MB Taken Blok 7 Neurorevalidatie 2
Week 1 (H 11 t/m H 14 Marieb) Herhaling blok 4
Opbouw van een perifere zenuw:
Elke axon omgeven door endoneurium. Groep van zenuwvezels is
een bundel/fascikels, omgeven door het perineurium. Alle fascikels
samen omgeven door het epineurium vormen samen een zenuw.
Opbouw van een neuron:
Dendriet = plek op celmembraan waar prikkel binnenkomt (input).
Axon = één per zenuwcel, generatie en geleiding van actiepotentiaal
over de celmembraan van het cellichaam af; Axon hillock,
Schwanncellen, knoop van Ranvier
Voort geleiding in een synaps:
M.b.v.
neurotransmitters die afgegeven worden (acetylcholine), dan een EPSP of een IPSP zijn (post-
synaptische potentiaal).
Afferente vs. efferente vezels:
Efferente activiteit is motorisch:
• Korte dendrieten.
• Lange axon.
• Cellichaam in ventrale hoorn van ruggenmerg.
• Conductie van centraal naar perifeer.
Afferente activiteit is sensorisch:
• Lange dendrieten
• Meestel korte axon
• Cellichaam in dorsale hoorn (buiten het ruggenmerg)
• Conductie vanuit perifeer naar centraal afferent.
Ascenderende en descenderende banen van het CZS:
Zie blz. 473-475 Marieb
Sensorisch:
- tractus spinothalamicus (anterolateraal systeem), ouder, langzamer, vitale sensibiliteit, T, pijn.
Kruist op het ruggenmerg niveau al.
- achterstrengsysteem (dorsale column-mediale leminiscus), nieuw, sneller, gnostisch over
tast/druk. De fasciculus gracilis (OE) en cuneatus (BE), kruisen in de medulla oblongata.
Motorisch:
- Piramidale systeem (directe banen), lopen recht door naar de cortex zonder te vertakken.
Belangrijk bij fijne bewegingen maken. Kruisen niet onderweg. Voor vrijwillige bewegingen
- Extrapiramidale systeem (indirecte banen), hebben meerdere vertakkingen, bewegingen
leunen zwaar op reflexen. Betrokken bij handhaving van balans, coördinatie, voorwerpen
volgen (hand/oog coördinatie) en grove bewegingen en automatische bewegingen.
,Grijze stof: letter H in het ruggenmerg, bestaat uit interneuronen (multipolair), SS/VS/VM/SM. De
dorsale (sensorische) en ventrale (motorische) wortels zijn onderdeel van het perifere zenuwstelsel!
(fig. 12.32 Marieb)
Witte stof: gemyeliniseerde/ongemyeliniseerde zenuwvezels die ascenderenden, descenderenden en
transversaal lopen in het ruggenmerg.
,Indeling CZS en PZS:
Anatomische bouw van de hersenen, hemisfeer specialisatie en structuur:
, Week 2 Polyneuropathie
Taak 2.1 Voor afbeeldingen van de zenuwen zie samenvattingsmap van blok 4
Taak 2.2 Pathologie van polyneuropathie
Polyneuropathie = een symmetrische aandoening van vooral de distale delen van de perifere
zenuwen, waardoor sensibele, motorische en soms autonome uitvalsverschijnselen ontstaan.
De eerste symptomen zijn dove gevoelens, prikkelingen en pijn in de tenen die zich geleidelijk
uitbreiden over de voeten en onderbenen gevolgd door zwakte van de teen- en voetspieren. De
parese is meer uitgesproken in de extensoren dan in de flexoren. Als de uitval zich uitbreidt, ontstaan
ook sensibele stoornissen in de vingers, handen en onderarmen, gevolgd door zwakte van de hand-
en onderarmspieren. Midden in de romp kan ook sensibele uitval optreden als de distale einden van
de intercostale spieren zijn aangedaan.
Autonome verschijnselen: zijn een droge warme huid, afbrokkelende nagels, slechte wondgenezing,
orthostatische hypotensie (bij Guillan-Barré), darmfunctiestoornissen en impotentie.
Bij sommige vormen staan de gnostische sensibiliteitsstoornissen (aanrakingsgevoel, positiegevoel)
op de voorgrond door een stoornis van de dikkere vezels, bij andere vitale stoornissen (pijn- en
temperatuurzin) door een aandoening van vooral de dunne, weinig gemyeliniseerde vezels. Het
verdwijnen of verminderen van de spierrekkingsreflexen (APR, KPR, later armreflex) is een vroeg
symptoom, vooral als de dikke gemyeliniseerde vezels zijn aangedaan.
In het algemeen zijn de sensibele stoornissen de eerste klacht van de patiënt en gaan deze vooraf
aan de paresen. Bij lichte vormen blijven de verschijnselen beperkt tot sensibele afwijkingen en de
areflexie beperkt. Sensibele stoornis heeft een geleidelijk verloop in intensiteit van distaal naar
proximaal. Het beeld ontwikkelt zich doorgaans in verloop van enige weken, soms maanden.
Motorische verschijnselen: spieratrofie (niet te zien als de spieren diep gelegen zijn), fasciculaties.
Kuks, H 19.7 Polyneuropathieën.
Symmetrisch, distaal > proximaal, sensibel > motorisch, benen > armen. Door deficiënties, metabole
aandoeningen (diabetes), intoxicaties, medicijnen of hereditair (erfelijk).
Je kan een verworven en een erfelijke vorm onderscheiden.
Manieren van aantasting van de zenuw:
Axonale aandoening = beïnvloeding van het transport van prikkeling door de axon, dit begint distaal in
de langste axonen. De degeneratie van de axon ontstaan door voedingstekorten (deficiënties),
toxische en metabole invloeden. Als het cellichaam kapot gaat is er ook sprake van een axonale
aandoening (herpes zoster/gordelroos).
Demyelinisatie = de stofwisseling van de cellen van Schwann wordt beïnvloed.
Aandoening van het endoneurale weefsel = het bindweefsel om de axon
Oorzaken van polyneuropathieën
Vitamine B-tekort: door voedingstekort of te weinig opname in de dunne darm. Meestal zijn dit
alcoholverslaafden, klachten verdwijnen vaak bij vitamine toediening.
Diabetische neuropathie: vaak distale polyneuropathie waarbij met name het sensorisch is gestoord.
Soms de dunne vezels aangedaan waardoor pijn- en temperatuur gevoel aan de voeten gestoord is,
hierdoor gevaar voor wonden en infecties. Een veel voorkomende stoornis is de neuropatische
diabetische voet, vooral (vitale) sensibiliteitsstoornissen en gestoorde autonome functie met sterk
doorbloede voeten en afgenomen zweetsecretie. Soms veranderingen van voetvorm waardoor ulcera
(zweren) kunnen ontstaan.
Intoxicaties: door zware metalen, alcohol etc. Vaak in relatie met stoornissen van de nieren (die
normaal gesproken afvalstoffen afvoeren).
Diabetes type 2 is door welvaart, type 1 is auto-immuun. Hyperglycemie, te hoge glucose!
Infecties: vooral in derde wereldlanden, bijvoorbeeld door Lepra en Aids.
Multiple orgaan falen (MOF): kan critical illness polyneuropathie ontstaan.
Auto-immuun aandoening: Guillain-Barré, in verloop van enkele dagen tot enkele weken een min of
meer complete slappe verlamming met areflexie van de spieren van de benen, armen, romp en
aangezicht en in ongeveer 15 % van de gevallen ook van de ademhalingsspieren (diafragma). Begint
vaak distaal en breidt zich uit naar de armen. In ernstige gevallen in de loop van één à twee weken
een complete paralyse van alle willekeurig bestuurde spieren, dan is er kunstmatige ventilatie nodig!
Aangedane spieren zijn meestal pijnlijk. Sensibele stoornissen zijn vaak een klein beetje aanwezig in
de distale delen van de armen en benen. De blaasfunctie is in het begin van de ziekte aangedaan. Bij
complete verlamde persoon ook autonoom aangetast.
Week 1 (H 11 t/m H 14 Marieb) Herhaling blok 4
Opbouw van een perifere zenuw:
Elke axon omgeven door endoneurium. Groep van zenuwvezels is
een bundel/fascikels, omgeven door het perineurium. Alle fascikels
samen omgeven door het epineurium vormen samen een zenuw.
Opbouw van een neuron:
Dendriet = plek op celmembraan waar prikkel binnenkomt (input).
Axon = één per zenuwcel, generatie en geleiding van actiepotentiaal
over de celmembraan van het cellichaam af; Axon hillock,
Schwanncellen, knoop van Ranvier
Voort geleiding in een synaps:
M.b.v.
neurotransmitters die afgegeven worden (acetylcholine), dan een EPSP of een IPSP zijn (post-
synaptische potentiaal).
Afferente vs. efferente vezels:
Efferente activiteit is motorisch:
• Korte dendrieten.
• Lange axon.
• Cellichaam in ventrale hoorn van ruggenmerg.
• Conductie van centraal naar perifeer.
Afferente activiteit is sensorisch:
• Lange dendrieten
• Meestel korte axon
• Cellichaam in dorsale hoorn (buiten het ruggenmerg)
• Conductie vanuit perifeer naar centraal afferent.
Ascenderende en descenderende banen van het CZS:
Zie blz. 473-475 Marieb
Sensorisch:
- tractus spinothalamicus (anterolateraal systeem), ouder, langzamer, vitale sensibiliteit, T, pijn.
Kruist op het ruggenmerg niveau al.
- achterstrengsysteem (dorsale column-mediale leminiscus), nieuw, sneller, gnostisch over
tast/druk. De fasciculus gracilis (OE) en cuneatus (BE), kruisen in de medulla oblongata.
Motorisch:
- Piramidale systeem (directe banen), lopen recht door naar de cortex zonder te vertakken.
Belangrijk bij fijne bewegingen maken. Kruisen niet onderweg. Voor vrijwillige bewegingen
- Extrapiramidale systeem (indirecte banen), hebben meerdere vertakkingen, bewegingen
leunen zwaar op reflexen. Betrokken bij handhaving van balans, coördinatie, voorwerpen
volgen (hand/oog coördinatie) en grove bewegingen en automatische bewegingen.
,Grijze stof: letter H in het ruggenmerg, bestaat uit interneuronen (multipolair), SS/VS/VM/SM. De
dorsale (sensorische) en ventrale (motorische) wortels zijn onderdeel van het perifere zenuwstelsel!
(fig. 12.32 Marieb)
Witte stof: gemyeliniseerde/ongemyeliniseerde zenuwvezels die ascenderenden, descenderenden en
transversaal lopen in het ruggenmerg.
,Indeling CZS en PZS:
Anatomische bouw van de hersenen, hemisfeer specialisatie en structuur:
, Week 2 Polyneuropathie
Taak 2.1 Voor afbeeldingen van de zenuwen zie samenvattingsmap van blok 4
Taak 2.2 Pathologie van polyneuropathie
Polyneuropathie = een symmetrische aandoening van vooral de distale delen van de perifere
zenuwen, waardoor sensibele, motorische en soms autonome uitvalsverschijnselen ontstaan.
De eerste symptomen zijn dove gevoelens, prikkelingen en pijn in de tenen die zich geleidelijk
uitbreiden over de voeten en onderbenen gevolgd door zwakte van de teen- en voetspieren. De
parese is meer uitgesproken in de extensoren dan in de flexoren. Als de uitval zich uitbreidt, ontstaan
ook sensibele stoornissen in de vingers, handen en onderarmen, gevolgd door zwakte van de hand-
en onderarmspieren. Midden in de romp kan ook sensibele uitval optreden als de distale einden van
de intercostale spieren zijn aangedaan.
Autonome verschijnselen: zijn een droge warme huid, afbrokkelende nagels, slechte wondgenezing,
orthostatische hypotensie (bij Guillan-Barré), darmfunctiestoornissen en impotentie.
Bij sommige vormen staan de gnostische sensibiliteitsstoornissen (aanrakingsgevoel, positiegevoel)
op de voorgrond door een stoornis van de dikkere vezels, bij andere vitale stoornissen (pijn- en
temperatuurzin) door een aandoening van vooral de dunne, weinig gemyeliniseerde vezels. Het
verdwijnen of verminderen van de spierrekkingsreflexen (APR, KPR, later armreflex) is een vroeg
symptoom, vooral als de dikke gemyeliniseerde vezels zijn aangedaan.
In het algemeen zijn de sensibele stoornissen de eerste klacht van de patiënt en gaan deze vooraf
aan de paresen. Bij lichte vormen blijven de verschijnselen beperkt tot sensibele afwijkingen en de
areflexie beperkt. Sensibele stoornis heeft een geleidelijk verloop in intensiteit van distaal naar
proximaal. Het beeld ontwikkelt zich doorgaans in verloop van enige weken, soms maanden.
Motorische verschijnselen: spieratrofie (niet te zien als de spieren diep gelegen zijn), fasciculaties.
Kuks, H 19.7 Polyneuropathieën.
Symmetrisch, distaal > proximaal, sensibel > motorisch, benen > armen. Door deficiënties, metabole
aandoeningen (diabetes), intoxicaties, medicijnen of hereditair (erfelijk).
Je kan een verworven en een erfelijke vorm onderscheiden.
Manieren van aantasting van de zenuw:
Axonale aandoening = beïnvloeding van het transport van prikkeling door de axon, dit begint distaal in
de langste axonen. De degeneratie van de axon ontstaan door voedingstekorten (deficiënties),
toxische en metabole invloeden. Als het cellichaam kapot gaat is er ook sprake van een axonale
aandoening (herpes zoster/gordelroos).
Demyelinisatie = de stofwisseling van de cellen van Schwann wordt beïnvloed.
Aandoening van het endoneurale weefsel = het bindweefsel om de axon
Oorzaken van polyneuropathieën
Vitamine B-tekort: door voedingstekort of te weinig opname in de dunne darm. Meestal zijn dit
alcoholverslaafden, klachten verdwijnen vaak bij vitamine toediening.
Diabetische neuropathie: vaak distale polyneuropathie waarbij met name het sensorisch is gestoord.
Soms de dunne vezels aangedaan waardoor pijn- en temperatuur gevoel aan de voeten gestoord is,
hierdoor gevaar voor wonden en infecties. Een veel voorkomende stoornis is de neuropatische
diabetische voet, vooral (vitale) sensibiliteitsstoornissen en gestoorde autonome functie met sterk
doorbloede voeten en afgenomen zweetsecretie. Soms veranderingen van voetvorm waardoor ulcera
(zweren) kunnen ontstaan.
Intoxicaties: door zware metalen, alcohol etc. Vaak in relatie met stoornissen van de nieren (die
normaal gesproken afvalstoffen afvoeren).
Diabetes type 2 is door welvaart, type 1 is auto-immuun. Hyperglycemie, te hoge glucose!
Infecties: vooral in derde wereldlanden, bijvoorbeeld door Lepra en Aids.
Multiple orgaan falen (MOF): kan critical illness polyneuropathie ontstaan.
Auto-immuun aandoening: Guillain-Barré, in verloop van enkele dagen tot enkele weken een min of
meer complete slappe verlamming met areflexie van de spieren van de benen, armen, romp en
aangezicht en in ongeveer 15 % van de gevallen ook van de ademhalingsspieren (diafragma). Begint
vaak distaal en breidt zich uit naar de armen. In ernstige gevallen in de loop van één à twee weken
een complete paralyse van alle willekeurig bestuurde spieren, dan is er kunstmatige ventilatie nodig!
Aangedane spieren zijn meestal pijnlijk. Sensibele stoornissen zijn vaak een klein beetje aanwezig in
de distale delen van de armen en benen. De blaasfunctie is in het begin van de ziekte aangedaan. Bij
complete verlamde persoon ook autonoom aangetast.
