23-24
Een positieve en veilige klasgroep
HOOFDSTUK 3
OP WEG MET EEN GROEP
,INHOUDSOPGAVE
Inleiding (het belang van sociale relaties in de 21ste eeuw) ....................................................................................................... 2
Kenmerken van de groep ......................................................................................................................................................... 3
De groep als systeem ...................................................................................................................................................................... 3
Totaliteit ..................................................................................................................................................................................... 3
De klasgroep is dynamisch.......................................................................................................................................................... 3
Circulariteit ................................................................................................................................................................................. 3
Evenwicht in de klas ................................................................................................................................................................... 4
Loyaliteit in de klas ..................................................................................................................................................................... 4
Een fijne groep ................................................................................................................................................................................ 5
Groepsvorming: hoe een klas een veilige groep kan worden .................................................................................................... 7
Fase 0: de voorbereidingsfase ........................................................................................................................................................ 7
Fase 1: forming (fase van het oriënteren en vormgeven ................................................................................................................ 7
Fase 2: storming (conflictfase) ........................................................................................................................................................ 8
Fase 3: norming (ontwikkeling van de groepsnorm) ...................................................................................................................... 8
Fase 4: performing (presteren) ....................................................................................................................................................... 8
Fase 5: reforming (evalueren, afscheid nemen).............................................................................................................................. 9
Doelgericht werken aan sociale vaardigheden ........................................................................................................................ 10
Hoe werken aan sociale vaardigheden? ....................................................................................................................................... 10
relatiewijzen ................................................................................................................................................................................. 11
gespreksconventies ....................................................................................................................................................................... 11
samenwerking .............................................................................................................................................................................. 11
het sociogram ............................................................................................................................................................................... 12
de axenroos (enkel visie & opbouw kennen)................................................................................................................................. 12
Actief werken aan een fijne klasgroep .................................................................................................................................... 14
verbindende activiteiten ............................................................................................................................................................... 14
coöperatieve werkvormen ............................................................................................................................................................ 15
kringgesprekken ........................................................................................................................................................................... 15
grenzen stellen: regels & afspraken.............................................................................................................................................. 15
structuur & consequent optreden ................................................................................................................................................. 16
het belang van non-verbaal gedrag.............................................................................................................................................. 16
WEGGRO Een positieve en veilige klasgroep
1
, INLEIDING (HET BELANG VAN SOCIALE RELATIES IN DE 21 S T E EEUW)
Onze samenleving wordt onder invloed van de toenemende globalisering steeds diverser à ook ons onderwijs à als lkr passen
we ons aan deze steeds veranderende realiteit aan en stemmen we ons pedagogisch handelen (en dus ook ons klashouden)
hierop af.
Door de groeiende diversiteit is het belangrijk dat we investeren in sociale relaties à verschillen tss mensen werken versterkend
doordat je kan leren van elkaar (ideeën uitwisselen, expertise delen, ander perspectief...), belangrijke voorwaarde is dat we
leren samenwerken om met diversiteit om te kunnen gaan à door samenwerken kan je meer verwezenlijken.
Redenen waarom sociale relaties zo belangrijk zijn:
• Maatschappelijk belang
• Persoonlijke ontplooiing
• Behoefte aan verbondenheid
Basiswens van mensen = om ‘erbij te horen’ & voldoening halen uit het samenwerken met anderen à mensen willen deel
uitmaken van een groep & willen iets te bieden hebben à soms conflicten en daarom is het belangrijk om van kleins af
constructief te leren samenwerken & hiertoe de sociale vaardigheden te ontwikkelen.
Onderwijs moet lln kansen bieden om met elkaar en van elkaar te leren à onderwijs is daarom vaak in groep. Er wordt
gestreefd naar verbondenheid met & binnen een groep.
We kunnen het gedrag van lln maar begrijpen in relatie tot de groep à gedrag van lln is onderdeel van het groepsgebeuren,
functioneren van andere lln en van jouw gedrag als lkr à moeten het ook in deze context plaatsen à je kan het gedrag van lln
niet veranderen als je de groep niet onder controle hebt à orde in de klas is een voorwaarde tot het opbouwen van
constructieve relaties met lln à fundament voor goed klashouden zit dus in het creëren van een pos. leer- en leefklimaat.
WEGGRO Een positieve en veilige klasgroep
2
Een positieve en veilige klasgroep
HOOFDSTUK 3
OP WEG MET EEN GROEP
,INHOUDSOPGAVE
Inleiding (het belang van sociale relaties in de 21ste eeuw) ....................................................................................................... 2
Kenmerken van de groep ......................................................................................................................................................... 3
De groep als systeem ...................................................................................................................................................................... 3
Totaliteit ..................................................................................................................................................................................... 3
De klasgroep is dynamisch.......................................................................................................................................................... 3
Circulariteit ................................................................................................................................................................................. 3
Evenwicht in de klas ................................................................................................................................................................... 4
Loyaliteit in de klas ..................................................................................................................................................................... 4
Een fijne groep ................................................................................................................................................................................ 5
Groepsvorming: hoe een klas een veilige groep kan worden .................................................................................................... 7
Fase 0: de voorbereidingsfase ........................................................................................................................................................ 7
Fase 1: forming (fase van het oriënteren en vormgeven ................................................................................................................ 7
Fase 2: storming (conflictfase) ........................................................................................................................................................ 8
Fase 3: norming (ontwikkeling van de groepsnorm) ...................................................................................................................... 8
Fase 4: performing (presteren) ....................................................................................................................................................... 8
Fase 5: reforming (evalueren, afscheid nemen).............................................................................................................................. 9
Doelgericht werken aan sociale vaardigheden ........................................................................................................................ 10
Hoe werken aan sociale vaardigheden? ....................................................................................................................................... 10
relatiewijzen ................................................................................................................................................................................. 11
gespreksconventies ....................................................................................................................................................................... 11
samenwerking .............................................................................................................................................................................. 11
het sociogram ............................................................................................................................................................................... 12
de axenroos (enkel visie & opbouw kennen)................................................................................................................................. 12
Actief werken aan een fijne klasgroep .................................................................................................................................... 14
verbindende activiteiten ............................................................................................................................................................... 14
coöperatieve werkvormen ............................................................................................................................................................ 15
kringgesprekken ........................................................................................................................................................................... 15
grenzen stellen: regels & afspraken.............................................................................................................................................. 15
structuur & consequent optreden ................................................................................................................................................. 16
het belang van non-verbaal gedrag.............................................................................................................................................. 16
WEGGRO Een positieve en veilige klasgroep
1
, INLEIDING (HET BELANG VAN SOCIALE RELATIES IN DE 21 S T E EEUW)
Onze samenleving wordt onder invloed van de toenemende globalisering steeds diverser à ook ons onderwijs à als lkr passen
we ons aan deze steeds veranderende realiteit aan en stemmen we ons pedagogisch handelen (en dus ook ons klashouden)
hierop af.
Door de groeiende diversiteit is het belangrijk dat we investeren in sociale relaties à verschillen tss mensen werken versterkend
doordat je kan leren van elkaar (ideeën uitwisselen, expertise delen, ander perspectief...), belangrijke voorwaarde is dat we
leren samenwerken om met diversiteit om te kunnen gaan à door samenwerken kan je meer verwezenlijken.
Redenen waarom sociale relaties zo belangrijk zijn:
• Maatschappelijk belang
• Persoonlijke ontplooiing
• Behoefte aan verbondenheid
Basiswens van mensen = om ‘erbij te horen’ & voldoening halen uit het samenwerken met anderen à mensen willen deel
uitmaken van een groep & willen iets te bieden hebben à soms conflicten en daarom is het belangrijk om van kleins af
constructief te leren samenwerken & hiertoe de sociale vaardigheden te ontwikkelen.
Onderwijs moet lln kansen bieden om met elkaar en van elkaar te leren à onderwijs is daarom vaak in groep. Er wordt
gestreefd naar verbondenheid met & binnen een groep.
We kunnen het gedrag van lln maar begrijpen in relatie tot de groep à gedrag van lln is onderdeel van het groepsgebeuren,
functioneren van andere lln en van jouw gedrag als lkr à moeten het ook in deze context plaatsen à je kan het gedrag van lln
niet veranderen als je de groep niet onder controle hebt à orde in de klas is een voorwaarde tot het opbouwen van
constructieve relaties met lln à fundament voor goed klashouden zit dus in het creëren van een pos. leer- en leefklimaat.
WEGGRO Een positieve en veilige klasgroep
2
