H40: The Animal Body
40.1 Animal form and function are correlated at all levels of organization.
Vorm en functie van dieren.
Alle dieren moeten voedingsstoffen en zuurstof verkrijgen, vechten tegen infecties, overleven en
nakomelingen produceren. Toch is de anatomie van elk dier anders. Dit komt door natuurlijke
selectie en adaptatie. De fysiologie van een dier is de biologische functie.
Beperkingen op het lichaamsplan.
Fysieke ‘wetten’ zoals sterkte, diffusie, beweging en warmte uitwisseling limiteren het aantal
verschillende vormen waarin dieren voorkomen.
Bij zwemmers is het belangrijk om gestroomlijnd te zijn, water is 1000x dichter dan lucht. Om snel te
kunnen zwemmen moet er zo min mogelijk weerstand zijn. Stroomlijning is een vorm van
convergente evolutie.
Er is ook een maximale grootte dat dieren kunnen bereiken. Hoe groter het dier, hoe dikker de
botten en hoe groter de spieren moeten zijn om het dier te ondersteunen.
Dieren wisselen voedingsstoffen, afvalstoffen en gassen uit met hun omgeving. Dit is ook een
beperking op het lichaamsplan. Hoe meer een dier in contact staat met water, hoe meer uitwisseling
er plaats kan vinden.
Interactie met de omgeving.
In veel dieren is er een aanpassing dat zorgt voor efficiënte uitwisseling met de omgeving; het zijn
gespecialiseerde oppervlakten (organen) die veel vertakt of gevouwen zijn, om meer in contact te
staan met de omgeving. De organen liggen in het lichaam ter bescherming tegen slijtage of
uitdroging en zorgt ook voor een gestroomlijnd lichaam.
Lichaamsvloeistoffen zorgen voor uitwisseling tussen cellen in het lichaam. De holtes tussen cellen
zijn gevuld met vloeistof; interstitieel vloeistof (interstitial fluid). Ook bloed maakt deel uit van een
complex lichaamsplan.
Er zitten veel voordelen aan een complex lichaamsplan, zo zorgt een extern skelet voor bescherming
en zintuiglijke organen zorgen voor gedetailleerde informatie over de omgeving van het dier. Het dier
kan een stabiel interne omgeving creëren in een variabele externe omgeving.
, Lichaamsplannen.
Cellen die samenwerken vormen weefsels, weefsels vormen organen en organen vormen
orgaansystemen.
Orgaansystemen bestaan uit gespecialiseerde organen met gespecialiseerde weefsels en cellen. Veel
organen hebben meer dan één fysiologische rol.
Er zijn vier globale typen van dierlijk weefsel: epitheelweefsel, bindweefsel, spierweefsel en
zenuwweefsel.
Interactie tussen cellen.
Cellen kunnen op verschillende manieren contact met elkaar hebben; via tight junctions,
desmosomen of gap junctions.
• Tight junction -> de plasma membranen van buurcellen worden dicht tegen elkaar
aangedrukt door specifieke eiwitten, zodat er een barrière ontstaat tegen het lekken van
extracellulair vloeistof tussen epitheelcellen.
• Desmosomes -> desmosomes zorgen dat cellen in sterke ‘vellen’ / ‘platen’ komen te liggen,
intermediate filaments zorgen voor een anker van de desmosomen in het cytoplasma.
Desmosomen houden bijvoorbeeld spiercellen bij elkaar tot een spier.
• Gap junction -> gap junctions zorgen voor kanalen van de ene cel naar een buurcel. Het
bestaat uit membraan eiwitten die de twee membranen van de cellen verlengen. Door deze
poriën kunnen onder andere ionen, suikers en aminozuren.
40.1 Animal form and function are correlated at all levels of organization.
Vorm en functie van dieren.
Alle dieren moeten voedingsstoffen en zuurstof verkrijgen, vechten tegen infecties, overleven en
nakomelingen produceren. Toch is de anatomie van elk dier anders. Dit komt door natuurlijke
selectie en adaptatie. De fysiologie van een dier is de biologische functie.
Beperkingen op het lichaamsplan.
Fysieke ‘wetten’ zoals sterkte, diffusie, beweging en warmte uitwisseling limiteren het aantal
verschillende vormen waarin dieren voorkomen.
Bij zwemmers is het belangrijk om gestroomlijnd te zijn, water is 1000x dichter dan lucht. Om snel te
kunnen zwemmen moet er zo min mogelijk weerstand zijn. Stroomlijning is een vorm van
convergente evolutie.
Er is ook een maximale grootte dat dieren kunnen bereiken. Hoe groter het dier, hoe dikker de
botten en hoe groter de spieren moeten zijn om het dier te ondersteunen.
Dieren wisselen voedingsstoffen, afvalstoffen en gassen uit met hun omgeving. Dit is ook een
beperking op het lichaamsplan. Hoe meer een dier in contact staat met water, hoe meer uitwisseling
er plaats kan vinden.
Interactie met de omgeving.
In veel dieren is er een aanpassing dat zorgt voor efficiënte uitwisseling met de omgeving; het zijn
gespecialiseerde oppervlakten (organen) die veel vertakt of gevouwen zijn, om meer in contact te
staan met de omgeving. De organen liggen in het lichaam ter bescherming tegen slijtage of
uitdroging en zorgt ook voor een gestroomlijnd lichaam.
Lichaamsvloeistoffen zorgen voor uitwisseling tussen cellen in het lichaam. De holtes tussen cellen
zijn gevuld met vloeistof; interstitieel vloeistof (interstitial fluid). Ook bloed maakt deel uit van een
complex lichaamsplan.
Er zitten veel voordelen aan een complex lichaamsplan, zo zorgt een extern skelet voor bescherming
en zintuiglijke organen zorgen voor gedetailleerde informatie over de omgeving van het dier. Het dier
kan een stabiel interne omgeving creëren in een variabele externe omgeving.
, Lichaamsplannen.
Cellen die samenwerken vormen weefsels, weefsels vormen organen en organen vormen
orgaansystemen.
Orgaansystemen bestaan uit gespecialiseerde organen met gespecialiseerde weefsels en cellen. Veel
organen hebben meer dan één fysiologische rol.
Er zijn vier globale typen van dierlijk weefsel: epitheelweefsel, bindweefsel, spierweefsel en
zenuwweefsel.
Interactie tussen cellen.
Cellen kunnen op verschillende manieren contact met elkaar hebben; via tight junctions,
desmosomen of gap junctions.
• Tight junction -> de plasma membranen van buurcellen worden dicht tegen elkaar
aangedrukt door specifieke eiwitten, zodat er een barrière ontstaat tegen het lekken van
extracellulair vloeistof tussen epitheelcellen.
• Desmosomes -> desmosomes zorgen dat cellen in sterke ‘vellen’ / ‘platen’ komen te liggen,
intermediate filaments zorgen voor een anker van de desmosomen in het cytoplasma.
Desmosomen houden bijvoorbeeld spiercellen bij elkaar tot een spier.
• Gap junction -> gap junctions zorgen voor kanalen van de ene cel naar een buurcel. Het
bestaat uit membraan eiwitten die de twee membranen van de cellen verlengen. Door deze
poriën kunnen onder andere ionen, suikers en aminozuren.
