Nederlands Examen Samenvatting:
Blz. 40:De belangrijkste algemene tekstdoelen zijn:- Uiteenzetten: informatie
geven, iets uiteenzetten, bijvoorbeeld over de werking van het apparaat computer,
je moet wel objectief blijven, geen eigen mening, je lezers op de hoogt brengen van
iets, ook de instructie.- Beschouwen: een onderwerp wordt vanuit verschillende
invalshoeken bekeken: wat zijn de voor- en nadelen ervan? Wat zijn de meningen
erover? Een beschouwing is eigenlijk een subjectieve uiteenzetting. Het doel van
een beschouwing is lezers of luisteraars aan het denken zetten. Eigen standpunten
of meningen van anderen naar voren brengen.- Overtuigen: overhalen in te stemmen
met jouw standpunt, argumenten voor je standpunt geven die dat standpunt
rechtvaardigen. Conclusie waarom je vindt dat jouw publiek moet instemmen met jouw
standpunt. Publiek overtuigen.
Blz. 56,57,58:Bij een alinea is meestal een kernzin aan te wijzen die de
belangrijkste informatie van de alinea bevat. Plaats/ waar te vinden: meestal aan
het begin, soms aan het eind. Je kunt een structuurschema maken om een kernzin op
te sporen, dat doe je zo:Zin 1 KZin 2 A1(oorzaak1)Zin 3 A2(oorzaak2)Zin 4
A3(detaillering van oorzaak 2)Elke aanvullende zin is altijd ondergeschikt aan de
kernzin en staat in het schema daarom wat verder naar rechts. De inleiding en het
slot beslaan samen ongeveer 3/10 van de tekst, de rest is gereserveerd voor de
kern.De kern van de tekst is het logische gevolg op de inleiding.
Blz 63:Tekstverbanden:Verwijswoorden: woorden verwijzen naar andere woorden; deze,
die, dit, dat, ze, hij, het, namen, waarmee, met wie, waarvan en van wie.
Signaalwoorden: geven een signaal dat er een bepaald verband bestaat tussen zinnen
of delen van zinnen, maar ook tussen alinea’s. Uit het signaalwoord zelf kun je het
tekstverband opmaken. Signaalwoorden zie laatste bladzijde.
HFD 9: Argumentatie, blz 87-92:Argumentatiemiddelen zijn: 1. reden, oorzaak of
verklaring geven. 2. een vergelijking maken3. voorbeelden geven 4. een
gezaghebbende bron noemen.
HFD 10: Samenvatten (leesvaardigheid), blz. 93-102:Een tekst samenvatten wil zeggen
de hoofdpunten van een tekst op samenhangende wijze weergeven. Zodat de
Hoofdgedachte duidelijk wordt. Met de hoofdgedachte bedoelen we de essentie van wat
een schrijver of spreker wil uiteenzetten, beschouwen of betogen. Die essentie kan
soms in 1 zin worden weergegeven. Maar vaak zijn er aanvullende zinnen nodig. De
hoofdgedachte weergegeven in 1 zin noemen we ook wel de Hoofdstelling.
Hoe vat je zo’n tekst nou samen? Dat kan d.m.v. de zevenstappenstrategie.1.
verkennend lezen, ook wel globaal, oriënterend of scannend lezen: titel en/of
ondertitel lezen, de 1ste alinea helemaal lezen, daar ga je bij na of je daaruit al
kunt opmaken wat het tekstdoel en de hoofdvraag is en met wat voor tekstsoort je te
maken hebt. Van elke volgende alinea lees je alleen de eerste zin, in de kern van
de tekst kun je door de eerste zinnen te lezen misschien al het antwoord op de
hoofdvraag vinden, dan de alinea helemaal lezen, je stelt nu vast of je weet wat de
hoofdgedachte van de tekst is.2. studerend lezen: nauwkeurig lezen, per alinea de
kernzin vaststellen, gevonden? Dan onderstrepen. (zie ook structuurschema) van elke
alinea stel je de functie vast, daarbij let je speciaal op signaalwoorden omdat die
je goede aanwijzingen kunnen geven. De functies die je aan de alinea’s toekent,
maken meestal al duidelijk wat de hoofdgedachte van de tekst is3. kernzinnen
eventueel aanvullen: je controleert of elke kernzin op zich, zonder aanvullende
informatie, duidelijk genoeg is. Is het antwoord ‘nee’ dan vul je de kernzin aan
met andere gegevens uit de alinea.4. bepalen of alle kernzinnen noodzakelijk zijn:
je gaat na of alle opgenomen kernzinnen wel in de uiteindelijke samenvatting
terecht moeten komen. Moeten alle kernzinnen wel in de uiteindelijke samenvatting?
Uitspraken bijvoorbeeld zijn niet helemaal noodzakelijk bij een samenvatting.5.
controleren of de geselecteerde kernzinnen en de hoofdgedachte weergeven. Ze moeten
de hoofdpunten en uiteraard de hoofdgedachte bevatten.6. herformuleren. Na stap 5
ga je de overblijvende zinnen zonodig Herformuleren in je eigen woorden, zodat het
een kloppende, goed verlopende samenvatting wordt. Hierbij kan het ook nodig zijn
Blz. 40:De belangrijkste algemene tekstdoelen zijn:- Uiteenzetten: informatie
geven, iets uiteenzetten, bijvoorbeeld over de werking van het apparaat computer,
je moet wel objectief blijven, geen eigen mening, je lezers op de hoogt brengen van
iets, ook de instructie.- Beschouwen: een onderwerp wordt vanuit verschillende
invalshoeken bekeken: wat zijn de voor- en nadelen ervan? Wat zijn de meningen
erover? Een beschouwing is eigenlijk een subjectieve uiteenzetting. Het doel van
een beschouwing is lezers of luisteraars aan het denken zetten. Eigen standpunten
of meningen van anderen naar voren brengen.- Overtuigen: overhalen in te stemmen
met jouw standpunt, argumenten voor je standpunt geven die dat standpunt
rechtvaardigen. Conclusie waarom je vindt dat jouw publiek moet instemmen met jouw
standpunt. Publiek overtuigen.
Blz. 56,57,58:Bij een alinea is meestal een kernzin aan te wijzen die de
belangrijkste informatie van de alinea bevat. Plaats/ waar te vinden: meestal aan
het begin, soms aan het eind. Je kunt een structuurschema maken om een kernzin op
te sporen, dat doe je zo:Zin 1 KZin 2 A1(oorzaak1)Zin 3 A2(oorzaak2)Zin 4
A3(detaillering van oorzaak 2)Elke aanvullende zin is altijd ondergeschikt aan de
kernzin en staat in het schema daarom wat verder naar rechts. De inleiding en het
slot beslaan samen ongeveer 3/10 van de tekst, de rest is gereserveerd voor de
kern.De kern van de tekst is het logische gevolg op de inleiding.
Blz 63:Tekstverbanden:Verwijswoorden: woorden verwijzen naar andere woorden; deze,
die, dit, dat, ze, hij, het, namen, waarmee, met wie, waarvan en van wie.
Signaalwoorden: geven een signaal dat er een bepaald verband bestaat tussen zinnen
of delen van zinnen, maar ook tussen alinea’s. Uit het signaalwoord zelf kun je het
tekstverband opmaken. Signaalwoorden zie laatste bladzijde.
HFD 9: Argumentatie, blz 87-92:Argumentatiemiddelen zijn: 1. reden, oorzaak of
verklaring geven. 2. een vergelijking maken3. voorbeelden geven 4. een
gezaghebbende bron noemen.
HFD 10: Samenvatten (leesvaardigheid), blz. 93-102:Een tekst samenvatten wil zeggen
de hoofdpunten van een tekst op samenhangende wijze weergeven. Zodat de
Hoofdgedachte duidelijk wordt. Met de hoofdgedachte bedoelen we de essentie van wat
een schrijver of spreker wil uiteenzetten, beschouwen of betogen. Die essentie kan
soms in 1 zin worden weergegeven. Maar vaak zijn er aanvullende zinnen nodig. De
hoofdgedachte weergegeven in 1 zin noemen we ook wel de Hoofdstelling.
Hoe vat je zo’n tekst nou samen? Dat kan d.m.v. de zevenstappenstrategie.1.
verkennend lezen, ook wel globaal, oriënterend of scannend lezen: titel en/of
ondertitel lezen, de 1ste alinea helemaal lezen, daar ga je bij na of je daaruit al
kunt opmaken wat het tekstdoel en de hoofdvraag is en met wat voor tekstsoort je te
maken hebt. Van elke volgende alinea lees je alleen de eerste zin, in de kern van
de tekst kun je door de eerste zinnen te lezen misschien al het antwoord op de
hoofdvraag vinden, dan de alinea helemaal lezen, je stelt nu vast of je weet wat de
hoofdgedachte van de tekst is.2. studerend lezen: nauwkeurig lezen, per alinea de
kernzin vaststellen, gevonden? Dan onderstrepen. (zie ook structuurschema) van elke
alinea stel je de functie vast, daarbij let je speciaal op signaalwoorden omdat die
je goede aanwijzingen kunnen geven. De functies die je aan de alinea’s toekent,
maken meestal al duidelijk wat de hoofdgedachte van de tekst is3. kernzinnen
eventueel aanvullen: je controleert of elke kernzin op zich, zonder aanvullende
informatie, duidelijk genoeg is. Is het antwoord ‘nee’ dan vul je de kernzin aan
met andere gegevens uit de alinea.4. bepalen of alle kernzinnen noodzakelijk zijn:
je gaat na of alle opgenomen kernzinnen wel in de uiteindelijke samenvatting
terecht moeten komen. Moeten alle kernzinnen wel in de uiteindelijke samenvatting?
Uitspraken bijvoorbeeld zijn niet helemaal noodzakelijk bij een samenvatting.5.
controleren of de geselecteerde kernzinnen en de hoofdgedachte weergeven. Ze moeten
de hoofdpunten en uiteraard de hoofdgedachte bevatten.6. herformuleren. Na stap 5
ga je de overblijvende zinnen zonodig Herformuleren in je eigen woorden, zodat het
een kloppende, goed verlopende samenvatting wordt. Hierbij kan het ook nodig zijn
