Week 1 en 2 anatomie en fysiologie zenuwstelsel
Hersenstam: een onderdeel van de hersenen en zit onderaan de schedel, in het verlengde
van het ruggenmerg. Het verbindt de grote hersenen met de kleine hersenen (die achter de
hersenstam liggen) en het ruggenmerg.
De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties zoals lichaamstemperatuur,
hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen, plassen, horen, proeven,
kauwen en slikken, en het voelen van beweging en zwaartekracht.
Cerebellum: ook wel de kleine hersenen.
Speelt een belangrijke rol in de coördinatie van beweging en motorische functies, het is ook
betrokken bij enkele cognitieve (onthouden) en emotionele processen.
Centrale zenuwstelsel: Ontvangen van informatie van de zintuigen (sensorische informatie)
over onze omgeving en over ons lichaam.
Bestaat uit:
- Hersenen
- Ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel: Het perifere zenuwstelsel vormt vanuit het centraal zenuwstelsel
axonen, verbindingen van en naar de organen en weefsels. Belangrijkste functie: verbinden
van het centrale zenuwstelsel met de rest van het lichaam.
Verantwoordelijk voor het doorgeven van sensorische informatie vanuit het lichaam
naar de hersenen en het sturen van motorische signalen vanuit de hersenennaar de
spieren en organen.
Bestaat uit:
- Hersenzenuwen
- Ruggenmergzenuwen
- Grensstreng
- Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
Reflexboog: de weg die impulsen bij een reflex afleggen.
Autonoom zenuwstelsel (sympathisch en parasympatisch) – ook wel vegetatieve
zenuwstelssel/onwillekeurig zenuwstelsel:
Reguleert de vegetatieve stelsels en coördineert de samenwerking tussen afzonderlijke
stelsels. Het regelt de vitale lichaamsfuncties.
Sympathisch zenuwstelsel: actief wanneer de mens actief is.
Parasympathisch zenuwstelsel: actief wanneer de mens in rust is.
Animale zenuwstelsel (somatische zenuwstelsel) – willekeurig zenuwstelsel – onder
invloed van wil:
Het animale zenuwstelsel is verantwoordelijk voor het beheersen van vrijwillige bewegingen
en het verwerken van sensorische informatie. Ze integreren ook reflexen.
Afferente (aanvoerend) banen: banen die signalen vanuit de periferie (lichaam) naar het
centrale zenuwstelsel sturen. Denk bijvoorbeeld aan sensorische informatie, zoals een
pijnprikkel, die vanuit de periferie naar de hersenen wordt gestuurd.
Efferente (wegvoerend) banen: banen die signalen vanuit het centrale zenuwstelsel naar
, de periferie sturen.
Dendrieten: korte uitloper van de zenuwcel; ontvangen impulsen van andere zenuwcellen
en vervoeren die naar het eigen cellichaam toe.
Axonen: zenuwvezel, lange uitloper van de zenuwcel; vervoert impulsen van het cellichaam
af.
Myelineschede: een vettig laagje om axonen. Dit beschermt de axonen.
Insnoeringen van Ranvier: onderbrekingen in de myelineschede.
Schakelneuronen: zenuwcellen die in het centrale zenuwstelsel liggen. Hun taak is om
impulsen van de ene op de andere zenuwcel over te dragen.
Witte stof: bestaat uit axonen (de uitlopers van neuronen). Het is de geleidingsweg
waarlangs impulsgeleiding plaatsvindt.
Grijze stof: bestaat uit zenuwcellichamen en dendrieten. Hier wordt informatie verwerkt.
Epineurium: de buitenste beschermende schede (bindweefselmantel) en zit om de zenuw
zelf.
Perineurium: een bindweefselmantel om de bundel van zenuwvezels. Het speelt een
belangrijke rol bij het beschermen en ondersteunen van zenuwvezels.
Tractus (baan): een bundel gemyeliniseerde zenuwvezels, binnen het centrale
zenuwstelsel.
Associatiebanen: de korte banen die de verschillende delen binnen de hersenen met elkaar
verbinden. Ze verbinden de verschillende schorsgebieden van een hemisfeer. Deze banen
kruisen de mediaanlijn niet
Commissuren: verbindingen tussen de beide hemisferen. Deze kruisen de mediaan wel.
Basale ganglia (basale kernen): verzameling kernen die tot het extrapiramidale systeem
behoren.
De basale ganglia omvat een aantal kernen, die het evenwicht, de houding, de
oogbewegingen en 'de aanzet tot' (de planning van) bewegingen regelen. Ze zijn sterk
verbonden met andere motorische gebieden in de hersenen en verbinden de thalamus met
de motorische schors
Actiepotentiaal: verschil van 100 mv. Deze veroorzaakt een impuls.
Synaps: plaats van prikkeloverdracht tussen het axon en de volgende cel.
Neurotransmitters: chemische stoffen die worden vrijgegeven aan het uiteinde van een
axon. Hebben een effect op de impulsoverdracht.
Motorische eindplaat: motorische axonen eindigen in motorische eindplaatjes. Deze heeft
contact met een spiervezel.
Cerebrum: grote hersenen.
- Gedachten, gevoelens, bewuste functies, geheugen
- Aan- en bijsturing van complexe bewegingen
Piramide en extra-piramidebanen:
Piramidebanen: beginnen in de gyrus precentralis. De piramidebaan is de route waarlangs
vanuit de motorische hersenschors opdracht wordt gegeven om spieren te activeren, zodat
Hersenstam: een onderdeel van de hersenen en zit onderaan de schedel, in het verlengde
van het ruggenmerg. Het verbindt de grote hersenen met de kleine hersenen (die achter de
hersenstam liggen) en het ruggenmerg.
De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties zoals lichaamstemperatuur,
hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen, plassen, horen, proeven,
kauwen en slikken, en het voelen van beweging en zwaartekracht.
Cerebellum: ook wel de kleine hersenen.
Speelt een belangrijke rol in de coördinatie van beweging en motorische functies, het is ook
betrokken bij enkele cognitieve (onthouden) en emotionele processen.
Centrale zenuwstelsel: Ontvangen van informatie van de zintuigen (sensorische informatie)
over onze omgeving en over ons lichaam.
Bestaat uit:
- Hersenen
- Ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel: Het perifere zenuwstelsel vormt vanuit het centraal zenuwstelsel
axonen, verbindingen van en naar de organen en weefsels. Belangrijkste functie: verbinden
van het centrale zenuwstelsel met de rest van het lichaam.
Verantwoordelijk voor het doorgeven van sensorische informatie vanuit het lichaam
naar de hersenen en het sturen van motorische signalen vanuit de hersenennaar de
spieren en organen.
Bestaat uit:
- Hersenzenuwen
- Ruggenmergzenuwen
- Grensstreng
- Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
Reflexboog: de weg die impulsen bij een reflex afleggen.
Autonoom zenuwstelsel (sympathisch en parasympatisch) – ook wel vegetatieve
zenuwstelssel/onwillekeurig zenuwstelsel:
Reguleert de vegetatieve stelsels en coördineert de samenwerking tussen afzonderlijke
stelsels. Het regelt de vitale lichaamsfuncties.
Sympathisch zenuwstelsel: actief wanneer de mens actief is.
Parasympathisch zenuwstelsel: actief wanneer de mens in rust is.
Animale zenuwstelsel (somatische zenuwstelsel) – willekeurig zenuwstelsel – onder
invloed van wil:
Het animale zenuwstelsel is verantwoordelijk voor het beheersen van vrijwillige bewegingen
en het verwerken van sensorische informatie. Ze integreren ook reflexen.
Afferente (aanvoerend) banen: banen die signalen vanuit de periferie (lichaam) naar het
centrale zenuwstelsel sturen. Denk bijvoorbeeld aan sensorische informatie, zoals een
pijnprikkel, die vanuit de periferie naar de hersenen wordt gestuurd.
Efferente (wegvoerend) banen: banen die signalen vanuit het centrale zenuwstelsel naar
, de periferie sturen.
Dendrieten: korte uitloper van de zenuwcel; ontvangen impulsen van andere zenuwcellen
en vervoeren die naar het eigen cellichaam toe.
Axonen: zenuwvezel, lange uitloper van de zenuwcel; vervoert impulsen van het cellichaam
af.
Myelineschede: een vettig laagje om axonen. Dit beschermt de axonen.
Insnoeringen van Ranvier: onderbrekingen in de myelineschede.
Schakelneuronen: zenuwcellen die in het centrale zenuwstelsel liggen. Hun taak is om
impulsen van de ene op de andere zenuwcel over te dragen.
Witte stof: bestaat uit axonen (de uitlopers van neuronen). Het is de geleidingsweg
waarlangs impulsgeleiding plaatsvindt.
Grijze stof: bestaat uit zenuwcellichamen en dendrieten. Hier wordt informatie verwerkt.
Epineurium: de buitenste beschermende schede (bindweefselmantel) en zit om de zenuw
zelf.
Perineurium: een bindweefselmantel om de bundel van zenuwvezels. Het speelt een
belangrijke rol bij het beschermen en ondersteunen van zenuwvezels.
Tractus (baan): een bundel gemyeliniseerde zenuwvezels, binnen het centrale
zenuwstelsel.
Associatiebanen: de korte banen die de verschillende delen binnen de hersenen met elkaar
verbinden. Ze verbinden de verschillende schorsgebieden van een hemisfeer. Deze banen
kruisen de mediaanlijn niet
Commissuren: verbindingen tussen de beide hemisferen. Deze kruisen de mediaan wel.
Basale ganglia (basale kernen): verzameling kernen die tot het extrapiramidale systeem
behoren.
De basale ganglia omvat een aantal kernen, die het evenwicht, de houding, de
oogbewegingen en 'de aanzet tot' (de planning van) bewegingen regelen. Ze zijn sterk
verbonden met andere motorische gebieden in de hersenen en verbinden de thalamus met
de motorische schors
Actiepotentiaal: verschil van 100 mv. Deze veroorzaakt een impuls.
Synaps: plaats van prikkeloverdracht tussen het axon en de volgende cel.
Neurotransmitters: chemische stoffen die worden vrijgegeven aan het uiteinde van een
axon. Hebben een effect op de impulsoverdracht.
Motorische eindplaat: motorische axonen eindigen in motorische eindplaatjes. Deze heeft
contact met een spiervezel.
Cerebrum: grote hersenen.
- Gedachten, gevoelens, bewuste functies, geheugen
- Aan- en bijsturing van complexe bewegingen
Piramide en extra-piramidebanen:
Piramidebanen: beginnen in de gyrus precentralis. De piramidebaan is de route waarlangs
vanuit de motorische hersenschors opdracht wordt gegeven om spieren te activeren, zodat
