Samenvatting Recht en onderneming (DEEL 2) (15/20)

Samenvatting Recht en Onderneming: Inleiding tot het Recht, Deel 2


Samenvatting Recht en Onderneming, Deel 2
Deel V. Goederen- en zakenrecht
1 Hoofdstuk 1. Indeling van de goederen
1.1 Lichamelijke en onlichamelijke goederen
- lichamelijke goederen
o zintuigelijk waarneembare goederen (stoffelijk)
o bv. planten, dieren, werktuigen, …
- onlichamelijke goederen
o producten van de menselijke geest of abstracte gehelen (onstoffelijk)
o bv. auteursrecht, kwekersrecht, merkenrecht, …


1.2 Roerende en onroerende goederen
1.2.1 Een voorbijgestreefd onderscheid?
Neen, verschil procedure beslaglegging, verjaring, fiscaal recht (BTW)


1.2.2 Onroerende goederen (OG)
- = niet verplaatsbaar goed door
1. hun aard
 bv. grond, gebouw, boom, …
2. incorporatie
 RG die verenigd zijn met OG
 bv. poster aan muur, tafel vast aan vloer, …
3. hun bestemming
 RG bestemd om verenigd te worden met een OG
 bv. deuren, trappen, ramen die nog naar een huis moeten


1.2.3 Roerende goederen (RG)
- verplaatsbare goed door
1. hun aard
 bv. stoel, tas, pen, …
2. de wet
 door wetgeving bepaald
 bv. auteursrecht, …
3. anticipatie
 OG die bestemd zijn om RG te worden
 bv. groenten en fruit 6 weken voor de oogst, afbraakmateriaal, …




Polle Lemmens 1

, Samenvatting Recht en Onderneming: Inleiding tot het Recht, Deel 2

1.3 Gebruiks- en verbruiksgoederen
- gebruiksgoederen
o meer dan 1 keer gebruiken (bv. auto)
- verbruiksgoederen
o teniet gaan na 1e keer normaal gebruik (bv. benzine)
- Wrm onderscheid?
o belangrijk voor teruggaveplicht en risico lener


1.4 Domeingoederen
- behoren toe aan publiekrechtelijke rechtspersonen (de overheid)
o openbaar domein
 iedereen kan er gebruik van maken, algemeen belang
 bv. weg, voetpad, haven, …
 geen beslag, verhuring, verjaring
 bestemming aangepast door desaffectatie
o privaat domein
 bv. ambtenaren in dienst, kantoor(materiaal)
 wel beslag, verhuren, verjaren


1.5 Zelfstandige zakelijke rechten en zakelijke zekerheidsrechten
- zelfstandige zakelijke rechten staan op zichzelf
o heerschappij over een zaak (bv. eigendomsrecht)
- zakelijke zekerheidsrechten (vorderingsrechten)
o heerschappij/aanspraak op een zaak
o door juridische verbintenis (bv. hypotheek bij lening bank)



2 Hoofdstuk 2. Zelfstandige zakelijke rechten
2.1 De kenmerken van het zakelijk recht
- onmiddellijke macht over een goed
- absoluut karakter
- tegenwerpbaar aan iedereen (dus ook derden)
- limitatief beperkt (numerus clausus)
o geregeld door wet


2.2 Het eigendomsrecht
2.2.1 Begrip en inhoud
- definitie p. 13
- 3 elementen
1. genotsrecht
 eigenaar mag opbrengsten innen
2. beheersrecht

Polle Lemmens 2

, Samenvatting Recht en Onderneming: Inleiding tot het Recht, Deel 2
 eigenaar mag zaak aanwenden voor eigen doelstellingen
3. beschikkingsrecht
 eigenaar mag zaak vervreemden (verkopen, schenken) of vernietigen


2.2.2 Verwerven van eigendom
- afgeleide eigendomsverwerving
o eigendom komt van iemand anders
1. overeenkomst (OVK)
2. éénzijdig overheidsoptreden (bv. onteigening, opeising)
3. overlijden (erfenis, testament)
- oorspronkelijke eigendomsverwerving
o toe-eigening
 geen eigenaar (bv. vissen in rivier)
o verloren voorwerpen
 publieke ruimte gevonden  gemeente
 private grond  vinder wordt werkelijke eigenaar
 in de grond  opbrengst delen tss vinder en eigenaar grond
o achtergelaten voorwerpen
 vinder wordt eigenaar
o natrekking
 eigendom ve RG of OG geeft recht op alles wat er als bijzaak mee verenigd
wordt (bv. de vruchten van een boom)


2.2.3 Bezit en verjaring
- bezit en detentie
o bezit is feitelijke macht ve persoon over een zaak
1. feitelijk element: bezitter oefent macht uit zoals eigenaar
2. intentioneel element: bezitter moet wil hebben zich als eigenaar te gedragen
o detentor (houder) van een zaak maar bezit het niet voor zichzelf
 bv. huurder, bewaarnemer, ouders rekeningen kinderen tot 18 jaar
- het eigendomsvermoeden
o RG: bezit geldt als titel => tegenbewijs is mogelijk, weerlegbaar


2.2.4 Beperkingen van het eigendomsrecht
- beperkingen in privaatrecht
1. erfdienstbaarheden
 last op lijdend erf gelegd tot gebruik en nut van heersend erf (=> OR)
 bv. recht op uitweg, afvoer van water
2. foutaansprakelijkheid
 1382 BW: Het is niet toegelaten anderen op foutieve wijze schade toe te
brengen.
3. rechtsmisbruik
 eigendomsrecht mag niet misbruikt worden (bv. muur 0,5 cm op grond)
4. burenhinder of evenwichtsleer
 buitengewone hinder voor buren  evenwicht herstellen
 elke eigenaar recht op normaal genot

- beperkingen in publiekrecht
1. de onteigening
 door overheid onder bep. voorwaarden via wett. procedure


Polle Lemmens 3