeding wordt onvoldoende fijn gekauwd, te grote stukken worden doorgeslikt,
samengestelde consistenties (glad met stukjes erin) kunnen niet verwerkt worden.
Verslikken bij kauwen van vast voedsel.
 Problemen met prikkelverwerking
o Kenmerken: bij het in de mond brengen van kleine stukjes vast voedsel direct kokhalzen,
geen of nauwelijks reactie op vast voedsel.

Problemen bij het drinken uit een beker door:
 Mondmotorische problemen
o Kenmerken: knoeien bij het drinken, sabbelen, tong uit de mond of onder de bekerrand,
niet in serie kunnen drinken, verslikken.

Problemen die alle vaardigheden betreffen:
 Sterke prikkelbaarheid ofgedragsproblemen gedurende de voeding
o Kenmerken: snel afgeleid, huilen, motorische onrust gedurende de voeding, hoofd
wegdraaien, opstrekken, fles of lepel wegslaan of wegduwen.
 Voedingstijden die langer duren dan 30-40 minuten
o Kenmerken: langdurig drinken, veel pauzes nodig hebben, voeding moet in meerdere
kleine porties worden gegeven.
 Beperkt eetrepertoire
o Kenmerken: alleen bepaalde voeding, consistenties of smaken accepteren gedurende lange
tijd, bij accepteren van nieuwe smaak of consistentie valt een andere weer af.
 Voedselweigering en slecht groeien
o Kenmerken: veelvuldig resten (laten staan) van voeding (meer dan 50%), hele voedingen
weigeren, weinig honger- of dorstgevoel.
 Verslikken
o Kenmerken: hoesten tijdens eten en drinken, rochelen tijdens en na een voeding.
 Voeding aspireren
o Kenmerken: veelvuldig terugkerende longontsteking of infecties van de onderste
luchtwegen na starten orale voeding.

Problemen met speekselcontrole:
o Kenmerken: langdurig en veel kwijlen, verslikken in speeksel.
 Problemen met speekselcontrole. Veel logopedisten gaan in aanraking komen met kinderen die
kwijlen waarvan je denkt, dit moet al voorbij zijn. Problemen met motoriek en sensibiliteit




3