College 1:
Infectieziekten
Virussen, bacteriën, parasieten, schimmels of prionen zijn Ziekteverwekkers
Infectie: Als een ziekteverwekkend organisme zich na de besmetting weet te handhaven
of/of te vermenigvuldigen in de gastheer
Vanaf ca. 1875: betere leefomstandigheden, riolering, schoon water
Vanaf va. 1940: antibiotica, vaccinatie
Wereldsucces: eradicatie van de pokken
Factoren die bijdragen aan opkomst en verspreiding nieuwe
ziekten
- Populatiegroei
- Veelvuldig internationaal en intercontinentaal reizen
- Overbevolking in steden, slechte sanitatie
- Verandering in omgang en verwerking van voedsel, bio industrie
- Ontbossing waardoor dieren in contact komen met mensen
- Veelvuldig gebruik en misbruik van antibiotica
Transmissie
vragen bij een transmissie cyclus:
- Hoe verlaat de pathogeen een geïnfecteerde host?
- Waar overleeft de pathogeen na het verlaten van de host?
- Hoe dringt de pathogeen binnen bij een nieuwe host?
- Hoe vindt verdere vermenigvuldiging plaats?
Voorbeeld Covid-19 en Schistosomiasis
Covid-19:
- Directe transmissie
- Direct van de ene persoon naar de andere
via druppels
- Korte- en lange afstands contact
- eventueel via oppervlakte
Schistosomiasis:
- Complexe transmissie cyclus
- Indirecte transmissie via intermediaire
gastheer (slak)
1
, Vormen van transmissie
- Direct / indirect ( zie 5.2.3.)
- Verticaal (= van ouder op kind) / Horizontaal (= alle andere vormen van transmissie)
- Op basis van de bron van infectie ( zoönose) Q-koorts en toxoplasmose
- Op basis van de routes die het pathogeen volgt ( bv. fecaal-oraal = ontlasting wordt
ingenomen)
Transmissie Dynamiek
- Kenmerken van de pathogeen en de transmissie cyclus bepalen hoe snel de infectie
zich verspreid.
- Belangrijke termen:
- Incubatietijd: Tijdsduur tussen de eerste besmetting en de eerste
symptomen. covid-19: 5-6 dagen en 2-14 dagen
- Latente periode: De periode tussen het oplopen van de besmetting en het
moment waarop iemand besmettelijk wordt
- Duur besmettelijke periode
- Generatietijd: De tijdsduur tussen de dag waarop iemand besmet is geraakt
en de dag waarop diens besmetter besmet werd.
- Reproductiegetal R: Geeft aan hoeveel andere mensen gemiddeld besmet
raken door 1 besmet persoon.
Reproductiegetal R
Verschil tussen R en R0:
Terwijl de R0 staat voor de potentie van een virus, zegt de R iets over hoe de verspreiding
'real time' verloopt in de echte wereld. Het getal geeft aan hoeveel nieuwe mensen een
zieke gemiddeld besmet op tijdstip t. 'We nemen dus niet meer aan dat iedereen vatbaar is
en dat er geen maatregelen zijn genomen', legt Jacco Wallinga, hoofd modelleur van het
RIVM, per mail uit. Het RIVM berekent deze Rt wekelijks en het is ook opgenomen in het
corona-dashboard van de overheid.
afhankelijk van:
- verschillende contacten die een persoon heeft
- De kans dat een ander iemand infecteert
- gemiddelde duur van de besmettelijkheid
Rekenvoorbeeld op slide 15
2
Infectieziekten
Virussen, bacteriën, parasieten, schimmels of prionen zijn Ziekteverwekkers
Infectie: Als een ziekteverwekkend organisme zich na de besmetting weet te handhaven
of/of te vermenigvuldigen in de gastheer
Vanaf ca. 1875: betere leefomstandigheden, riolering, schoon water
Vanaf va. 1940: antibiotica, vaccinatie
Wereldsucces: eradicatie van de pokken
Factoren die bijdragen aan opkomst en verspreiding nieuwe
ziekten
- Populatiegroei
- Veelvuldig internationaal en intercontinentaal reizen
- Overbevolking in steden, slechte sanitatie
- Verandering in omgang en verwerking van voedsel, bio industrie
- Ontbossing waardoor dieren in contact komen met mensen
- Veelvuldig gebruik en misbruik van antibiotica
Transmissie
vragen bij een transmissie cyclus:
- Hoe verlaat de pathogeen een geïnfecteerde host?
- Waar overleeft de pathogeen na het verlaten van de host?
- Hoe dringt de pathogeen binnen bij een nieuwe host?
- Hoe vindt verdere vermenigvuldiging plaats?
Voorbeeld Covid-19 en Schistosomiasis
Covid-19:
- Directe transmissie
- Direct van de ene persoon naar de andere
via druppels
- Korte- en lange afstands contact
- eventueel via oppervlakte
Schistosomiasis:
- Complexe transmissie cyclus
- Indirecte transmissie via intermediaire
gastheer (slak)
1
, Vormen van transmissie
- Direct / indirect ( zie 5.2.3.)
- Verticaal (= van ouder op kind) / Horizontaal (= alle andere vormen van transmissie)
- Op basis van de bron van infectie ( zoönose) Q-koorts en toxoplasmose
- Op basis van de routes die het pathogeen volgt ( bv. fecaal-oraal = ontlasting wordt
ingenomen)
Transmissie Dynamiek
- Kenmerken van de pathogeen en de transmissie cyclus bepalen hoe snel de infectie
zich verspreid.
- Belangrijke termen:
- Incubatietijd: Tijdsduur tussen de eerste besmetting en de eerste
symptomen. covid-19: 5-6 dagen en 2-14 dagen
- Latente periode: De periode tussen het oplopen van de besmetting en het
moment waarop iemand besmettelijk wordt
- Duur besmettelijke periode
- Generatietijd: De tijdsduur tussen de dag waarop iemand besmet is geraakt
en de dag waarop diens besmetter besmet werd.
- Reproductiegetal R: Geeft aan hoeveel andere mensen gemiddeld besmet
raken door 1 besmet persoon.
Reproductiegetal R
Verschil tussen R en R0:
Terwijl de R0 staat voor de potentie van een virus, zegt de R iets over hoe de verspreiding
'real time' verloopt in de echte wereld. Het getal geeft aan hoeveel nieuwe mensen een
zieke gemiddeld besmet op tijdstip t. 'We nemen dus niet meer aan dat iedereen vatbaar is
en dat er geen maatregelen zijn genomen', legt Jacco Wallinga, hoofd modelleur van het
RIVM, per mail uit. Het RIVM berekent deze Rt wekelijks en het is ook opgenomen in het
corona-dashboard van de overheid.
afhankelijk van:
- verschillende contacten die een persoon heeft
- De kans dat een ander iemand infecteert
- gemiddelde duur van de besmettelijkheid
Rekenvoorbeeld op slide 15
2
