11.1
In een voedselpiramide staan producten die mensen voor hun voeding gebruiken:
voedingsmiddelen. Onderste laag bevat de voedingsmiddelen die alle voedingsstoffen
bevatten die je nodig hebt. Dat zijn de stoffen die je lichaam uit de voedingsmiddelen
opneemt. Ieder mens heeft dezelfde voedingsstoffen nodig. Er zijn 6 groepen:
I. Koolhydraten: Functies: brandstof(levert bij dissimilatie ATP), reservestof(glycogeen),
bouwstof(onderdeel van glycoproteïne, moleculen o.a. werkzaam als
membraanreceptoren).
Zitten in: Meelproducten, Zoete voedingen
II. Vetten: Functies: brandstof, bouwstof(membranen en hormonen), warmte-isolatie,
reservestof(energie bij voedselschaarste)
Zitten in:Olie. boter noten, pinda’s
III. Eiwitten:Functie: bouwstof, in tijden van voedselschaarste brandstof
Zitten in: vlees, vis, zuivelproducten, eieren en zaden
IV. Vitaminen: Functies: beschermende stof
Zitten in: voedselmiddelen in de voedselpiramide Binas T82A
V. Mineralen:(anorganisch): Functies: Bouwstof, onderdeel van chemische
processen(Na+ en K+ bij werking zenuwcellen
Zitten in:in elke groep voedingsmiddelen
VI. Water: Functies: Bouwstof(betrokken bij chemische reacties), oplosmiddel(speeksel),
transportvloeistof(bloedplasma), warmtebuffer(houdt lichaamswarmte vast)
De Wereldgezondheidsorganisatie(WHO) geeft per voedingsstof een advies voor de juiste
hoeveelheid. Dat is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid of ADH(percentages van totale
energie). Volwassenen mensen hebben ongeveer 10 000 kJ energie per dag nodig.
Een voedingsmiddel bestaat niet alleen uit voedingsmiddelen maar ook uit kleur- geur- en
smaakstoffen en conserveringsmiddelen(soms als E-nummers). Dit zijn additieven: stoffen
die zijn toegevoegd om het voedingsmiddel aantrekkelijker of langer houdbaar te maken
(Binas T82B). Van veel additieven is de maximale hoeveelheid bepaald die je per dag per
kilogram lichaamsgewicht veilig kunt eten: de aanvaardbare dagelijkse inname: ADI(Binas
T95A)
Bij de slikreflex duwt de tong het voedsel naar achteren, de huig sluit de neusholte af en het
strotklepje de luchtpijp. Het voedsel gaat de slokdarm in. Speeksel levert slijm als een soort
glijmiddel helpt de voedselbrokken door te slikken. Spieren in de wanden van je slokdarm,
maag, 12-vingerige darm, dunnen en dikke darm en endeldarm duwen de voedselresten
door de darmen heen: peristaltische bewegingen: Lengtespieren trekken samen vóór de
voedselresten en maken ruimte, kringspieren knijpen het achter de voedselresten naar
voren terwijl de lengtespieren ontspannen. In de darmen vindt de vertering plaats:
verteringsenzymen maken grote moleculen klein genoeg om de membraan van de
darmwandcellen te kunnen passeren naar het bloed. Onverteerde restanten gaan via de
endeldarm en anus naar het toilet.
Bepaalde koolhydraten(cellulose en pectine) in het voedsel zijn slecht of niet verteerbaar
waardoor ze de darmperistaltiek stimuleren. Ze houden water vast waardoor de ontlasting
soepel blijft. Deze moleculen heten voedingsvezels(het zijn geen vezels) of ballaststoffen.
Te weinig voedingsvezels → ‘verstopping’
In een voedselpiramide staan producten die mensen voor hun voeding gebruiken:
voedingsmiddelen. Onderste laag bevat de voedingsmiddelen die alle voedingsstoffen
bevatten die je nodig hebt. Dat zijn de stoffen die je lichaam uit de voedingsmiddelen
opneemt. Ieder mens heeft dezelfde voedingsstoffen nodig. Er zijn 6 groepen:
I. Koolhydraten: Functies: brandstof(levert bij dissimilatie ATP), reservestof(glycogeen),
bouwstof(onderdeel van glycoproteïne, moleculen o.a. werkzaam als
membraanreceptoren).
Zitten in: Meelproducten, Zoete voedingen
II. Vetten: Functies: brandstof, bouwstof(membranen en hormonen), warmte-isolatie,
reservestof(energie bij voedselschaarste)
Zitten in:Olie. boter noten, pinda’s
III. Eiwitten:Functie: bouwstof, in tijden van voedselschaarste brandstof
Zitten in: vlees, vis, zuivelproducten, eieren en zaden
IV. Vitaminen: Functies: beschermende stof
Zitten in: voedselmiddelen in de voedselpiramide Binas T82A
V. Mineralen:(anorganisch): Functies: Bouwstof, onderdeel van chemische
processen(Na+ en K+ bij werking zenuwcellen
Zitten in:in elke groep voedingsmiddelen
VI. Water: Functies: Bouwstof(betrokken bij chemische reacties), oplosmiddel(speeksel),
transportvloeistof(bloedplasma), warmtebuffer(houdt lichaamswarmte vast)
De Wereldgezondheidsorganisatie(WHO) geeft per voedingsstof een advies voor de juiste
hoeveelheid. Dat is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid of ADH(percentages van totale
energie). Volwassenen mensen hebben ongeveer 10 000 kJ energie per dag nodig.
Een voedingsmiddel bestaat niet alleen uit voedingsmiddelen maar ook uit kleur- geur- en
smaakstoffen en conserveringsmiddelen(soms als E-nummers). Dit zijn additieven: stoffen
die zijn toegevoegd om het voedingsmiddel aantrekkelijker of langer houdbaar te maken
(Binas T82B). Van veel additieven is de maximale hoeveelheid bepaald die je per dag per
kilogram lichaamsgewicht veilig kunt eten: de aanvaardbare dagelijkse inname: ADI(Binas
T95A)
Bij de slikreflex duwt de tong het voedsel naar achteren, de huig sluit de neusholte af en het
strotklepje de luchtpijp. Het voedsel gaat de slokdarm in. Speeksel levert slijm als een soort
glijmiddel helpt de voedselbrokken door te slikken. Spieren in de wanden van je slokdarm,
maag, 12-vingerige darm, dunnen en dikke darm en endeldarm duwen de voedselresten
door de darmen heen: peristaltische bewegingen: Lengtespieren trekken samen vóór de
voedselresten en maken ruimte, kringspieren knijpen het achter de voedselresten naar
voren terwijl de lengtespieren ontspannen. In de darmen vindt de vertering plaats:
verteringsenzymen maken grote moleculen klein genoeg om de membraan van de
darmwandcellen te kunnen passeren naar het bloed. Onverteerde restanten gaan via de
endeldarm en anus naar het toilet.
Bepaalde koolhydraten(cellulose en pectine) in het voedsel zijn slecht of niet verteerbaar
waardoor ze de darmperistaltiek stimuleren. Ze houden water vast waardoor de ontlasting
soepel blijft. Deze moleculen heten voedingsvezels(het zijn geen vezels) of ballaststoffen.
Te weinig voedingsvezels → ‘verstopping’
