REVALIDATIE VAN PATIËNTEN MET
CHRONISCHE VENEUZE INSUFFICIËNTIE
EN LYMFOEDEEM (DEVOOGDT)
OEDEEM
1. ANATOMIE EN FYSIOLOGIE BLOEDVATENSTELSEL EN LYMFESTELSEL
BLOEDVATENSTELSEL
• Gesloten systeem
• Hoge druk systeem
• Heeft spieren in de wand die gaan samentrekken waardoor het bloed weer naar
de weefsels kan gaan
VENEUZE SYSTEEM
• Gesloten systeem
• Lage druk systeem
• Heeft spieren, de ademhaling of klepjes nodig om het bloed weer naar het hart
te brengen
• Wand gaat wat verdunnen en krijgt dmv andere systemen het bloed van de
benen weer naar het hart
• Flow van oppervlakkig naar diep
• Bevat diepe venen, oppervlakkige venen en perforanten (zorgen voor de stroming naar het diep
systeem)
• Onderste lidmaat:
o Opp venen: VSM en VSP
o Diepe venen: v. femoralis, v.poplitea, diepe
kuitvenen
• Bovenste lidmaat:
o Opp: v. cephalica, v. basilica
o Diep: v. ulnaris, v. brachialis
LYMFESYSTEEM
• Gesloten systeem
KUITSPIERPOMP
Een kuitspier, dijspier en voetspierpomp zijn heel belangrijk bij de venen. Door een contractie van de spier gaan
de diepe venen worden leeg geduwd door werking van de perforanten. Als de spier weer ontspant gaat het
bloed van het opp. Systeem naar het diep systeem worden aangezogen.
FYSIOLOGISCH VENEUS STELSE L
De ademhaling brengt drukveranderingen in de buik teweeg. De druk wordt
bij inademen minder en hierdoor gaat het veneuze bloed van de arm
richting de romp worden aangezogen.
1
, • Inademen → uitstroom van veneus bloed uit armen stijgt, uitstroom van
veneus bloed uit benen daalt
• Uitademen → uitstroom van veneus bloed uit armen daalt, uitstroom van
veneus bloed uit benen stijgt
ANATOMIE LYMFESTELSEL
Een lymfestelsel start met heel fijne lymfevaten of capillairen, dit zijn 1 laag endotheelcellen en op het uiteinde
hangt een filamentje en door hieraan te trekken wordt de openening tussen 2 endotheel cellen opengetrokken
en kan water worden opgenomen.
Eenmaal het water in het lymfecapillair zit noemen we het pas een lymfe en wordt het naar de
lymfecollectoren (lymfevaten) getransporteerd. Deze lymfevaten zien eruit als venen (lage druk systeem) en
heeft extra druk nodig om te kunnen werken.
De ruimte tussen 2 lymfekleppen zijn lymfe angiomen.
Lymfeknopen zorgen ervoor dat de lymfe gezuiverd wordt, bv als we een
bacterie hebben zorgen de knopen ervoor dat de T cellen worden
aangemaakt en afweercellen komen.
• De ductus thoracicus is het hoofdlymfevat en krijgt lymfe van beide
benen en de linkerarm.
• Lymfeknopen bevinden zich vooral aan de oksel, lies en hals.
• Lymfeknopen onderste lidmaat:
o Popliteale (knie) lymfeknoop
o Inguinale (lies)
o Iliacale (bekken)
• Lymfeknopen bovenste lidmaat:
o Cubitale (elleboog)
o Humerale
o Centrale
o Subclaviculaire of retroclaviculair
o Thoracale
o Scapulaire
De oppervlakkige lymfevaten liggen in het vetweefsel, de diepe liggen bij de spieren.
FUNCTIE LYMFESTELSEL
• Afvoer weefselvocht uit het interstitium (= intercellulaire ruimte)
• Afweer tegen infecties (lymfeknopen bevatten macrofagen en lymfocyten)
Kennen hoe de afvoer van het lymfe werkt!
2
,ONTSTAANSMECHANISMEN VAN OEDEEM
OEDEEM
• = abnormale ophoping vloeistof in interstitium (onderhuids en in lichaamsholtes)
• Symptoom, geen diagnose
We gaan oedeem vormen in de huid. Oedeem is symptoom maar geen diagnose, hierdoor gaan we moeten
gaan achterhalen van waar het probleem komt.
Filtratie bloedcapillair is toegenomen > resorptie lymfecapillair
GEEN OEDEEM
Filtratie bloedcapillair = resorptie lymfecapillair
CAPILLAIRE FILTRATIE
Bepaald door:
• Lokale capillaire bloeddruk Pc
• Hydrostatische druk in het interstitium Pi
• Colloïd-osmotische druk van het plasma πp
• Colloïd-osmotische druk van het interstitium πi
Soms is filtratie te groot waardoor oedeem gaat ontwikkelen.
Als we veel proteïnen in het plasma hebben en weinig in het
interstitium gaat er veel water worden aangetrokken naar het
plasma om concentratie te verminderen en dus gelijk te trekken. Hierdoor kan oedeem gevormd worden
en gaan we meer afvalproducten krijgen in het interstitium.
• Hydrostatische druk = druk uitgeoefend door een statische vloeistof op een lichaam op een
bepaalde diepte in die vloeistof
3
, • Oncotische druk = druk te wijten aan plasmaproteïnen
• Toenamen van hydrostatische druk: als we distaal zitten hebben we meer druk dan proximaal
OEDEEM – DOOR TOEGENOMEN CAPILLAIRE FILTRATIE
4 mechanismes:
• Toename lokale druk in bloedcapillairen
• Afgenomen oncotische druk in bloedcapillairen
• Toegenomen oncotische druk in interstitium
• Toegenomen permeabiliteit van bloedcapillairen
Als de klepjes niet meer werken gaat bloed naar distaal zakken, filtratie gaat toenemen en oedeem gaat
gevormd worden.
OEDEEM – DOOR AFGENOMEN RESORPTIE
Filtratie bloedcapillair > resorptie lymfecapillair is afgenomen
• Primair lymfoedeem: congenitaal (aangeboren)
• Secundair of verworven lymfoedeem:
o door behandeling kanker (bv. klieruitruiming, radiotherapie,..)
o na infectie
o chirurgie
o trauma
o obesitas
• Door de lymfeklier in de oksel weg te halen zijn de arm en de borst zeer gevoelig voor oedeem.
OEDEEM – DOOR COMBINATIE TOEGENOMEN FILTRATIE / AFGENOMEN RESORPTIE
Filtratie bloedcapillair > resorptie lymfecapillair is afgenomen
• Verhoogde filtratie kan komen via aangeboren of door een infectie.
TYPES OEDEEM
• Primair versus secundair lymfoedeem
• Statische lymfe-insufficiëntie = low output
lymphatic failure
o Ligt aan moeilijke en beperkte
transportcapaciteit van lymfestelsel
• Dynamic lymfe-insufficiëntie = high output
lymphatic failure
o Ligt aan extra load vanuit bloedcapillairen,
extra filtratie
• Pitting versus non-pitting oedeem
4
CHRONISCHE VENEUZE INSUFFICIËNTIE
EN LYMFOEDEEM (DEVOOGDT)
OEDEEM
1. ANATOMIE EN FYSIOLOGIE BLOEDVATENSTELSEL EN LYMFESTELSEL
BLOEDVATENSTELSEL
• Gesloten systeem
• Hoge druk systeem
• Heeft spieren in de wand die gaan samentrekken waardoor het bloed weer naar
de weefsels kan gaan
VENEUZE SYSTEEM
• Gesloten systeem
• Lage druk systeem
• Heeft spieren, de ademhaling of klepjes nodig om het bloed weer naar het hart
te brengen
• Wand gaat wat verdunnen en krijgt dmv andere systemen het bloed van de
benen weer naar het hart
• Flow van oppervlakkig naar diep
• Bevat diepe venen, oppervlakkige venen en perforanten (zorgen voor de stroming naar het diep
systeem)
• Onderste lidmaat:
o Opp venen: VSM en VSP
o Diepe venen: v. femoralis, v.poplitea, diepe
kuitvenen
• Bovenste lidmaat:
o Opp: v. cephalica, v. basilica
o Diep: v. ulnaris, v. brachialis
LYMFESYSTEEM
• Gesloten systeem
KUITSPIERPOMP
Een kuitspier, dijspier en voetspierpomp zijn heel belangrijk bij de venen. Door een contractie van de spier gaan
de diepe venen worden leeg geduwd door werking van de perforanten. Als de spier weer ontspant gaat het
bloed van het opp. Systeem naar het diep systeem worden aangezogen.
FYSIOLOGISCH VENEUS STELSE L
De ademhaling brengt drukveranderingen in de buik teweeg. De druk wordt
bij inademen minder en hierdoor gaat het veneuze bloed van de arm
richting de romp worden aangezogen.
1
, • Inademen → uitstroom van veneus bloed uit armen stijgt, uitstroom van
veneus bloed uit benen daalt
• Uitademen → uitstroom van veneus bloed uit armen daalt, uitstroom van
veneus bloed uit benen stijgt
ANATOMIE LYMFESTELSEL
Een lymfestelsel start met heel fijne lymfevaten of capillairen, dit zijn 1 laag endotheelcellen en op het uiteinde
hangt een filamentje en door hieraan te trekken wordt de openening tussen 2 endotheel cellen opengetrokken
en kan water worden opgenomen.
Eenmaal het water in het lymfecapillair zit noemen we het pas een lymfe en wordt het naar de
lymfecollectoren (lymfevaten) getransporteerd. Deze lymfevaten zien eruit als venen (lage druk systeem) en
heeft extra druk nodig om te kunnen werken.
De ruimte tussen 2 lymfekleppen zijn lymfe angiomen.
Lymfeknopen zorgen ervoor dat de lymfe gezuiverd wordt, bv als we een
bacterie hebben zorgen de knopen ervoor dat de T cellen worden
aangemaakt en afweercellen komen.
• De ductus thoracicus is het hoofdlymfevat en krijgt lymfe van beide
benen en de linkerarm.
• Lymfeknopen bevinden zich vooral aan de oksel, lies en hals.
• Lymfeknopen onderste lidmaat:
o Popliteale (knie) lymfeknoop
o Inguinale (lies)
o Iliacale (bekken)
• Lymfeknopen bovenste lidmaat:
o Cubitale (elleboog)
o Humerale
o Centrale
o Subclaviculaire of retroclaviculair
o Thoracale
o Scapulaire
De oppervlakkige lymfevaten liggen in het vetweefsel, de diepe liggen bij de spieren.
FUNCTIE LYMFESTELSEL
• Afvoer weefselvocht uit het interstitium (= intercellulaire ruimte)
• Afweer tegen infecties (lymfeknopen bevatten macrofagen en lymfocyten)
Kennen hoe de afvoer van het lymfe werkt!
2
,ONTSTAANSMECHANISMEN VAN OEDEEM
OEDEEM
• = abnormale ophoping vloeistof in interstitium (onderhuids en in lichaamsholtes)
• Symptoom, geen diagnose
We gaan oedeem vormen in de huid. Oedeem is symptoom maar geen diagnose, hierdoor gaan we moeten
gaan achterhalen van waar het probleem komt.
Filtratie bloedcapillair is toegenomen > resorptie lymfecapillair
GEEN OEDEEM
Filtratie bloedcapillair = resorptie lymfecapillair
CAPILLAIRE FILTRATIE
Bepaald door:
• Lokale capillaire bloeddruk Pc
• Hydrostatische druk in het interstitium Pi
• Colloïd-osmotische druk van het plasma πp
• Colloïd-osmotische druk van het interstitium πi
Soms is filtratie te groot waardoor oedeem gaat ontwikkelen.
Als we veel proteïnen in het plasma hebben en weinig in het
interstitium gaat er veel water worden aangetrokken naar het
plasma om concentratie te verminderen en dus gelijk te trekken. Hierdoor kan oedeem gevormd worden
en gaan we meer afvalproducten krijgen in het interstitium.
• Hydrostatische druk = druk uitgeoefend door een statische vloeistof op een lichaam op een
bepaalde diepte in die vloeistof
3
, • Oncotische druk = druk te wijten aan plasmaproteïnen
• Toenamen van hydrostatische druk: als we distaal zitten hebben we meer druk dan proximaal
OEDEEM – DOOR TOEGENOMEN CAPILLAIRE FILTRATIE
4 mechanismes:
• Toename lokale druk in bloedcapillairen
• Afgenomen oncotische druk in bloedcapillairen
• Toegenomen oncotische druk in interstitium
• Toegenomen permeabiliteit van bloedcapillairen
Als de klepjes niet meer werken gaat bloed naar distaal zakken, filtratie gaat toenemen en oedeem gaat
gevormd worden.
OEDEEM – DOOR AFGENOMEN RESORPTIE
Filtratie bloedcapillair > resorptie lymfecapillair is afgenomen
• Primair lymfoedeem: congenitaal (aangeboren)
• Secundair of verworven lymfoedeem:
o door behandeling kanker (bv. klieruitruiming, radiotherapie,..)
o na infectie
o chirurgie
o trauma
o obesitas
• Door de lymfeklier in de oksel weg te halen zijn de arm en de borst zeer gevoelig voor oedeem.
OEDEEM – DOOR COMBINATIE TOEGENOMEN FILTRATIE / AFGENOMEN RESORPTIE
Filtratie bloedcapillair > resorptie lymfecapillair is afgenomen
• Verhoogde filtratie kan komen via aangeboren of door een infectie.
TYPES OEDEEM
• Primair versus secundair lymfoedeem
• Statische lymfe-insufficiëntie = low output
lymphatic failure
o Ligt aan moeilijke en beperkte
transportcapaciteit van lymfestelsel
• Dynamic lymfe-insufficiëntie = high output
lymphatic failure
o Ligt aan extra load vanuit bloedcapillairen,
extra filtratie
• Pitting versus non-pitting oedeem
4
