Week 1
- De student kan de kenmerken van een professie toepassen.
Beroeps: professiebegrip; expertise, dienstverlening tbv prevalerende maatschappelijke waardes,
status/macht, onderdeel van zelfregulerende organisaties, gebonden aan specifieke ethische
normen/waarden die afwijken ethische eisen die zouden worden verwacht van ‘gewone burgers’.
- De student kan de kenmerken en rechtvaardiging van en kritiek op een professionele
ethiek voor juristen toepassen.
Wasserstrom; Is rolgebonden redeneren/handelen (wel) gerechtvaardigd?
- Rol biedt een rechtvaardiging voor het concrete handen
- Gangbare uitkomsten:
- Het leidt tot algehele betere uitkomsten (better outcomes overall)
- Concrete verwachtingen van direct betrokken (agreements)
- Algemene verwachtingen (existing expectations)
- De student kan het belang en de kenmerken van morele oordeelsvorming voor juristen
uitleggen.
- De student kan de belangrijkste ethische theorieën uitleggen.
Consequentialisme/illutarisme: handel zo dat dit tot beste uitkomsten leidt.
Deontologie: focus op rechten en principes.
Deugdethiek: handel op een manier die uitdrukking geeft aan karakterdeugden (eerlijkheid, moedig).
Week 2
- De student kan de kernwaarden, gedragsregels en ideaaltypen van de rechter
toepassen en problematiseren.
Kernwaardes rechter:
- Onafhankelijkheid
- Onpartijdigheid
- Professionele autonomie
- Deskundigheid en professionaliteit
- Integriteit
Ideaaltype rechter: rechter die zowel systeem 1 als systeem 2 gebruikt om tot een oordeel te komen
en dit combineert met empathie.
- De student kan de rol van empathie in de rechtspraak evalueren.
Empathie in de rechtspraak
- Compassievolle, empathische rechters kunnen bijdragen aan ervaren procedurele
rechtvaardigheid
- Juridische kwaliteit; empathie is nodig om door de wet- en regelgeving te kijken (toeslagen
affaire)
- Draagt bij aan maatschappelijk effectieve rechtspraak
Empathie is in strijd met de blinddoek van vrouw justitia. → Lee; weg met de blinddoek.
- De student kent de belangrijkste biases waaraan rechters mogelijk onderhevig zijn
wanneer zij rechtspreken.
, Hage en Maegherman
- Availability bias: mensen denken vaak dat hetgeen hen eerst te binnen schiet ook de
beste omschrijving van de feiten is.
- Anchoring bias: een getal dat op één of andere manier in onze geest is geprent trekt
als het ware de getallen waarover een oordeel moet worden gegeven aan. (Eis
schadevergoeding onrechtmatige daad)
- Confirmation bias: Als iemand een bepaalde opvatting heeft, zal de rechter eerder
zoeken naar bewijsmateriaal dat deze opvatting ondersteunt, dan naar
bewijsmateriaal dat deze opvatting ontkracht.
Week 3
- De student kan de kernwaarden, gedragsregels en ideaaltypen van de advocaat
toepassen en problematiseren.
Onafhankelijkheid
- Uitdaging: advocaat wordt betaald door de cliënt
Partijdigheid
- Partijdigheid in het belang van de gerechtvaardigde belangen
Deskundigheid
- Op de hoogte moet zijn vaardigheden en kennis van het recht
Integriteit
- Advocaat bewust zijn van acties die gevolgen hebben voor de hele beroepsgroep
(advocatuur)
- Professionele autonomie
Vertrouwenspersoon
- Geheimhouding
4 rolinvullingen van een advocaat (ideaaltypen):
1. Adversarial advocacy
‘A-morale advocaat’, Partijdigheid, niet moreel aansprakelijk, neutraliteit, niet eigen morele
overwegingen meenemen.
→ Waarom: expert van het recht nodig, vrijheid en gelijkheid tov het recht, geen moraalridders.
2. Responsible lawyering
Ambtenaar en dienaar van het rechtssysteem, respecteert de integriteit van het recht, dit vraagt meer
van de onafhankelijkheid van de cliënt, nee kunnen zeggen tegen de cliënt. Cliënt bijstaan en haar
belangen waarborgen, maar met oog op de zienswijze van het recht.
3. Moral activism
Laat zich voeden door eigen ethiek, advocaten met een missie.
→ Dilemma: worden de belangen wel gewaarborgd of eerder de belangen van de advocaat?
4. Ethics of care
Ethiek moet afgestemde zorg betreffen. Beperkt zich niet tot de rechtsregels, maar zorgt ervoor dat
alle (emotionele) factoren meespelen.
- De student kan de relevantie van context voor de taakopvatting van de advocaat
evalueren.
Week 4
- De student kan de kernwaarden, gedragsregels en ideaaltypen van de officier van
justitie toepassen en problematiseren.
- De student kan de kenmerken van een professie toepassen.
Beroeps: professiebegrip; expertise, dienstverlening tbv prevalerende maatschappelijke waardes,
status/macht, onderdeel van zelfregulerende organisaties, gebonden aan specifieke ethische
normen/waarden die afwijken ethische eisen die zouden worden verwacht van ‘gewone burgers’.
- De student kan de kenmerken en rechtvaardiging van en kritiek op een professionele
ethiek voor juristen toepassen.
Wasserstrom; Is rolgebonden redeneren/handelen (wel) gerechtvaardigd?
- Rol biedt een rechtvaardiging voor het concrete handen
- Gangbare uitkomsten:
- Het leidt tot algehele betere uitkomsten (better outcomes overall)
- Concrete verwachtingen van direct betrokken (agreements)
- Algemene verwachtingen (existing expectations)
- De student kan het belang en de kenmerken van morele oordeelsvorming voor juristen
uitleggen.
- De student kan de belangrijkste ethische theorieën uitleggen.
Consequentialisme/illutarisme: handel zo dat dit tot beste uitkomsten leidt.
Deontologie: focus op rechten en principes.
Deugdethiek: handel op een manier die uitdrukking geeft aan karakterdeugden (eerlijkheid, moedig).
Week 2
- De student kan de kernwaarden, gedragsregels en ideaaltypen van de rechter
toepassen en problematiseren.
Kernwaardes rechter:
- Onafhankelijkheid
- Onpartijdigheid
- Professionele autonomie
- Deskundigheid en professionaliteit
- Integriteit
Ideaaltype rechter: rechter die zowel systeem 1 als systeem 2 gebruikt om tot een oordeel te komen
en dit combineert met empathie.
- De student kan de rol van empathie in de rechtspraak evalueren.
Empathie in de rechtspraak
- Compassievolle, empathische rechters kunnen bijdragen aan ervaren procedurele
rechtvaardigheid
- Juridische kwaliteit; empathie is nodig om door de wet- en regelgeving te kijken (toeslagen
affaire)
- Draagt bij aan maatschappelijk effectieve rechtspraak
Empathie is in strijd met de blinddoek van vrouw justitia. → Lee; weg met de blinddoek.
- De student kent de belangrijkste biases waaraan rechters mogelijk onderhevig zijn
wanneer zij rechtspreken.
, Hage en Maegherman
- Availability bias: mensen denken vaak dat hetgeen hen eerst te binnen schiet ook de
beste omschrijving van de feiten is.
- Anchoring bias: een getal dat op één of andere manier in onze geest is geprent trekt
als het ware de getallen waarover een oordeel moet worden gegeven aan. (Eis
schadevergoeding onrechtmatige daad)
- Confirmation bias: Als iemand een bepaalde opvatting heeft, zal de rechter eerder
zoeken naar bewijsmateriaal dat deze opvatting ondersteunt, dan naar
bewijsmateriaal dat deze opvatting ontkracht.
Week 3
- De student kan de kernwaarden, gedragsregels en ideaaltypen van de advocaat
toepassen en problematiseren.
Onafhankelijkheid
- Uitdaging: advocaat wordt betaald door de cliënt
Partijdigheid
- Partijdigheid in het belang van de gerechtvaardigde belangen
Deskundigheid
- Op de hoogte moet zijn vaardigheden en kennis van het recht
Integriteit
- Advocaat bewust zijn van acties die gevolgen hebben voor de hele beroepsgroep
(advocatuur)
- Professionele autonomie
Vertrouwenspersoon
- Geheimhouding
4 rolinvullingen van een advocaat (ideaaltypen):
1. Adversarial advocacy
‘A-morale advocaat’, Partijdigheid, niet moreel aansprakelijk, neutraliteit, niet eigen morele
overwegingen meenemen.
→ Waarom: expert van het recht nodig, vrijheid en gelijkheid tov het recht, geen moraalridders.
2. Responsible lawyering
Ambtenaar en dienaar van het rechtssysteem, respecteert de integriteit van het recht, dit vraagt meer
van de onafhankelijkheid van de cliënt, nee kunnen zeggen tegen de cliënt. Cliënt bijstaan en haar
belangen waarborgen, maar met oog op de zienswijze van het recht.
3. Moral activism
Laat zich voeden door eigen ethiek, advocaten met een missie.
→ Dilemma: worden de belangen wel gewaarborgd of eerder de belangen van de advocaat?
4. Ethics of care
Ethiek moet afgestemde zorg betreffen. Beperkt zich niet tot de rechtsregels, maar zorgt ervoor dat
alle (emotionele) factoren meespelen.
- De student kan de relevantie van context voor de taakopvatting van de advocaat
evalueren.
Week 4
- De student kan de kernwaarden, gedragsregels en ideaaltypen van de officier van
justitie toepassen en problematiseren.
