Literatuurgeschiedenis Dautzenberg samenvatting Nederlands, 5 en 6 VWO

SAMENVATTING
5 en 6 VWO

Lotte Möller
2023




LITERATUURGESCHIEDENIS
Dautzenberg

,Inhoudsopgave
H1 De Middeleeuwen (500 - 1500)
 1.1 Historische achtergrond
 1.3 Literatuur en taal
 1.4 De ridderroman
 1.5 Van den vos Reynaerde
 1.6 Het lied in de Middeleeuwen
H2 De 16e (1501 - 1600) en 17e (1601 - 1700) eeuw
 2.9 Historische achtergrond (1500-1700)
 2.10 De renaissance (1400-1600)
 10.12 Literatuur en taal
 10.13 Gerbrand Adriaensz. Bredero
 10.14 Pieter Cornelisz. Hooft
 10.15 Maniërisme en barok
 10.17 Joost van den Vondel
H3 De 18e eeuw (1701 - 1800)
 3.20 Historische achtergrond 1700-1800
 3.21 De verlichting
 3.23 Literatuur
 3.24 Justus van Effen (1684)
 3.25 J.A. Schasz
 3.26 Hiëronymus van Alphen (1803)
 3.27 Betje Wolff en Aagje Deken (1804)
H4 De 19e eeuw (1801 - 1900)
 4.29 Historische achtergrond 1800-1875
 4.30 De romantiek
 4.32 Literatuur
 4.33 Het realisme
 4.34 Nicolaas Beets (’Hildebrand’)
 4.35 François HaverSchmidt (’Piet Paaltjens’)
 4.36 Multatuli (Eduard Douwes Dekker)
Literatuurgeschiedenis.org
 Diverse onderwerpen; Romantiek in Nederland, Justus van Effen, Pulp
fiction en True crime, Sara Burgerhart, Rederijkersliteratuur, Joost van den
Vondel, Hebban olla vogala, Hoofsheid, Van den vos Reynaerde, Toneel in
de middeleeuwen, etc.



H1 §1.1 Historische achtergrond

 Feodale stelsel/leenstelsel → Koning gaf delen van het rijk ‘in leen’
aan leden van adel. Tegenprestatie was trouw blijven en verdedigen.
 Frankische rijk dus onderverdeeld in kleine staatjes.

,  Theocentrisch → Latijn voor God.
 Ridderlijk → Middeleeuws karakter, alles gericht op adel of kerk.
 Burgelijk → Normaal - man, vrouw, kinderen, god.

De drie standen die deel uitmaakte van de maatschappij;

1. De priesters
2. De adel
3. De burgerij

§1.3 Literatuur en taal

 Tot einde van de 11e eeuw schreef men in West-Europa alleen in het
Latijn, later literatuur in volkstalen.
 Literatuur vanaf 1100 → pennenproef.
 De literatuur van de 12e en 13e eeuw - Ridderlijk en theocentrisch.
 Literatuur vanaf de 13e eeuw - didactisch, gericht op bergerij.
 Troubadours → Schrijvers en componisten.
 Jongleurs/minstrelen → Mensen die teksten van troubadours lieten
horen.
 Handschrift/codices → Vòòr 1450 geen gedrukte boeken maar
handgeschreven door minnoken.
 Innitialen waren erg mooi.
 Wiegendrukken/incunabelen → Boeken gedrukt van 1450 tm 1500.
 Diets/Middelnederlands → Term voor alles Nederlandse dialecten.
 Hebban olla vogola → Het oudst bekende Nederlandse liefdesversje
(ca. 1100)

§1.4 De ridderroman

 Loyaal en trouw.
 Jodendom en christendom.
 De koning sprak recht, God bepaalde.
 Ridderromans → Verhalen die zich afspeelden in adellijke kringen.
 Roelantslied (ca. 1200)
 Karel ende Elegast (ca. 1250) - moord
 Kerelslied → Spotlied over de boerenstand.
 Historielied → Lied over een belangrijke gebeurtenis.
 Lanceloet en het hert met de witte voet (vóór 1291)
 Frankische romans/Karelromans → Ridderromans over Karel de
Grote.
 Hoofse romans → Hierin is een ridder een meer verfijnd hoffelijk
figuur die niet alleen vecht.
 3 is een bijbels getal.
 Lgidius, waer bestu bleven? → Een van de bekendste
Middelnederlandse liederen.

§1.5 Van den vos Reynaerde