Slachtoffers Schema’s:
Week 1: Wat is slachtofferschap?
Het ideale slachtoffer (Christie):
1. Slachtoffer is zwak.
2. Slachtoffer verrichte een deugdzame activiteit.
3. Slachtoffer treft geen blaam t.a.v. aanwezigheid bij plaats delict.
4. De dader is groot en slecht.
5. De dader is onbekend en geen bekende van het slachtoffer.
6. Het slachtoffer is sterk genoeg om van zich te doen horen en de status van
slachtoffer te claimen (= erkend worden als slachtoffer).
Soort aandacht Worthy (ideaal) slachtoffer Unworthy (niet ideaal)
slachtoffer
Media Veel aandacht Nauwelijks/geen aandacht
Wetenschappelijke Veel aandacht Nauwelijks/geen aandacht
Wettelijke bescherming Regelgeving voor specifieke Geen specifieke regelgeving
groepen als geweld tegen
kinderen of vrouwen
Wetsuitvoering Krijgt schadevergoeding Krijgt geen schadevergoeding
Criminologie Victimologie
Waarom worden bepaalde individuen Waarom worden bepaalde individuen
crimineel? slachtoffer?
Wat zijn de gevolgen van deze criminaliteit Wat zijn de gevolgen van dit
voor de dader? slachtofferschap voor het slachtoffer?
Welke implicaties heeft deze criminaliteit Welke implicaties heeft dit slachtofferschap
voor de wetgeving en beleid (straffen en voor wetgeving en beleid (slachtofferrechten
preventies)? en hulpverlening)
Perspectieven victimologie:
1. Kritisch (en cultureel):
Wat is een slachtoffer?
Wat is lijden?
2. Sociologisch en criminologisch:
Hoe vaak komt het voor?
Wat bepaalt het risico op slachtofferschap?
Angst voor (nieuw) slachtofferschap?
3. Psychologisch:
Sociale psychologie: Hoe wordt er op slachtofferschap gereageerd?
Traumapsychologie: Wat zijn de (psychologische) gevolgen van
slachtofferschap?
4. Juridisch:
Positie slachtoffer in het strafproces en andere wettelijke regelingen
Grondlegger Stroming Kenmerken / uitgangspunten
,victimologie
Hans von Hentig Strafrechtelijke of Het strafrecht bepaalt de grenzen van de
interactionistische victimologie.
victimologie De interactie tussen daders en
slachtoffers is van belang: Welke rol
speelde het slachtoffer bij de
totstandkoming van het misdrijf?
Slachtoffers kunnen worden getypeerd als
passief, kwetsbaar, apathisch, hebzuchtig,
depressief, roekeloos, sensueel en
eenzaam.
Benjamin Strafrechtelijke of Ontwierp slachtoffertypologieën:
Mendelsohn interactionistische speculatieve, niet door theorie en empirie
victimologie gestuurde categorisaties op basis van
hoeveelheid eigen schuld van het
slachtoffer:
1. Compleet onschuldige slachtoffers
2. Slachtoffer die een beetje schuld
hebben
3. Slachtoffer die net zo schuldig zijn
als de dader
4. Slachtoffers die meer schuld
hebben dan de dader
5. Slachtoffer die zelf strafbare feiten
plegen en daarbij slachtoffer
worden
6. Mensen die zich voordoen als
slachtoffer om iemand anders (ten
onrechte) straf te laten krijgen
Algemene victimologie Introduceerde de term ‘victimologie’ in
1956 voor het eerst en nam hierin ook
andere slachtoffers dan alleen die van
criminaliteit in mee. Hier neemt hij afstand
van zijn eerdere victim precipitation.
Wolfgang Strafrechtelijke of Deed onderzoek naar patronen in
interactionistische moorden.
victimologie Hij ontdekte herhalende kenmerken die
vaak een rol speelden in het misdrijf:
- Victim precipitation
- Alcohol gebruik
- Dader en slachtoffer bekenden van
elkaar
Amir Strafrechtelijke of Deed onderzoek naar patronen in
interactionistische verkrachtingen.
victimologie Hij ontdekte dat victim precipitation
soms een rol speelde. Hij doelde hier
waarschijnlijk op risicofactoren, toch kreeg
hij uit feministische hoek veel kritiek.
Mardi Horowitz Hulpverleningsvictimologie Grondlegger van de posttraumatische
stressstoornis
Willem Nagel Hulpverleningsvictimologie Stelde dat een slachtoffer behoefte heeft
aan vergelding en compensatie.
Jan Bastiaan Hulpverleningsvictimologie Grondlegger hulpverleningsvictimologie
Schafer Hulpverleningsvictimologie Hoe meer fysieke activiteit er plaatsvindt
, in een misdaad, hoe groter de kans om de
uiteindelijke bijdrage van het slachtoffer
hierin te observeren.
Het slachtoffer heeft een functionele
verantwoordelijkheid bij het misdrijf: als hij
zich anders had gedragen, was het
misdrijf waarschijnlijk niet gepleegd. Hij
dient hiermee niet dit gedrag verwijtbaar
te maken. Stelde dat een slachtoffer
behoefte heeft aan vergelding en
compensatie.
Inbau Het risico bestaat dat onze eigen
verantwoordelijkheid verzwakt en wij
afhankelijk worden van
overheidspaternalisme, doordat de staat
hen compensatie en erkenning van
slachtofferschap dient te geven.
Week 1: Wat is slachtofferschap?
Het ideale slachtoffer (Christie):
1. Slachtoffer is zwak.
2. Slachtoffer verrichte een deugdzame activiteit.
3. Slachtoffer treft geen blaam t.a.v. aanwezigheid bij plaats delict.
4. De dader is groot en slecht.
5. De dader is onbekend en geen bekende van het slachtoffer.
6. Het slachtoffer is sterk genoeg om van zich te doen horen en de status van
slachtoffer te claimen (= erkend worden als slachtoffer).
Soort aandacht Worthy (ideaal) slachtoffer Unworthy (niet ideaal)
slachtoffer
Media Veel aandacht Nauwelijks/geen aandacht
Wetenschappelijke Veel aandacht Nauwelijks/geen aandacht
Wettelijke bescherming Regelgeving voor specifieke Geen specifieke regelgeving
groepen als geweld tegen
kinderen of vrouwen
Wetsuitvoering Krijgt schadevergoeding Krijgt geen schadevergoeding
Criminologie Victimologie
Waarom worden bepaalde individuen Waarom worden bepaalde individuen
crimineel? slachtoffer?
Wat zijn de gevolgen van deze criminaliteit Wat zijn de gevolgen van dit
voor de dader? slachtofferschap voor het slachtoffer?
Welke implicaties heeft deze criminaliteit Welke implicaties heeft dit slachtofferschap
voor de wetgeving en beleid (straffen en voor wetgeving en beleid (slachtofferrechten
preventies)? en hulpverlening)
Perspectieven victimologie:
1. Kritisch (en cultureel):
Wat is een slachtoffer?
Wat is lijden?
2. Sociologisch en criminologisch:
Hoe vaak komt het voor?
Wat bepaalt het risico op slachtofferschap?
Angst voor (nieuw) slachtofferschap?
3. Psychologisch:
Sociale psychologie: Hoe wordt er op slachtofferschap gereageerd?
Traumapsychologie: Wat zijn de (psychologische) gevolgen van
slachtofferschap?
4. Juridisch:
Positie slachtoffer in het strafproces en andere wettelijke regelingen
Grondlegger Stroming Kenmerken / uitgangspunten
,victimologie
Hans von Hentig Strafrechtelijke of Het strafrecht bepaalt de grenzen van de
interactionistische victimologie.
victimologie De interactie tussen daders en
slachtoffers is van belang: Welke rol
speelde het slachtoffer bij de
totstandkoming van het misdrijf?
Slachtoffers kunnen worden getypeerd als
passief, kwetsbaar, apathisch, hebzuchtig,
depressief, roekeloos, sensueel en
eenzaam.
Benjamin Strafrechtelijke of Ontwierp slachtoffertypologieën:
Mendelsohn interactionistische speculatieve, niet door theorie en empirie
victimologie gestuurde categorisaties op basis van
hoeveelheid eigen schuld van het
slachtoffer:
1. Compleet onschuldige slachtoffers
2. Slachtoffer die een beetje schuld
hebben
3. Slachtoffer die net zo schuldig zijn
als de dader
4. Slachtoffers die meer schuld
hebben dan de dader
5. Slachtoffer die zelf strafbare feiten
plegen en daarbij slachtoffer
worden
6. Mensen die zich voordoen als
slachtoffer om iemand anders (ten
onrechte) straf te laten krijgen
Algemene victimologie Introduceerde de term ‘victimologie’ in
1956 voor het eerst en nam hierin ook
andere slachtoffers dan alleen die van
criminaliteit in mee. Hier neemt hij afstand
van zijn eerdere victim precipitation.
Wolfgang Strafrechtelijke of Deed onderzoek naar patronen in
interactionistische moorden.
victimologie Hij ontdekte herhalende kenmerken die
vaak een rol speelden in het misdrijf:
- Victim precipitation
- Alcohol gebruik
- Dader en slachtoffer bekenden van
elkaar
Amir Strafrechtelijke of Deed onderzoek naar patronen in
interactionistische verkrachtingen.
victimologie Hij ontdekte dat victim precipitation
soms een rol speelde. Hij doelde hier
waarschijnlijk op risicofactoren, toch kreeg
hij uit feministische hoek veel kritiek.
Mardi Horowitz Hulpverleningsvictimologie Grondlegger van de posttraumatische
stressstoornis
Willem Nagel Hulpverleningsvictimologie Stelde dat een slachtoffer behoefte heeft
aan vergelding en compensatie.
Jan Bastiaan Hulpverleningsvictimologie Grondlegger hulpverleningsvictimologie
Schafer Hulpverleningsvictimologie Hoe meer fysieke activiteit er plaatsvindt
, in een misdaad, hoe groter de kans om de
uiteindelijke bijdrage van het slachtoffer
hierin te observeren.
Het slachtoffer heeft een functionele
verantwoordelijkheid bij het misdrijf: als hij
zich anders had gedragen, was het
misdrijf waarschijnlijk niet gepleegd. Hij
dient hiermee niet dit gedrag verwijtbaar
te maken. Stelde dat een slachtoffer
behoefte heeft aan vergelding en
compensatie.
Inbau Het risico bestaat dat onze eigen
verantwoordelijkheid verzwakt en wij
afhankelijk worden van
overheidspaternalisme, doordat de staat
hen compensatie en erkenning van
slachtofferschap dient te geven.
