Hoorcollege week 1: eigendom
De fundamenten
- If it’s in my hand, it’s mine = bezit
- If i can take it form you, it’s mine = bezit verschaffing
- If i had it a little a while ago, it’s mine
- If I’m doing or building something, all the pieces are mine
- If I sa wit first, it’s mine = een eerder recht geeft een sterker recht
- If you are playing with something and you put it down, it’s mine = inbezitneming
- If it’s broken, it’s yours
Toddler’s rules of ownership
Goederen recht gaat over de relatie tussen de partijen en de zaak
Wie is op welk moment eigenaar? En wie verliest op welk moment eigendom?
Gesloten systeem, in beginsel dwingend recht
8 beginselen van goederen recht
1. Eenheid van goed (art. 3:3, 3:4, 5:3, 5:20 BW)
2. Dispositievrijheid (eigendom, beschikkingsbevoegdheid)
3. Publiciteit, anderen moeten kunnen vaststellen wat de rechten zijn
4. Numerus clausus (HR: Blaauboer/Berlips): Typenzwang, Typenfixierung
5. Droit de suite, spiegelbeeld van Blaauboer/Berlips
6. Niemand kan meer overdragen dan dat hij zelf heeft.
7. Prior tempore, potio iure = eerder in tijd, betekent sterker in recht
8. Materiële verhaalsbevoegdheid (art. 3:276 BW)
Goederen (art. 3:1 BW)
- Zaken = voor mensen vatbare objecten
Roerende zaken (niet-registergoederen)
Roerende zaken (registergoederen) = vliegtuigen
Onroerende zaken (registergoederen
Meest omvattende recht = eigendom
- Vermogensrechten = niet-stoffelijke objecten
Vorderingsrechten
Restcategorie (rechten van intellectuele eigendom)
Meest omvattende recht = rechthebbendheid
Eenheid: wat is de zaak? En van wie is het?
- Eigenaar van de hoofdzaak, ook eigenaar van de bestanddelen
- HR Portacabin art. 3:3, 5:3, 5:20 lid 1 sub e BW “duurzaam met de grond verenigd”
Was ervan buitenaf de kenbare bedoeling om de zaak duurzaam met de grond
verenigd te laten zijn
- HR Dépex/Curatoren Bergel art. 3:4 lid 1, 5:3, 5:20 lid 1 sub e BW: “volgens
verkeersopvattingen onderdeel van een zaak” afstemmingscriterium en
voltooiingscriterium/compleetheidscriterium
Bestaat het uit twee delen of is het samen een groter geheel?
Was de waterzuiveringsinstallatie bestemd om van het grotere geheel deel te zijn?
Misschien wel voor de onderneming in het gebouw, maar niet voor het gebouw zelf
, om de functie van het gebouw te laten vervullen. Het gebouw was niet incompleet
zonder de waterzuiveringsinstallatie.
- HR Glencore II art. 3:4 lid 2, 5:3, 5:20 lid 1 sub e BW: “kan je de zaak zonder schade
van betekenis verwijderen” bestanddeelvorming/accessio
Niet alleen kijken naar wat levert het nog op, puur kijken naar kan je de zaak
zonder schade van betekenis verwijderen zo nee, dan is het natrekking
Dispositievrijheid: eigendom
- Eigendom/rechthebbendheid: 1) usus; 2) fructus; 3) absus
- Revindicatie (goed terughalen), Actio negatoria (goed beschermen tegen anderen)
(art. 5:2, 3:296 BW)
- Eigendom, bezit, houderschap: art. 3:119 lid 1 jo. 3:109 lid 1 BW
De houder wordt geacht bezitter te zijn
De bezitter wordt geacht eigenaar te zijn.
- Verkrijging van bezit:
Inbezitneming (occupatio) art. 3:113 BW
Bezit te goeder trouw: art. 3:118 BW (subjectief + objectief ex art. 3:11 BW0
Bezitsverschaffing (= leveringshandeling ex art. 3;90 lid 1 BW):
o Feitelijk/macht: art. 3:114 BW
o Constitutio possessorio --. Bezitter wordt houder (art. 3:115 sub a BW)
o Longa manu derde houdt voor ander (art. 3:115 c BW)
o Brevi manu houder wordt bezitter (art. 3:115 sub b BW)
Maar: verboden houderschapsinterventie: art. 3:111 BW
- Begrenzingen: onderling, algemeen belang, herverdeling
Publiciteit: register
Dienst voor het kadaster en de openbare registers
- Art. 3:16 BW
- Inschrijfbare feiten, boekingsfeiten (constitutief)
- Levering onroerend goed: negatief stelsel
Numerus clausus: ‘op de brug’
- HR Quint/Te poel: “in gevallen die iet bepaaldelijk door de wet zijn geregeld, de
oplossing moet worden aanvaard, die in het stelsel van de wet past en aansluit bij de
wèl in de wet geregelde gevallen;”
- Eigendom digitale goederen: maakt inbreuk op de wetgever als je van digitale data
eigendom kan zijn, het is niet meer dan een vordering.
- Vertegenwoordiging:
Tussenpersoon ‘B’ kan handelen:
I. In eigen naam en voor eigen rekening: opdracht (art. 7:400 BW)
II. In eigen naam, voor rekening van opdrachtgever: ‘middellijke
vertegenwoordiging’, lastgeving (art. 7:414, 3:110 BW, maar HR
Modehuis Nolly)
III. In naam van opdrachtgever, voor rekening van opdrachtgever:
onmiddellijke vertegenwoordiging, volmacht ‘lastgeving’ (art. 7:414,
3:60 BW) **
- Afspraken bepalen de mate waarin de tussenpersoon bevoegd is.
, Nemo plus, prior tempore
- A is rechthebbende van een auteursrecht. A verkoopt het goed aan B en kort daarna
ook nog een keer aan C. A levert het goed eerst aan C. Daarna levert A nog een keer,
maar nu aan B.
- Wie is rechthebbende van het auteursrecht?
- Overdracht aan C eerder volledig voldaan dus B geen eigendomsrecht.
Hoorcollege week 2:
Verkrijging, vervreemding en bezwaring
Cessie/factoring
= groot aantal vorderingen overdragen
Eigenschappen:
- Overgang risico
- Verschaffing krediet, tandarts krijgt in 1x groot krediet i.p.v. kleine vorderingen
- Administratie
- Debiteurenbeheer
Coface/Intergamma
1. AFK Holland leverde elektronica aan Intergamma
AFK Holland heeft een vordering op Intergamma
2. Intergamma spreekt af: algemene inkoopvoorwaarden
Art. 21 lid 3: “zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Intergamma zal
verkoper zijn rechten en verplichtingen uit de met Intergamma gesloten
overeenkomst, noch geheel noch gedeeltelijk aan derden overdragen”
3. AFK Holland en Intergamma hebben een duurovereenkomst en als AFK Holland via
een ander bedrijf de vorderingen gaat opeisen valt de wederzijdse afhankelijkheid
weg. Bijvoorbeeld coulance bij niet op tijd kunnen betalen tegenover uiteindelijk
meer producten bestellen bij leverancier.
4. Intergamma betaalde op de rekening van AFK Holland
5. Art. 3:83 lid 2 BW; beding obligatoir of goederenrechtelijk?
6. Vordering wordt door beding onverdraaglijk gemaakt
Cessie
- Partijen: cedent, cessionaris, debitor cessus
1. Overdraagbaar? Art. 3:83 BW: HR Coface/Intergamma, HR Promontoria
Vordering naar aard of op grond van de wet onoverdraagbaar
Art. 3:228 BW: op alle goederen die voor overdracht vatbaar zijn, kan een
recht van pand of hypotheek worden gevestigd HR Rabobank/Ten Berge
Wetsvoorstel 35482: uitstel tot ‘tot na zomerreces’ nadere inlichtingen van
Commissie insolventierecht
2. Bepaaldheidsvereiste: art. 3:84 lid 2 BW
3. Art. 3:84 lid 1: (1) titel (2) beschikkingsbevoegd (3) levering
Art. 3:94 lid 1 BW: akte EN mededeling OF authentieke OF geregistreerde
onderhandse akte
Maar niet ‘dubbel toekomstig’
- Rechtsgevolgen:
De fundamenten
- If it’s in my hand, it’s mine = bezit
- If i can take it form you, it’s mine = bezit verschaffing
- If i had it a little a while ago, it’s mine
- If I’m doing or building something, all the pieces are mine
- If I sa wit first, it’s mine = een eerder recht geeft een sterker recht
- If you are playing with something and you put it down, it’s mine = inbezitneming
- If it’s broken, it’s yours
Toddler’s rules of ownership
Goederen recht gaat over de relatie tussen de partijen en de zaak
Wie is op welk moment eigenaar? En wie verliest op welk moment eigendom?
Gesloten systeem, in beginsel dwingend recht
8 beginselen van goederen recht
1. Eenheid van goed (art. 3:3, 3:4, 5:3, 5:20 BW)
2. Dispositievrijheid (eigendom, beschikkingsbevoegdheid)
3. Publiciteit, anderen moeten kunnen vaststellen wat de rechten zijn
4. Numerus clausus (HR: Blaauboer/Berlips): Typenzwang, Typenfixierung
5. Droit de suite, spiegelbeeld van Blaauboer/Berlips
6. Niemand kan meer overdragen dan dat hij zelf heeft.
7. Prior tempore, potio iure = eerder in tijd, betekent sterker in recht
8. Materiële verhaalsbevoegdheid (art. 3:276 BW)
Goederen (art. 3:1 BW)
- Zaken = voor mensen vatbare objecten
Roerende zaken (niet-registergoederen)
Roerende zaken (registergoederen) = vliegtuigen
Onroerende zaken (registergoederen
Meest omvattende recht = eigendom
- Vermogensrechten = niet-stoffelijke objecten
Vorderingsrechten
Restcategorie (rechten van intellectuele eigendom)
Meest omvattende recht = rechthebbendheid
Eenheid: wat is de zaak? En van wie is het?
- Eigenaar van de hoofdzaak, ook eigenaar van de bestanddelen
- HR Portacabin art. 3:3, 5:3, 5:20 lid 1 sub e BW “duurzaam met de grond verenigd”
Was ervan buitenaf de kenbare bedoeling om de zaak duurzaam met de grond
verenigd te laten zijn
- HR Dépex/Curatoren Bergel art. 3:4 lid 1, 5:3, 5:20 lid 1 sub e BW: “volgens
verkeersopvattingen onderdeel van een zaak” afstemmingscriterium en
voltooiingscriterium/compleetheidscriterium
Bestaat het uit twee delen of is het samen een groter geheel?
Was de waterzuiveringsinstallatie bestemd om van het grotere geheel deel te zijn?
Misschien wel voor de onderneming in het gebouw, maar niet voor het gebouw zelf
, om de functie van het gebouw te laten vervullen. Het gebouw was niet incompleet
zonder de waterzuiveringsinstallatie.
- HR Glencore II art. 3:4 lid 2, 5:3, 5:20 lid 1 sub e BW: “kan je de zaak zonder schade
van betekenis verwijderen” bestanddeelvorming/accessio
Niet alleen kijken naar wat levert het nog op, puur kijken naar kan je de zaak
zonder schade van betekenis verwijderen zo nee, dan is het natrekking
Dispositievrijheid: eigendom
- Eigendom/rechthebbendheid: 1) usus; 2) fructus; 3) absus
- Revindicatie (goed terughalen), Actio negatoria (goed beschermen tegen anderen)
(art. 5:2, 3:296 BW)
- Eigendom, bezit, houderschap: art. 3:119 lid 1 jo. 3:109 lid 1 BW
De houder wordt geacht bezitter te zijn
De bezitter wordt geacht eigenaar te zijn.
- Verkrijging van bezit:
Inbezitneming (occupatio) art. 3:113 BW
Bezit te goeder trouw: art. 3:118 BW (subjectief + objectief ex art. 3:11 BW0
Bezitsverschaffing (= leveringshandeling ex art. 3;90 lid 1 BW):
o Feitelijk/macht: art. 3:114 BW
o Constitutio possessorio --. Bezitter wordt houder (art. 3:115 sub a BW)
o Longa manu derde houdt voor ander (art. 3:115 c BW)
o Brevi manu houder wordt bezitter (art. 3:115 sub b BW)
Maar: verboden houderschapsinterventie: art. 3:111 BW
- Begrenzingen: onderling, algemeen belang, herverdeling
Publiciteit: register
Dienst voor het kadaster en de openbare registers
- Art. 3:16 BW
- Inschrijfbare feiten, boekingsfeiten (constitutief)
- Levering onroerend goed: negatief stelsel
Numerus clausus: ‘op de brug’
- HR Quint/Te poel: “in gevallen die iet bepaaldelijk door de wet zijn geregeld, de
oplossing moet worden aanvaard, die in het stelsel van de wet past en aansluit bij de
wèl in de wet geregelde gevallen;”
- Eigendom digitale goederen: maakt inbreuk op de wetgever als je van digitale data
eigendom kan zijn, het is niet meer dan een vordering.
- Vertegenwoordiging:
Tussenpersoon ‘B’ kan handelen:
I. In eigen naam en voor eigen rekening: opdracht (art. 7:400 BW)
II. In eigen naam, voor rekening van opdrachtgever: ‘middellijke
vertegenwoordiging’, lastgeving (art. 7:414, 3:110 BW, maar HR
Modehuis Nolly)
III. In naam van opdrachtgever, voor rekening van opdrachtgever:
onmiddellijke vertegenwoordiging, volmacht ‘lastgeving’ (art. 7:414,
3:60 BW) **
- Afspraken bepalen de mate waarin de tussenpersoon bevoegd is.
, Nemo plus, prior tempore
- A is rechthebbende van een auteursrecht. A verkoopt het goed aan B en kort daarna
ook nog een keer aan C. A levert het goed eerst aan C. Daarna levert A nog een keer,
maar nu aan B.
- Wie is rechthebbende van het auteursrecht?
- Overdracht aan C eerder volledig voldaan dus B geen eigendomsrecht.
Hoorcollege week 2:
Verkrijging, vervreemding en bezwaring
Cessie/factoring
= groot aantal vorderingen overdragen
Eigenschappen:
- Overgang risico
- Verschaffing krediet, tandarts krijgt in 1x groot krediet i.p.v. kleine vorderingen
- Administratie
- Debiteurenbeheer
Coface/Intergamma
1. AFK Holland leverde elektronica aan Intergamma
AFK Holland heeft een vordering op Intergamma
2. Intergamma spreekt af: algemene inkoopvoorwaarden
Art. 21 lid 3: “zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Intergamma zal
verkoper zijn rechten en verplichtingen uit de met Intergamma gesloten
overeenkomst, noch geheel noch gedeeltelijk aan derden overdragen”
3. AFK Holland en Intergamma hebben een duurovereenkomst en als AFK Holland via
een ander bedrijf de vorderingen gaat opeisen valt de wederzijdse afhankelijkheid
weg. Bijvoorbeeld coulance bij niet op tijd kunnen betalen tegenover uiteindelijk
meer producten bestellen bij leverancier.
4. Intergamma betaalde op de rekening van AFK Holland
5. Art. 3:83 lid 2 BW; beding obligatoir of goederenrechtelijk?
6. Vordering wordt door beding onverdraaglijk gemaakt
Cessie
- Partijen: cedent, cessionaris, debitor cessus
1. Overdraagbaar? Art. 3:83 BW: HR Coface/Intergamma, HR Promontoria
Vordering naar aard of op grond van de wet onoverdraagbaar
Art. 3:228 BW: op alle goederen die voor overdracht vatbaar zijn, kan een
recht van pand of hypotheek worden gevestigd HR Rabobank/Ten Berge
Wetsvoorstel 35482: uitstel tot ‘tot na zomerreces’ nadere inlichtingen van
Commissie insolventierecht
2. Bepaaldheidsvereiste: art. 3:84 lid 2 BW
3. Art. 3:84 lid 1: (1) titel (2) beschikkingsbevoegd (3) levering
Art. 3:94 lid 1 BW: akte EN mededeling OF authentieke OF geregistreerde
onderhandse akte
Maar niet ‘dubbel toekomstig’
- Rechtsgevolgen:
