Maatschappij samenvattingen H5 & H4
5.1
- Waarom hebben we een verzorgingsstaat?
Zodat je niet zelf alle zorg hoeft te regelen.
Verzorgingsstaat= staat waarin de overheid zich actief bemoeit met de
welvaart en welzijn van haar inwoners
Solidariteit= als er bereidheid is in een groep of samenleving om risico’s
met elkaar te delen
De 3 pijlers:
- Sociale zekerheid= je betaalt sociale premies, belasting en je kunt
zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderbijslag krijgen
- Onderwijs= goeie opleiding
- Gezondheidszorg= overheid betaalt voor een groot deel
gezondheidszorg
Sociale rechtsstaat= dat mensen gelijke kansen moeten hebben om
een menswaardig bestaan te leiden en zichzelf te kunnen ontwikkelen
3 hoofdrolspelers verzorgingsstaat:
- Burgers
- Overheid
- Weknemers- en werkgeverorganisaties
Overheid=
- Collectieve voorziening= onderwijs, gezondheidszorg en
uitkeringen. Collectieve voorziening is als overheid moet bemoeien,
word gevormd door solidariteit: iedereen betaalt mee en iedereen
kan ervan profiteren.
- Werkgelegenheid= overheid geeft subsidies -> mensen zoals:
allochtonen, 50+ers kunnen een baan krijgen. Ook algemene
maatregelen (belasting + premies verlagen) -> arbeid wordt
goedkoper voor werkgevers -> meer personeel aantrekken
- Arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden= Arbowet:
geeft werknemers recht op veilige + gezonde werkplek
- Welzijn= sportverenigingen + bibliotheken subsidiëren
- Inkomen= als je het zelf niet kunt
- Vakbonden= organisaties die de collectieve en individuele
belangen van werknemers behartigen
,Sociale partners= werkgeverorganisaties en vakcentrales samen
(afspraken liggen vast in CAO= collectieve arbeidsovereenkomst
5.2
Nachtwakersstaat= een staat waarin de overheid zich vooral beperkt
tot het handhaven van de rechtsorde
Sociale wetten= wetten die de gevolgen van armoede, ziekte,
ouderdom en werkloosheid bestrijden
Inkomenszekerheid= je hebt recht op inkomen
Liberale visie= overheid terughoudende rol
Sociaaldemocratische visie= overheid sturende rol
Christendemocratische rol= overheid aanvullende rol
Verzekering= compenseren inkomensverlies bij invaliditeit, ziekte en
werkloosheid
Mantelzorg= de hulp die vanuit de directe omgeving door familie, buren
en vrienden aan iemand wordt verleend
5.3
, Arbeidsethos= het belang dat mensen aan werk hechten
2 belangrijke doelen onderwijs:
Ongelijkheid terugdringen= iedereen gelijk behandelen
Hoogopgeleide beroepsbevolking= zodat de Nederlandse economie
goed kan concurreren met het buitenland
Leerplicht= plicht om onderwijs te volgen
Leerplichtambtenaar= hiermee krijgen kinderen te maken die veel
spijbelen. Gevolgen kunnen zijn dat ze sancties krijgen opgelegd/de
kinderbijslag kan ingetrokken worden
Socialezekerheidsstelsel= stelsel die bestaat uit verschillende soorten
uitkeringen
Sociale verzekeringen= verzekeringen waarbij mensen premies betalen
om zich te verzekeren tegen een bepaald risico
Werknemersverzekeringen:
- Werkloosheidwet= voorziet inkomen als een werknemer
onvrijwillig werkloos wordt
- Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte (WULBZ)=
verplicht werkgevers om werknemers bij ziekte max. 2 jaar een
maandelijkse uitkering van 70% van het laatstverdiende loon te
betalen
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen= voorziet in een
inkomen voor werknemers die door langdurige ziekte OOK na
beëindiging WULBZ nog niet werk kunnen
Sociale voorzieningen= voorzieningen die bestemd zijn voor mensen
die geen aanspraak kunnen maken op een sociale verzekering
Volksverzekeringen:
- Algemene Ouderdomswet= iedere burger heeft vanaf de
pensioengerechtigde leeftijd (67 jaar) recht op een AOW-uitkering
- Algemene KinderbijslagWet= alle ouders met kinderen onder de
18 jaar krijgen geld om de kosten van het levensonderhoud van te
kinderen te dekken
Bijstand= iedereen ouder dan 18 jaar die niet zelfstandig een eigen
bestaan kan voorzien, krijgt ondersteuning bij vinden bij werk
Algemene bijstand= voorziet in een minimumbedrag voor noodzakelijke
kosten
Bijzondere bijstand= voorziet minimumbedrag voor extra kosten
5.1
- Waarom hebben we een verzorgingsstaat?
Zodat je niet zelf alle zorg hoeft te regelen.
Verzorgingsstaat= staat waarin de overheid zich actief bemoeit met de
welvaart en welzijn van haar inwoners
Solidariteit= als er bereidheid is in een groep of samenleving om risico’s
met elkaar te delen
De 3 pijlers:
- Sociale zekerheid= je betaalt sociale premies, belasting en je kunt
zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderbijslag krijgen
- Onderwijs= goeie opleiding
- Gezondheidszorg= overheid betaalt voor een groot deel
gezondheidszorg
Sociale rechtsstaat= dat mensen gelijke kansen moeten hebben om
een menswaardig bestaan te leiden en zichzelf te kunnen ontwikkelen
3 hoofdrolspelers verzorgingsstaat:
- Burgers
- Overheid
- Weknemers- en werkgeverorganisaties
Overheid=
- Collectieve voorziening= onderwijs, gezondheidszorg en
uitkeringen. Collectieve voorziening is als overheid moet bemoeien,
word gevormd door solidariteit: iedereen betaalt mee en iedereen
kan ervan profiteren.
- Werkgelegenheid= overheid geeft subsidies -> mensen zoals:
allochtonen, 50+ers kunnen een baan krijgen. Ook algemene
maatregelen (belasting + premies verlagen) -> arbeid wordt
goedkoper voor werkgevers -> meer personeel aantrekken
- Arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden= Arbowet:
geeft werknemers recht op veilige + gezonde werkplek
- Welzijn= sportverenigingen + bibliotheken subsidiëren
- Inkomen= als je het zelf niet kunt
- Vakbonden= organisaties die de collectieve en individuele
belangen van werknemers behartigen
,Sociale partners= werkgeverorganisaties en vakcentrales samen
(afspraken liggen vast in CAO= collectieve arbeidsovereenkomst
5.2
Nachtwakersstaat= een staat waarin de overheid zich vooral beperkt
tot het handhaven van de rechtsorde
Sociale wetten= wetten die de gevolgen van armoede, ziekte,
ouderdom en werkloosheid bestrijden
Inkomenszekerheid= je hebt recht op inkomen
Liberale visie= overheid terughoudende rol
Sociaaldemocratische visie= overheid sturende rol
Christendemocratische rol= overheid aanvullende rol
Verzekering= compenseren inkomensverlies bij invaliditeit, ziekte en
werkloosheid
Mantelzorg= de hulp die vanuit de directe omgeving door familie, buren
en vrienden aan iemand wordt verleend
5.3
, Arbeidsethos= het belang dat mensen aan werk hechten
2 belangrijke doelen onderwijs:
Ongelijkheid terugdringen= iedereen gelijk behandelen
Hoogopgeleide beroepsbevolking= zodat de Nederlandse economie
goed kan concurreren met het buitenland
Leerplicht= plicht om onderwijs te volgen
Leerplichtambtenaar= hiermee krijgen kinderen te maken die veel
spijbelen. Gevolgen kunnen zijn dat ze sancties krijgen opgelegd/de
kinderbijslag kan ingetrokken worden
Socialezekerheidsstelsel= stelsel die bestaat uit verschillende soorten
uitkeringen
Sociale verzekeringen= verzekeringen waarbij mensen premies betalen
om zich te verzekeren tegen een bepaald risico
Werknemersverzekeringen:
- Werkloosheidwet= voorziet inkomen als een werknemer
onvrijwillig werkloos wordt
- Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte (WULBZ)=
verplicht werkgevers om werknemers bij ziekte max. 2 jaar een
maandelijkse uitkering van 70% van het laatstverdiende loon te
betalen
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen= voorziet in een
inkomen voor werknemers die door langdurige ziekte OOK na
beëindiging WULBZ nog niet werk kunnen
Sociale voorzieningen= voorzieningen die bestemd zijn voor mensen
die geen aanspraak kunnen maken op een sociale verzekering
Volksverzekeringen:
- Algemene Ouderdomswet= iedere burger heeft vanaf de
pensioengerechtigde leeftijd (67 jaar) recht op een AOW-uitkering
- Algemene KinderbijslagWet= alle ouders met kinderen onder de
18 jaar krijgen geld om de kosten van het levensonderhoud van te
kinderen te dekken
Bijstand= iedereen ouder dan 18 jaar die niet zelfstandig een eigen
bestaan kan voorzien, krijgt ondersteuning bij vinden bij werk
Algemene bijstand= voorziet in een minimumbedrag voor noodzakelijke
kosten
Bijzondere bijstand= voorziet minimumbedrag voor extra kosten
