Samenvatting H3 economie

Economie Jan Bouckaert

Consumentengedrag, afleiding van de vraag
Inleiding

- Marktvraag
o Volgt uit individuele beslissingen van groot aantal consumenten
beslist over
 Aankopen van optimale goederenbundel
 Optimale inzet van schaarse middelen (beschikbaar budget)
o Individuele vraagcurve bepaalt marktvraag
o Micro-economische theorie van individuele vraag
=> consumentengedrag verklaren/voorspellen
 Rol van voorkeuren/preferenties, (wijziging van het) inkomen, prijzen,
overheidsrol,…
o Micro-economische onderbouw van macro-economische grootheden:
 Werken/vrije tijd (bv. werkloosheids- en pensioenvoorzieningen)
 Consumeren of sparen?

Nut, marginaal nut, consumptiebeslissingen

- Definitie nut
o 18de – 19de eeuw
totaal nut van goed bepaalt de waarde
o Waardeparadox
 Sommige goederen hebben lage marktwaarde en hoog nut (lucht, water)
 Andere goederen hebben hoge marktwaarde en laag nut (diamanten)
o 19de – 20ste eeuw
= de marginalisten
benadrukken het marginaal nut = kardinaal meetbaar
o Oplossing waardeparadox
nut van laatste consumptie-eenheid bepaalt vraag naar en waarde van goed
- Gossen en Marshall
o 1ste wet van Gossen
marginaal nut van goed daalt naarmate consumptie ervan stijgt
 Vb film voor 3de keer zien
de
o 2 wet van Gossen
consument die zijn nut wil maximaliseren zal zijn uitgave zo regelen dat zijn laatste
cent die aan verschillende goederen wordt besteed overal eenzelfde marginaal nut
oplevert

Marginale opportuniteitskosten:
waarde van wat men moet opgeven in het beste alternatief om meer van het goed te verkrijgen

o Alfred Marshall 1842-1924
 Grondslag theorie consumentengedrag
= consumenten nemen beslissingen door preferenties en budgettaire
restricties (prijzenniveau en beschikbaar inkomen)
 Veronderstelt cardinaliteit + toont aan
hoe consumenten hun consumptie aanpassen bij variërende prijzen,
beschikbare inkomen, 2de wet van Gossen

1

, Economie Jan Bouckaert

Preferenties, indifferentiecurven, nutsfuncties

Neoklassieke micro-economie gaat uit van ordinaal nut en rationeel consumentengedrag

- Indifferentiecurve
= verzameling van goederenbundels die éénzelfde nutsniveau (=u 0) opleveren
= u0 = u(x1, x2) oplossen naar x2 in functie van x1 en u0
= vergelijking en ordening van goederenbundels
= ik verkies a boven b, b boven a, onverschillig
o Dalend verloop + convex t.o.v. oorsprong
 Dalend wanneer meer consumptie van 1 nodig is om nut constant te houden
indien minder van 2 beschikbaar is
 Convex wanneer betalingsbereidheid van consument voor extra eenheden
van willekeurig goed daalt naarmate zij er meer van consumeert
= substitutieverhouding 2 door
goed 1
= subjectieve ruilverhouding
tussen 1 en 2
 negatief teken geeft positief getal
 Hoeft niet convex te zijn maar meest voor de hand liggend
 Perfecte substituten
evenveel nut voor elke combinatie van 1 en 2
 Perfecte complementen
bepaalde verhouding tussen 1 en 2
o Hoger nutsniveau naarmate ze verder van oorsprong liggen
o 2 indifferentiecurven kunnen elkaar niet raken of snijden




o Voorkeursordening is transitief:

 geen > maar krulletjes > ‘verkies boven’
o Niet-verzadiging van behoeftes
willen altijd meer dan nodig
o Convexe preferenties




2