Samenvatting Kennislijn De Gemeenschap periode 2

Kennislijn
Les 1
 Welzijn = kwaliteit van leven
 Versterken van sociale kwaliteit van de samenleving = bevorderen van kwaliteit van leven
van individuele mensen in relatie met hun omgeving.
 Welzijn is subjectief: het zegt onder andere iets over hoe iemand zijn of haar lichamelijke,
psychische en sociaal functioneren ervaart. Dit wordt onder andere bepaald door de relatie
met je omgeving.
 Welzijn betekent je goed voelen of de waardering van je leven
 Er zijn 8 dimensies van welzijn:
1. Materiële levensstandaard
2. Economische risico’s
3. Opleiding en arbeid
4. Gezondheid
5. Sociale relaties
6. Maatschappelijke participatie en vertrouwen
7. Veiligheid en milieu
8. Omgeving


Een gezin is er in allerlei vormen:
 Traditionele gezinnen (man+vrouw)
 Eenoudergezinnen
 Meeroudergezinnen
 Homoseksuele ouders (stichting meer dan gewenst)

Uitgangspunten bij ouderschap
1. Het moet zoveel mogelijk aansluiten bij de natuurlijke situatie: éen vader en éen moeder.
2. Je hebt 2 soorten ouderschap: gezag en juridisch ouderschap
3. Je kunt (bijna) geen afstand doen van juridisch ouderschap
4. Het gezag kan je wel ontnomen worden

Wie is de ouder?
1. Biologisch
2. Juridisch
- Gezag betekent de taak tot opvoeden. Dit geldt tot het kind 18 wordt
- Juridisch ouderschap zijn de familierechtelijke betrekkingen (banden)  erfenis

Behalve een ouder, kan ook een voogd taak tot opvoeden hebben.
Wat is juridisch ouderschap?
Juridisch ouderschap legt de familierechtelijke betrekkingen vast.
1. Achternaam geven
2. Toestemming geven voor het huwelijk
3. Recht op omgang
4. Financieel verantwoordelijk
5. Het kind heeft het recht om te erven
6. Recht om de nationaliteit door te geven

,Als je getrouwd bent, heb je automatisch gezag en juridisch ouderschap.


Wie is juridisch ouder?

Moeder:
1. Biologisch
2. Adoptie
3. Eventueel: duomoeder (bij een gaykoppel)

Vader:
1. Als hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap heeft met de moeder
2. Als hij het kind heeft geadopteerd
3. Als hij het kind heeft erkend
4. Via gerechtelijke vaststelling van het vaderschap
5. Via vervangende toestemming van de rechtbank

Wat is gezag?
 De plicht en het recht tot opvoeding en verzorging
 Het bewind over het vermogen
 Wettelijke vertegenwoordiger in burgerlijke zaken

Wie heeft gezag?

Moeder:
1. Biologisch
2. Adoptie
3. Meemoeder: bij huwelijk of geregistreerd partnerschap, mits vader niet erkend en/of donor
onbekend is.

Vader:
1. Automatisch gezag als:
- Hij met de moeder is getrouwd of geregistreerd partnerschap heeft
- Als hij het kind heeft geadopteerd
2. Gezag via de rechter:
- Als hij het kind heeft erkend
- Als bij hem het vaderschap gerechtelijk is vastgesteld

Taak van de ouder: juridisch
1. Het ouderlijk gezag is de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen
en op te voeden
2. Dat is de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijke welzijn en de
veiligheid van het kind en het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
3. De ouder moet ook ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder
bevorderen

 Opvoeding is normatief
 Opvoeden kan beschreven worden als het begeleiden naar volwassenheid. Dit betekent dat
ouders kinderen begeleiden naar een bepaald mensbeeld.
 Wat ‘goed’ opvoeden is, wordt bepaald door de ouder zelf

, 2 mensbeelden:
1. Autonoom mensbeeld
- Mensen zijn zelfstandig en vrij. Zij kunnen over hun eigen leven beslissen
- Vrijheid belangrijker dan solidariteit
- Mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen handelen
- Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom zelfbeeld: inmenging in de
bestaansvrijheid
2. Zorgend mensbeeld
- Mensen zijn sociaal en relationeel. Ze zijn betrokken bij elkaar
- De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal
- De context is essentieel  omgeving
- De grootste bedreiging is: verlaten worden

 Mensbeeld bepaalt de opvoeding
 Wat vinden wij ‘goed’ opvoeden?
 Dominant in individualistische cultuur: als kinderen uitgroeien tot volwassenen die zelf
verantwoordelijk zijn en zelf hun leven kunnen bepalen.
 Wat je goed vindt, bepaalt de ouder zelf. Een ouder met een autonoom mensbeeld heeft
andere verwachtingen dan een ouder met een zorgend mensbeeld


Les 2

Veil of ignorance (Rawls)
 Gedachtenexperiment: hoe zou jij de wereld inrichten?
- Je weet niet wie je zelf bent
 Principes voor de inrichting van de samenleving zijn rechtvaardig als we ze vaststellen in een
situatie waarin we iedereen zouden kunnen zijn
 Rechtvaardigheid betekent voor Rawls dat ieder individu zijn eigen belangen even aan de
kant zet
 Rawls heeft een rationele benadering
 In zijn experiment gaat hij ervan uit dat mensen op basis van puur redelijke rationele
overwegingen een rechtvaardige samenlevingsvorm kunnen ontwikkelen
 Maar: is het voor mensen mogelijk om idealen en emoties achterwege te laten?

Armoede in Nederland
 Wat is armoede: Er is sprake van armoede wanneer iemand gedurende een langere tijd niet
kan beschikken over de goederen en voorzieningen die in de samenleving als minimaal
noodzakelijk gelden.
 Het SCP (sociaal cultureel planbureau) ziet armoede als een absoluut tekort, dat objectief kan
worden bepaald op basis van de beschikbare middelen = objectieve benadering
 NIBUD (Nationaal instituut voor budgetvoorlichting) rekent uit wat je minimaal nodig hebt
om rond te komen. Heb je dit niet, dan zit je onder de armoedegrens

Armoede kan ook relatief zijn
De maatstaven of iemand arm is hangen onder andere af van:
- De periode waar je naar kijkt (vlak na oorlog of nu)