1
,ARCHITECTUUR & WONEN:
WOONCULTUUR
Inhoudsopgave
Les 1: interdisciplinariteit wonen
Introductie: Wat is wonen? 5
Wat is wonen? 5
Wonen als interdisciplinair gegeven 5
Antropologie en wonen 5
Het huis en het wonen als belangrijk thema in de antropologie 6
Wonen vanuit de Sociologie 8
Ontstaan van de woonsociologie 8
Leefstijlenonderzoek & smaken 8
Wonen vanuit de genderstudies 9
Gender en architectuur 9
Het wonen binnen de architectuur 9
Les 2. Woninganalyse
Context 10
Relatie omgeving 10
Plaats binnen architectuurgeschiedenis 10
Concept 10
Beeldend concept 10
Verhalend concept 11
Schematisch concept 11
Organigram (organisatie van functies) 11
Publiek, privaat en semi-private ruimten 11
Volumewerking/ruimte-opbouw 11
Lichtinval 11
Circulatie 12
Constructie/bouwfysica, relatie met architectuur 12
Les 3. De alleenstaande woning
Woonvormen 13
Impliciet woonbeleid 13
Fermette 14
2
, Boerderette 14
Gebrek aan authenticiteit 15
Synthese 15
Les 4. De Rijwoning
Woontypologieën in België 16
Enkele typologieën van de Vlaamse rijwoning 16
Historische excursie 16
Het ontwerpen van een rijwoning 20
Aandachtspunten 20
Misplaatst woningtype 20
Les 5. Hoogbouw
Start hoogbouw 21
Interbellum hoogbouw 21
Minimum Existenz woning 21
In USSR 21
Habitation 22
Hoogbouw in Antwerpen 22
Meer recente hoogbouw 24
Revitalisering van hoogbouw 24
Les 6. Alternatief wonen
Wonen in meervoud 24
Typologie 25
Historisch 25
Sociale Woningbouw 28
Hybriden 29
Les 7. Stijlen
Neostijlen, 19de Eeuw 29
Arts and Crafts 29
Art Nouveau 30
Ard Deco 30
Modernisme 32
Laat-modernisme 34
Brutalisme 35
High tech 36
Postmodernisme 36
Nieuwe eenvoud 37
Hedendaagse architectuur – kritisch regionalisme 38
Les 8. De motor van het huis: De keuken 38
3
, Verzuiling 38
Typologische evolutie van de keuken 39
Synthese 40
Werkkeuken, eetkeuken of woonkeuken? 40
Woonkeuken rationeler dan werkkeuken? 41
De keuken verloor haar monopolie 41
De keuken als inzet van ideologie 41
Les 9. Frontstage 42
De Woonkamer 42
Eethoek 42
Zithoek 43
Les 10. Backstage van het huis 44
De natte cellen 44
Evolutie 44
Proper & rein lichaam als voorwaarden voor een gezonde geest 45
Propere kledij hoort bij een zuiver lichaam 46
De slaapkamer 47
Functies van de slaapkamer 47
Ouderenslaapkamer 47
Kinderslaapkamer 48
Eenheid 48
Les 11. De auto huisvesten 48
De auto-maatschappij 48
Reden van de opmars naar voor? 50
Conclusie (hoofdstuk 7) 52
Wooncultuur vandaag? 53
Enkele begrippen 53
Les 1 53
Les 3 53
Les 4 53
Les 7 53
Mogelijke examenvragen 54
Les 1 54
Les 2 54
Les 3 54
4
,ARCHITECTUUR & WONEN:
WOONCULTUUR
Inhoudsopgave
Les 1: interdisciplinariteit wonen
Introductie: Wat is wonen? 5
Wat is wonen? 5
Wonen als interdisciplinair gegeven 5
Antropologie en wonen 5
Het huis en het wonen als belangrijk thema in de antropologie 6
Wonen vanuit de Sociologie 8
Ontstaan van de woonsociologie 8
Leefstijlenonderzoek & smaken 8
Wonen vanuit de genderstudies 9
Gender en architectuur 9
Het wonen binnen de architectuur 9
Les 2. Woninganalyse
Context 10
Relatie omgeving 10
Plaats binnen architectuurgeschiedenis 10
Concept 10
Beeldend concept 10
Verhalend concept 11
Schematisch concept 11
Organigram (organisatie van functies) 11
Publiek, privaat en semi-private ruimten 11
Volumewerking/ruimte-opbouw 11
Lichtinval 11
Circulatie 12
Constructie/bouwfysica, relatie met architectuur 12
Les 3. De alleenstaande woning
Woonvormen 13
Impliciet woonbeleid 13
Fermette 14
2
, Boerderette 14
Gebrek aan authenticiteit 15
Synthese 15
Les 4. De Rijwoning
Woontypologieën in België 16
Enkele typologieën van de Vlaamse rijwoning 16
Historische excursie 16
Het ontwerpen van een rijwoning 20
Aandachtspunten 20
Misplaatst woningtype 20
Les 5. Hoogbouw
Start hoogbouw 21
Interbellum hoogbouw 21
Minimum Existenz woning 21
In USSR 21
Habitation 22
Hoogbouw in Antwerpen 22
Meer recente hoogbouw 24
Revitalisering van hoogbouw 24
Les 6. Alternatief wonen
Wonen in meervoud 24
Typologie 25
Historisch 25
Sociale Woningbouw 28
Hybriden 29
Les 7. Stijlen
Neostijlen, 19de Eeuw 29
Arts and Crafts 29
Art Nouveau 30
Ard Deco 30
Modernisme 32
Laat-modernisme 34
Brutalisme 35
High tech 36
Postmodernisme 36
Nieuwe eenvoud 37
Hedendaagse architectuur – kritisch regionalisme 38
Les 8. De motor van het huis: De keuken 38
3
, Verzuiling 38
Typologische evolutie van de keuken 39
Synthese 40
Werkkeuken, eetkeuken of woonkeuken? 40
Woonkeuken rationeler dan werkkeuken? 41
De keuken verloor haar monopolie 41
De keuken als inzet van ideologie 41
Les 9. Frontstage 42
De Woonkamer 42
Eethoek 42
Zithoek 43
Les 10. Backstage van het huis 44
De natte cellen 44
Evolutie 44
Proper & rein lichaam als voorwaarden voor een gezonde geest 45
Propere kledij hoort bij een zuiver lichaam 46
De slaapkamer 47
Functies van de slaapkamer 47
Ouderenslaapkamer 47
Kinderslaapkamer 48
Eenheid 48
Les 11. De auto huisvesten 48
De auto-maatschappij 48
Reden van de opmars naar voor? 50
Conclusie (hoofdstuk 7) 52
Wooncultuur vandaag? 53
Enkele begrippen 53
Les 1 53
Les 3 53
Les 4 53
Les 7 53
Mogelijke examenvragen 54
Les 1 54
Les 2 54
Les 3 54
4
