Inhoudsopgave
SamenvatninMaterieeSnStrafrecht........................................................................................................1
Leereenheidn1:nStrafrechteSijkenaansprakeSijkheid..............................................................................2
Leereenheidn2:nDenobjecteven ijdenvanneennstrafaarnfeit..................................................................9
Leereenheidn3:nDensubjecteven ijdenvanneennstrafaarnfeit..............................................................11
Leereenheidn4:nStrafuitsSuitnisironden...........................................................................................17
Leereenheidn5:ndenstrafarenpoiininennvoorbereidini......................................................................24
Leereenheidn6:nDeeSnemininaannstrafarenfeiten.............................................................................27
1
,Leereenheid 1: Strafrechtelijke aansprakelijkheid
TekstboeknDenHuSSu:nhoofdstukn2nparn1,n2,n3nenn4.1nt/mn4.2.2n(p.n61n-n118)nennparn5n(p.n130-140)
StrafarenfeitennbehoevenneennweteSijkenbasis.nInn1886nwerdnhetnieheSenmaterieSenstrafrechtninn
samenhaninbe iennennweteSijkniecodifceerdninnhetnWetboeknvannStrafrecht.n
VeeSnaSiemenenSeerstukkennovernstrafrechteSijkenaansprakeSijkheidn ijnntenvindenninnhetnASiemeenn
DeeS.nInnhetnWetboeknisnruimtenieievennvoornveranderininvanndenrechtspraktjk.nInnhetnWetboekn
wordennieennkernbeirippenn oaSsnstrafaarnhandeSen,nnaSaten,nop et,nschuSd,nwederrechteSijkheidn
nietniebruikt.nArt.n91nSrnverkSaartndenbepaSiniennuitnhetnASiemeennDeeSn(metnuit onderininvannden
betekenistteS)nvanntoepassininopnfeitennwaaropnbijnanderenwetennofnverordeniniennstrafnisniesteSd,n
ten ijndenwetnandersnbepaaSt.n
Codificatiebeginsel: DenwetnreieStnhetnstrafrechtninnaSiemenenwetboeken,nbehoudensnden
bevoeidheidntotnreieSininvannbepaaSdenonderwerpenninnaf onderSijkenwetenn(art.n107nSidn1nGw).n
nDenbevoeidheidntotnhetnuitvaardiiennvannstrafepaSiniennmoetnopneennwetninnformeSen inn ijnn
iebaseerdnennuitievaardiidn ijnndoorndenNederSandsenoverheid.n
nDenstrafrechternkannsSechtsnaansprakeSijknsteSSennopnbasisnvannstrafwetievinindiendaadwerkeSijknvan
krachtnwasntenntjdenvannhetnpSeiennvannhetnfeit.n
Strafbepaling: eenndeSictsomschrijvininenneennsanctenormn(art.n1nSidn1nSr).n
Inndendelictsomschrijving wordtnbeschrevennweSkniedrainondernweSkensubjectevenennobjecteven
omstandiihedenntotnstrafrechteSijkenaansprakeSijkheidnkannSeiden.nDenvereistennuitnden
deSictsomschrijvinin ijnndenbestanddelen.nDendeSictsomschrijvininkannookneennkwalifcate bevaten.
NaastndenbestanddeSennvannhetndeSictn ijnnernmeernvoorwaardennvoornstrafrechteSijken
aansprakeSijkheid:
1. ErnmoetneennvervoSiinisrechtn ijn;
2. DeneSementennwederrechteSijkheidnennschuSdnmoetenn ijnnvervuSd.
Strafbaar feit: indienndenbestanddeSennvanneenndeSictsomschrijvinin ijnnbewe en.n
nVoornstrafrechteSijkenaansprakeSijkheidnisndaarnaastntevensndenwederrechteSijkheidnvannhetn
bewe ennverkSaardenfeitnenndenverwijtbaarheidnvereist.
Strafrechtelijke aansprakelijkheid: indiennernsprakenisnvanneennstrafaarnfeitnennernsprakenisnvannden
wederrechteSijkheidnvannhetnbewe ennverkSaardenfeitnennverwijtbaarheid.
!DenonderscheidinintussennaansprakeSijkheidsvoorwaardennopnbestanddeeSniveaunofnopnandernniveau
isnvannprocessueeSnbeSani:ndenvormievininvanndentenSasteSeiiininwordtnerdoornbepaaSdnennhetnisn
beSanirijknvoornwatnmoetnwordennbewe enn(bestanddeSen)nennwatnbehoudensnaanwij iniennvoornhetn
teiendeeSnmainwordennverondersteSdn(wederrechteSijkheidnennschuSdnvoorn overn ennietninnden
bestanddeSenntotnuitdrukkininkomen).n
InnhetnWetboeknwordtnonderscheidniemaaktntussennmisdrijvenn(boeknII)nennovertredinienn(boeknIII).n
ErnstiernstrafarenfeitennwordennaSsnmisdrijvennaaniemerkt.nMindernernstienfeitennwordennaSsn
overtrediniennbestempeSd.n
nHetnonderscheidntussennmisdrijvennennovertrediniennheefnooknievoSiennvoorndwani-nenn
rechtsmiddeSen.nDaarnaastnisnpoiinintot,nvoorbereidininvannennmedepSichtiheidnaanneennovertredini
nietnstrafaar.n
Ernkanneennonderscheidnwordenniemaaktntussennkrenkinis-nennievaar etnisdeSicten:
1. KrenkinisdeSicten:nwordtnstrafrechteSijkniereaieerdnopndendaadwerkeSijkenschendininofn
krenkininvanneennrechtsioed;
2
, 2. Gevaar etnisdeSicten:ndenbedreiiininvanneennrechtsioed,nhetnievaarnvoorneennkrenkininisn
strafaarniesteSdn(bijvoorbeeSdnbijnpoiinintot).
AndernonderscheidnisntussennformeSenennmaterieSendeSicten:
1. FormeSe:nwaarbijnvoornstrafaarheidneennbepaaSdenhandeSininvoSdoendenis;
2. MaterieSe:nwaarbijnmeerneennbepaaSdnievoSincentraaSnstaat.
nDitnisnreSevantnbijnSeerstukkenn oaSsnbijndenpoiini,ndencausaSiteitnenndenverjarini.n
Kannooknonderscheidniemaaktnwordenntussennkwaliteits-n(indienneenndeSictsomschrijvinin ichninn
directen innsSechtsntotnrechtssubjectennmetneennbepaaSdenhoedaniiheidnricht)nennalgemenendeSictenn
(eSknmensndientn ichnvannderieSijkniedraintenonthouden,neenniedernkannhetndeSictnpSeien).n
nVannbeSaninvoorndaderschapnenndeeSnemini.n
Andernonderscheidnisndientussenncommissie-nennommissiedeSicten.nCommissiedelictenn ijnnstrafaren
feitenndieneennverbodnomschrijvennennwaarinneenniedraiinincentraaSnstaat:nhijndiensteeSt,ndoodsSaatnofn
verkracht.nIndienninneenndeSictsomschrijvinineenniebodnieievennwordtnisnernsprakenvanneenn
ommissiedelict.
nOnderscheidnisnvannbeSaninuitnooipuntnvannwetievinistechniek.n
OnderscheidntussenndoSeu enenncuSpo endeSictennennstrafepaSinienn ondernsubjectefnbestanddeeS:
1. DoSeu enenncuSpo endeSicten:nindiennsubjectevenvereistennaSsnop etnennschuSdninnden
deSictsomschrijvinin ijnnverwerkt;
2. StrafepaSinienn ondernsubjectefnbestanddeeS:nindiennieennsubjectevenvereistennaSsnop etn
ennschuSdninndendeSictsomschrijvinin ijnnverwerkt.
nBijnmisdrijvennwordtnop etnofnschuSdnaSsnbestanddeeSnvereist.nBijnovertrediniennkomennmeestaSn
ieennsubjectevenbestanddeSenninndendeSictsomschrijvininvoor.n
Gekwalifceerde delictenn ijnnmetn waarderenstrafennbedreiidndanndenirondvormnvanndiendeSicten,n
omdatnhetnstrafarenfeitnisniepSeeidnondernbij onderenbeieSeidendenomstandiihedenn oaSsnmetn
voorbedachtenraad,nroekeSoosnofninndienstbetrekkini.nInndatnievaSnisnernsprakenvann
strafver warinisironden.nBijnobjecte gronden staatnhetnfeitnvoorop,nbijnsubjecteve gronden den
persoon.nErnisnsprakenvanngeprivilegieerde delictennindiennhetndeSictntennop ichtenvannhetnironddeSictn
eennSaiernstrafmaximumnheefn(ver achtendenomstandiiheden).n
nOnderscheidnisnvannbeSaninbijndeeSneminisvormen.n
StrafarenfeitennvindennpSaatsnbinnenneenntjdsbesteknenn ijnnopneennieievennmomentnvoStooidnenn
daarmeenafieSopenn(afopendendeSicten).nBijnvoortdurendendeSictennisnernsprakenvannstrafarenfeitenn
dieneennvoortdurendenvormnaannemen.n
Klachtdelicten: deSictennmetnaSsnbij onderenvoorwaardenvoornvervoSibaarheidndatndoorneenn
kSachtierechtidenrechtsieSdiineennaaniifenmetnver oekntotnvervoSiininisniedaan.nKSachtierechtidnisn
dooriaansnhetnsSachtofer.n
1. AbsoSuutnkSachtdeSict:nhetnfeitnkannnietnwordennvervoSidn ondernrechtsieSdiienkSacht;
2. ReSatefnkSachtdeSict:naSSeenneennbepaaSdenverdachtenkannnietnwordennvervoSidn onderneenn
teiennhemnierichtenkSacht.n
3
, TerroristschenmisdrijvennkunnennaSsnapartencateiorienwordennonderscheidenn(Wetnterroristschen
misdrijven).nArt.n83nSrnwijstn40ndeSictennaan.nBepaSendnvoornindeSininaSsnterroristschnmisdrijfnisnopn
irondnvannart.n83anSrndatnisniehandeSdnmetneennbij ondernop etvereiste:nhetnterroristschenooimerk.n
Hetnterroristische oogmerknisnhetnooimerknomndenbevoSkininofneenndeeSndernbevoSkininvanneennSandn
ernstienvreesnaanntenjaien,ndannweSneennoverheidnofninternatonaSenorianisatenwederrechteSijknten
dwiniennietsntendoen,nnietntendoennofntenduSden,ndannweSndenfundamenteSenpoSitekenconsttutoneSe,n
economischenofnsociaSenstructurennvanneennSandnofneenninternatonaSenorianisatenernstinten
ontwrichtennofntenvernietien.n
BeSanirijknonderscheidnisndatntussenncommuunnennbij ondernstrafrecht.nHetnbetrokkennrechtsioednofn
rechtsbeSaninisnvaakneennbeSanirijkenredennvoornonderbreniinininnbij onderenstrafwetievinin( oaSsnde
WED).n
Legaliteitsbeginsel:nieennfeitnisnstrafaarndannuitnkrachtnvanneenndaaraannvoorafieianenweteSijken
strafepaSinin(art.n1nSidn1nSrnennart.n16nGw).n
nDentermnweteSijkenbepaSininmoetnnietnbeperktnwordennopievat:niemeenteSijkenverordeninienn
vaSSennernooknonder.nGewoonterechtnvaStnernnietnonder.n
AannhetnSeiaSiteitsbeiinseSnSiiienndenvoSiendenirondenntennirondsSai:
1. SchuSdie ichtspunt:nniemandnmainwordennbestrafnindiennhijnnietnwistnofnkonnwetenndatn ijnn
iedrainverbodennwas.
2. Rechtsstaatiedachte:niederenmachtsuitoefeninindoornofnnamensndenoverheidnbehoortnten ijnn
iebaseerdnopntjdiinuitievaardiidenrechtsreieSsnvannioedenkwaSiteit.n
3. Rechts ekerheid:neennpersoonnmoetnkunnennvoor iennofndenoverheidninnstrafrechteSijken innop
ijnnmoieSijkniedrain aSnreaierennennweSkenreactendaarbijndenkbaarn ijn.
UitnhetnSeiaSiteitsbeiinseSnvSoeitnooknhetnverbod van terugwerkende kracht van strafwetgeving uitn
voort.nWij iiinininndenjurisprudentenSevertndooriaansnweSneennaanvaardbaarnieachteninperkininvann
hetnverbodnvannteruiwerkendenkrachtnop.nDenhardenkernnvannhetnSeiaSiteitsbeiinseSnrichtn ichnwatnhetn
verbodnvannteruiwerkendenkrachtnbetrefnvooraSnopndenstrafepaSiniennenndensanctenormen.n
HetnSeiaSiteitsbeiinseSnvereistndaarnaastntoegankelijke en scherpe normenn(ooknweSnSex-certan
beiinseS).nIndiennernsprakenisnvannonmachtnomnscherperntenkunnennomschrijven,nvannnood akeSijken
vaaiheid,nkanndatneennredennopSeverennvoornacceptatenvannvaiennormen.nOoknwordtnvaaiheidnsomsn
ieSeiitmeerdndoorniewenstenfexibiSiteit.n
HetnSeiaSiteitsbeiinseSnbrenitnmeendatniren ennwordenniesteSdnaanndeninterpretatevrijheidnvannden
strafrechter.nEennaansprakeSijkheidsteSSininmainnietnaSsneennverrassininkomennbijneennnieuwen
interpretatenwaardoornhetnbereiknvanndenstrafepaSininwordtnuitiebreid.n
nInterpretatemethodenndienvannbeSaninkunnenn ijn:nirammatcaSe,nwetshistorie,n
verdraisieschiedenis,nwetssystematek,nratoneSenofnteSeoSoiischeninterpretate.n
AnaSoiischeninterpretatenisnvaaknnietntoeiestaan.nDaarteienovernisnextensieveninterpretatenvaaknweSn
toeiestaannindienntaaSkundiinbinnenndenbewoordiniennvanndendeSictsomschrijvininwordtniebSeven,n
hetieennnietnhetnievaSnisnbijnanaSoiischeninterpretate.n
4